Aanbestedingen

Om opdrachten voor werken, diensten of leveringen aan een ondernemer te kunnen vergeven, moeten decentrale overheden eerst nagaan of er een Europese aanbestedingsprocedure gevolgd moet worden. De regels voor aanbesteden staan al sinds 1973 in Europese Aanbestedingsrichtlijnen en sinds 1 april 2013 ook in de nationale Aanbestedingswet. In dit dossier krijgen decentrale overheden inzicht in de belangrijkste aanbestedingsrechtelijke onderwerpen, waarmee zij in de praktijk te maken krijgen.

Europese Aanbestedingsrichtlijnen

De belangrijkste Europese richtlijnen waar decentrale overheden op het gebied van aanbesteden mee te maken krijgen, zijn:

  • richtlijn 2014/24 (van toepassing op overheidsopdrachten binnen de klassieke sectoren: werken, leveringen en diensten);
  • richtlijn 2014/25 (van toepassing op overheidsopdrachten binnen de speciale sectoren: water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten);
  • richtlijn 2014/23 (van  toepassing op bepaalde concessieovereenkomsten die overheden sluiten).

Implementatie Nederlandse wetgeving

De implementatie van de Europese aanbestedingsrichtlijnen vindt plaats via de Aanbestedingswet 2012. Deze wet is aangepast naar aanleiding van de nieuwste versies van de Europese aanbestedingsrichtlijnen en de Concessierichtlijn uit 2014. De aangepaste Aanbestedingswet 2012 is op 1 juli 2016 in werking getreden.

Doel Aanbestedingsrichtlijnen

De aanbestedingsrichtlijnen zijn onder andere opgesteld om binnen de EU eerlijke en vrije concurrentie te stimuleren ten behoeve van een goed functionerende interne markt. Omdat overheidsopdrachten een groot deel van het inkoopvolume op de EU interne markt beslaan, is regulering vanuit de EU (door middel van richtlijnen) en harmonisatie van regelgeving op nationaal (lidstaat) niveau gewenst.

Een goede toepassing van de richtlijnen moet zorgen voor een professioneel inkoopproces door opdrachtgevers. Belangrijke doelstellingen hierbij zijn:

  • integriteit van bestuur;
  • transparantie;
  • het bevorderen van duurzaamheid en innovatie;
  • het verkrijgen van de beste prijs-kwaliteitsverhouding tegen de economisch meest voordeligste inschrijving.

Definitie aanbesteden

Bij de herziening van de aanbestedingsrichtlijnen in 2014, is voor het eerst een definitie van aanbesteden vastgesteld: “Aanbesteding is de aankoop door middel van een overheidsopdracht van werken, leveringen of diensten door één of meer aanbestedende diensten van door deze aanbestedende diensten gekozen ondernemers, ongeacht of de werken, leveringen of diensten een openbare bestemming hebben of niet” (art. 1 lid 2 en overweging 4 richtlijn 2014/24).

Regelgeving en beleid

De regels voor Europees aanbesteden kunnen als complex ervaren worden. Naast de regels uit de richtlijnen, vormen ook de uitspraken van het Europese Hof van Justitie een belangrijke bron bij de interpretatie van de regels. Bij de toepassing van de Europese regels en de interpretatie hiervan kan Europees beleid – waarmee kan worden gestuurd op gewenste ontwikkelingen op de overheidsopdrachtenmarkt – van belang zijn voor decentrale overheden.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Beleid Aanbestedingen

Aanbestedingsrichtlijnen beleid

De belangrijkste Europese beleidsontwikkelingen op het gebied van aanbestedingen worden beschreven in de volgende documenten:

Feuilleton voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, met de richtlijnvoorstellen uit 2011 van Europese Commissie;
Single Market Act 2011 en Single Market Act 2012;
Interpretatieve Mededelingen, Europese Commissie;
Werkprogramma’s, Europese Commissie;
EU 2020 strategie.

Beleidsdocumenten

Deze beleidsdocumenten staan in verbinding met elkaar en bevatten verwijzingen naar elkaar. De documenten:

– Schetsen de belangrijkste doelstellingen waar aanbestedingsbeleid en regelgeving op is gericht;
– Geven een beeld van de voornaamste probleemgebieden waar overheden en het bedrijfsleven bij de uitvoering van aanbestedingsregels momenteel mee te maken hebben;
– Geven richting aan te ontwikkelen aanbestedingsbeleid voor de nabije toekomst.

Onderwerpen

Onderwerpen die hierbij een belangrijke rol spelen, zijn:

– Het meedoen van Europa met een goed functionerende interne markt op mondiaal niveau;
– Duurzaamheid;
– Innovatie;
– Sociale doelstellingen;
– Samenwerking;
– Prijs-kwaliteitsbenadering;
– Professionalisering.

Aanbestedingswet

Om aanbestedende diensten – waaronder decentrale overheden – te helpen beter aan te besteden, heeft het ministerie van EZ beleidsmaatregelen vastgesteld. Deze golden al onder de Aanbestedingswet 2012, en een aantal beleidsmaatregelen is aangepast met de inwerkingtreding van de herziene Aanbestedingswet 2012. De maatregelen moeten de herziene Aanbestedingswet 2012 aanvullen en geven meer richting aan de aanbestedingspraktijk en ondersteunen en stimuleren professionalisering.

Onderdelen beleidsmaatregelen

De beleidsmaatregelen, ook wel flankerend beleid, omvatten onder andere de volgende elementen:

AMvB naast de Wet: Aanbestedingsbesluit

Het Aanbestedingsbesluit is tegelijk met de herziene Aanbestedingswet 2012 in werking treden (per 1 juli 2016). In de AMvB wordt een aantal zaken uit de Aanbestedingswet nader geregeld:

  • Verplicht gebruik ARW (art. 11 A-besluit, art. 1.22 herziene Aanbestedingswet 2012);
  • Eigen verklaring, ook wel Uniform Europees Aanbestedingsdocument (art. 2 A-besluit, art. 2.84 herziene Aanbestedingswet 2012);
  • Verplicht gebruik van de Gids proportionaliteit (art. 10 A-besluit, art. 1.10 lid 3 e.v. herziene Aanbestedingswet 2012);
  • Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) (art. 8 A-besluit, art. 4.7 herziene Aanbestedingswet 2012);
  • Gebruik van elektronische communicatiemiddelen/accreditatie gedurende het aanbestedingsproces (art. 3 t/m 7 A-besluit, art. 2.52a herziene Aanbestedingswet 2012).

Aspecten beleid

Het beleid omvat de volgende aspecten:

Gids proportionaliteit

De Gids Proportionaliteit geeft invulling aan het beginsel van proportionaliteit, dat bij aanbesteden in acht moet worden genomen. Deze gids wordt in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) (art. 10 Aanbestedingsbesluit) bij de herziene Aanbestedingswet 2012 (art. 1.10 lid 3) als verplicht te volgen richtsnoer aangewezen.

ARW

Het Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) is als verplichte richtsnoer voor het aanbesteden van werken onder de Europese aanbestedingsdrempel aangewezen. Boven de Europese drempel is het gebruik van het richtsnoer niet verplicht gesteld. Op basis van ervaring die is opgedaan met het ARW 2005 en 2012, wordt verwacht dat aanbestedende diensten het richtsnoer ook zullen toepassen bij aanbestedingen boven de drempel.

Model inkoop- en aanbestedingsbeleid VNG

Een (model) beleid komt de doelmatigheid, rechtmatigheid en integriteit van de inkoop- en aanbestedingspraktijk ten goede. Het leidt naast besparingen tot een betere kwaliteit van opdrachten en mogelijkheden voor innovatie. Dit heeft ten grondslag gelegen aan het model inkoop- en aanbestedingsbeleid voor gemeenten in juni 2012 (VNG). Het model beleid is ook door de UvW gebruikt voor de vaststelling van het model beleid voor waterschappen en is op bepaalde punten aangepast.

AMvB

De gewijzigde AMvB zal tegelijk met de herziene Aanbestedingswet 2012 in werking treden. In de AMvB wordt een aantal zaken uit de Aanbestedingswet geregeld:

  • Verplicht gebruik ARW;
  • Model Eigen verklaring;
  • Verplicht gebruik Gids proportionaliteit.

Uniform inkoop- en aanbestedingsbeleid UvW

Eind juni 2013 heeft het bestuur van de UvW een uniform inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld. De UvW zet zich continu in voor een verdere professionalisering van de inkoop- en aanbestedingspraktijk. Met het uniforme beleid kunnen de waterschappen op een goede en verantwoorde wijze inkopen en aanbesteden.

Uniform Europees Aanbestedingsdocument

Onder de Aanbestedingswet 2012 konden ondernemers gebruik maken van de Uniforme Eigen Verklaring. De nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijnen introduceren een nieuw Europees standaardformulier: het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA). Dit is vastgelegd in artikel 59 van richtlijn 2014/24 en artikel 2.84 van de herziene Aanbestedingswet 2012. Het UEA moet de in Nederland bestaande Eigen Verklaring (EV) vervangen (art. 2.84 Aanbestedingswet 2012).

Evaluatie Aanbestedingswet 2012

De Aanbestedingswet 2012 is geëvalueerd. Hieronder kunt u de documenten met betrekking tot deze evaluatie vinden.

Circulaire grensbedragen onder de drempelwaarde, per 1 september 2015

Deze circulaire bepaalt voor de Rijksoverheid op basis van de waarde van de opdracht, welke nationale aanbestedingsprocedure in een concreet geval de aangewezen procedure is.

Decentralisaties en aanbesteden

Wmo-Vragen VWS aan Europese Commissie

In oktober 2009 zond het ministerie van VWS (naar aanleiding van de motie Kant) een brief naar de Europese Commissie met vragen over de mogelijke Europese aanbestedingsverplichting ten aanzien van huishoudelijke zorg. Op 8 april 2010 gaf de Commissie aan dat er bij de meeste Wmo-opdrachten sprake is van IIA-diensten. Deze moeten daarom Europees aanbesteed worden.

In de brief van 7 mei 2010 rapporteert het ministerie van VWS aan de Tweede Kamer over deze visie van de Commissie. Onder de aanbestedingsrichtlijn 2014/24 is het onderscheid tussen IIA- en IIB-diensten komen te vervallen. Er geldt een nieuwe categorie sociale en andere specifieke diensten. De verwachting is dat Wmo-diensten die voorheen onder het IIB-regime vielen nu grotendeels kwalificeren als sociale en andere specifieke diensten. Een vergelijking van de diensten onder het huidige regime van richtlijn 2014/24 en het voormalige regime onder richtlijn 2004/18 vindt u op de website van PIANOo.

Bestuurlijk aanbesteden

Bestuurlijk aanbesteden is een concept dat via de particuliere adviesmarkt is ontstaan.  Gemeenten, provincies en waterschappen gebruikten het concept voorheen vooral als procedure voor het aanbesteden van IIB-diensten. Deze procedure zal waarschijnlijk ook gebruikt gaan worden voor het aanbesteden van sociale en andere specifieke diensten. Het wordt bijvoorbeeld veel gebruikt voor diensten in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Het instrument bestuurlijk aanbesteden is niet in de Aanbestedingswet of Europese aanbestedingsrichtlijnen beschreven en is daarom geen wettelijke en officieel erkende aanbestedingsprocedure. De procedure wordt in de praktijk wel door gemeenten gebruikt, al blijkt de wijze waarop dit instrument wordt ingezet nog niet volledig uniform met de regels.

Wederzijdse afhankelijkheid

Bij bestuurlijk aanbesteden is er sprake van wederzijdse afhankelijkheid tussen de opdrachtgevende aanbestedende diensten en de marktpartijen die bijvoorbeeld zorg aanbieden. Vanuit dit uitgangspunt maken gemeenten onder meer via flexibele convenants vormen – vaak nog nader uit te werken – afspraken met diverse dienstverleners over door hen te verlenen zorg- en welzijnsdiensten.

Fases bestuurlijk aanbesteden

Het proces van bestuurlijk aanbesteden bestaat uit meerdere fases: voorbereiden, onderhandelen en contracteren en uitvoeren. Het zwaartepunt ligt in de onderhandelings- en contracterende fase. Het enige dat doorgaans vastligt, is de prijs die de aanbestedende dienst wil betalen voor de diensten.

Veelvoorkomende vragen

Gemeenten stellen veel vragen over de toepassing van het concept bestuurlijk aanbesteden en de wijze waarop dit proces kan worden vormgegeven. Bijvoorbeeld met betrekking tot de voorschriften die de huidige Europese aanbestedingsrichtlijnen stellen. Ook vragen gemeenten zich af in hoeverre het concept onder de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen en de daarin verdwenen IIB-diensten procedure nog houdbaar is. Hebt u ook een vraag, stel deze dan aan onze helpdesk.

Duurzaam aanbesteden

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Op 8 december 2016 hebben vertegenwoordigers van allerlei (decentrale) overheidsorganisaties hun handtekening gezet onder het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020. Hiermee verplichten zij zich met veel scherpere eisen voor de inkoop van goederen en diensten. Deze eisen variëren van effecten die de producten en diensten hebben op het milieu tot aan arbeidsomstandigheden in de fabrieken waar de producten worden gemaakt.

In het manifest bepalen overheden zelf doelstellingen, op basis van hun eigen ambities. Iedere organisatie maakt binnen zes maanden na ondertekening een concreet actieplan, dat wordt gepubliceerd.

Mededeling overheidsopdrachten voor een beter milieu

In 2008 publiceerde de Europese Commissie de Mededeling Overheidsopdrachten voor een beter milieu. Deze mededeling biedt een leidraad om de gevolgen voor het milieu van de consumptie van de overheidssector te reduceren en de innovatie in milieutechnologie, producten en diensten door middel van groen aanbesteden te bevorderen.

GPP

Green Public Procurement (GGP) is een vrijwillig instrument. GPP wordt door de Commissie gedefinieerd als: ‘een proces in het kader waarvan overheidsdiensten goederen, diensten en werken beogen te verkrijgen die gedurende de volledige levenscyclus ervan een minder belastend milieueffect hebben dan vergelijkbare goederen, diensten en werken met dezelfde primaire functie.’

Doelstellingen Europese Commissie

De doelstellingen van de Commissie op het gebied van duurzaam aanbesteden zijn:

  • het vaststellen van gemeenschappelijke criteria voor groen aanbesteden;
  • het verschaffen van informatie over de levenscycluskosten van producten;
  • het geven van juridische en operationele richtsnoeren;
  • het bieden van politieke ondersteuning door middel van beleidsdoelstellingen, gekoppeld aan indicatoren en een systeem voor follow-up.

In 2010 moest volgens de mededeling 50% van alle aanbestedingen groen zijn, dat wil zeggen in overeenstemming met de vastgestelde gemeenschappelijke kerncriteria voor GPP. In 2012 was dit doel nog niet behaald.

EU2020-strategie

De EU2020-strategie bevat verschillende doelen op het gebied van milieu, innovatie en sociaal beleid en biedt de langetermijnvisie van de EU op de sociale markteconomie.

Internationale richtlijn duurzaam inkopen

In 2013 is de Commissie gestart met de ontwikkeling van een nieuwe internationale richtlijn Duurzaam Inkopen (Sustainable Procurement). Deze ISO-richtlijn zal zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bieden bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces (MVI). De basis hiervan is de bestaande richtlijn ISO 26000; de internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoorde Organisaties (MVO). Naar verwachting is de vernieuwde richtlijn ISO 26000 in 2016 gereed.

E-Aanbesteden

1. Het Uniform Europees Aanbestedingsdocument

Met de invoering van richtlijnen 2014/23, 2014/24 en 2014/25 introduceert de Europese Commissie een Europees standaardformulier geïntroduceerd: het uniform Europees aanbestedingsdocument (art. 59 richtlijn 2014/24 en art. 2.84 Aanbestedingswet 2012). Dit document vervangt de in Nederland bestaande Eigen Verklaring (EV) (art. 2.84 Aanbestedingswet 2012).

Uitvoeringsverordening

Op 6 januari 2016 heeft de Commissie het standaardformulier voor het uniform Europees aanbestedingsdocument (UEA) in de Uitvoeringsverordening 2016/7 gepubliceerd. Hiermee sluit de Commissie aan op de doelstellingen die voortvloeien uit de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, namelijk het verlichten van de administratieve lasten van aanbestedende diensten en ondernemers. In bijlage II (p. 7 e.v.) van de Uitvoeringsverordening is het standaardformulier voor het UEA opgenomen.

Elektronisch invullen UEA

Voor het UEA heeft de Commissie een tool ontwikkeld, waarmee kopers, inschrijvers en andere partijen het document online in kunnen vullen. Dit formulier kan bij offline aanbestedingen ook worden afgedrukt en vervolgens samen met de overige onderdelen van de inschrijving aan de koper worden gestuurd. Bij e-aanbestedingen kan dit document elektronisch worden geëxporteerd, opgeslagen en ingediend. Een UEA dat in een eerdere openbare aanbestedingsprocedure is verstrekt, kan worden hergebruikt, zolang de daarin vermelde informatie nog steeds correct is.

De Commissie heeft een e-UEA – Veelgestelde Vragen opgesteld, met daarin een toelichting op het gebruik van het document.

2. Mededeling eind-tot-eind e-aanbesteding

Op 26 juni 2013 bracht de Commissie de mededeling Eind-tot-eind e-aanbesteding ter modernisering van het openbaar bestuur uit. Deze mededeling bevat de stand van zaken met betrekking tot de overgang naar “eind-tot-eind e-aanbesteding” (van de elektronische bekendmaking van aankondigingen tot de elektronische betaling) in de EU. De Commissie beschrijft maatregelen die de EU en de lidstaten moeten ondernemen met het oog op de overgang naar eind-tot-eind e-aanbesteding.

3. Strategie e-Aanbesteden

Op 20 april 2012 maakte de Commissie haar strategie voor e-Aanbesteden bekend. Volgens deze strategie moeten aanbestedingen in 2016 volledig digitaal verlopen. Hiervoor noemt de Commissie enkele maatregelen:

  • het bieden van technische en financiële ondersteuning;
  • bestaande goede voorbeelden zoeken en delen;
  • het gebruik en de voordelen van e-Aanbesteden monitoren;
  • een promotiestrategie opzetten om te informeren over kansen, mogelijkheden en voordelen.

4. Groenboek e-Aanbesteden

Op 18 oktober 2010 presenteerde de Commissie het Groenboek elektronisch aanbesteden, waarinde richting van de Commissie met betrekking tot e-aanbesteden wordt aangegeven. De geleidelijke invoering van e-aanbesteden maakt deel uit van de Digitale Agenda.

Obstakels en risico’s

In het Groenboek worden obstakels en risico’s genoemd die het invoeren van e-Aanbesteden kunnen vertragen:

  • terughoudendheid en angst bij aanbestedende diensten;
  • onvoldoende standaardisering;
  • het ontbreken van hulpmiddelen die wederzijdse erkenning van nationale elektronische oplossingen vergemakkelijken;
  • lastige technische vereisten;
  • het omgaan met de variërende snelheid van de overstap naar e-aanbesteden.

Bevordering e-Aanbesteden

In het Groenboek worden verschillende opties genoemd voor een beter gebruik van e-Aanbesteden en om grensoverschrijdende deelname aan aanbestedingsprocedures te bevorderen:

  • het verplichten van e-aanbesteden middels Europese wetgeving;
  • vastleggen dat lidstaten e-aanbesteden in eigen land verplicht kunnen stellen;
  • het neerleggen van de verantwoordelijkheid voor het goede verloop van het aanbestedingsproces bij de organisatie van het e-aanbestedingssysteem.

5. PEPPOL en Open e-PRIOR

Pan European Public Procurement Online (PEPPOL) is een project dat grensoverschrijdend e-aanbesteden mogelijk wil maken en wil verbeteren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van Open e-PRIOR, open source software voor e-Aanbesteden, e-Factureren en bestellen. Open e-PRIOR is de schakel tussen PEPPOL en degene die aanbesteedt. De software is hier te downloaden.

6. E-CERTIS

E-CERTIS is een online referentiebron en database met documenten en certificaten die bedrijven nodig hebben om in te mogen schrijven op EU aanbestedingen. Via e-CERTIS kunnen aanbestedende diensten nagaan welke documenten zij van inschrijvers moeten vragen of mogen accepteren. Meer informatie leest u in de brochure over e-CERTIS.

7. TED en Tenderned

Via Tenders Electronic Daily (TED) worden aankondigingen van overheidsopdrachten online gepubliceerd. In Nederland is Tenderned het marktplein voor digitaal aanbesteden. Decentrale overheden kunnen hier hun aanbestedingen en bijbehorende documenten onderbrengen. Deze informatie wordt automatisch naar TED doorgestuurd.

Vanaf 1 januari 2012 gebruiken alle ministeries Tenderned voor aanbestedingsopdrachten. Zodra de aanbestedingswet van kracht gaat, zijn decentrale overheden verplicht Tendernet te gebruiken.

8. Aanbestedingskalender

De Aanbestedingskalender helpt Nederlandse ondernemers bij hun inschrijvingen. Daarop staan onder andere standaardteksten die te gebruiken zijn voor de formulieren die nodig zijn om aanbestedingen in te schrijven.

Maatschappelijk aanbesteden beleid

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stimuleert in opdracht van het ministerie van BZK de verdere invulling van het relatief nieuwe fenomeen maatschappelijk aanbesteden. Bij die invulling blijkt er in sommige gevallen ook overlap te bestaan met bijvoorbeeld de rol van sociale-, milieu-, duurzaamheids– en innovatieve eisen in het aanbestedingsproces. RVO heeft een agenda opgesteld om maatschappelijk aanbesteden bekend te maken en te promoten bij gemeenten en lokale partijen. Daarnaast ondersteunt RVO specifieke projecten die maatschappelijk aanbesteden. In dat kader wordt ook gewerkt aan diverse producten die in de voorlichting van overheden ter stimulering van maatschappelijk aanbesteden een nadere rol kunnen spelen.

Milieucriteria

DOELSTELLINGEN DUURZAAM INKOPEN

Verschillende overheden hebben afspraken gemaakt over de doelstellingen voor duurzaam inkopen. Voor 2010 bijvoorbeeld was de doelstelling van het Rijk om 100% duurzaam in te kopen. Ook decentrale overheden hebben zichzelf doelen opgelegd:

Er zijn door de gemeenten en provincies na 2011 geen nieuwe akkoorden gesloten met het Rijk. In 2010 zouden gemeenten 75% duurzaam inkopen, waterschappen en provincies 50%. In 2015 moesten alle overheden voor 100% duurzaam inkopen. De Monitor Duurzaam inkopen laat zien in hoeverre overheden hun doelstellingen hebben gehaald.

DUURZAAMHEIDSCRITERIA

Voor een groot deel van de producten, diensten en werken die overheden inkopen zijn duurzaamheidscriteria ontwikkeld, die zijn bedoeld als handvat om duurzaam in te kopen. De meest actuele stand omtrent het duurzaam inkopen van overheden, vindt u op de websites van RVO en PIANOo.

Europees niveau

Op Europees niveau worden ook criteria ontwikkeld om duurzaam inkopen te stimuleren. Op de EU-website vindt u meer achtergrondinformatie en de meest actuele stand van zaken. Ook vindt u er criteriadocumenten. Momenteel zijn er negentien productgroepen gereed, waarop criteria zijn vastgesteld om duurzaam in te kopen.

MKB en aanbesteden

European Code of Best Practices

In 2008 stelde de Commissie de European Code of Best Practices op. Deze moet ervoor zorgen dat aanbestedende diensten de mogelijkheden van de aanbestedingsrichtlijnen volledig benutten. Zo kan iedereen deelnemen aan een openbare aanbesteding. De code kan decentrale overheden helpen om strategieën en programma’s te ontwikkelen om de toegang van het MKB tot aanbestedingscontracten te verbeteren.

Aanbestedingen MKB-vriendelijker

Uit de code volgen praktische voorbeelden en richtlijnen die lidstaten en aanbestedende diensten in staat stellen om hun aanbestedingen MKB-vriendelijker te maken. De code geeft antwoord op vragen vanuit het MKB, zoals:
– Moeilijkheden met betrekking tot de omvang van het contract;
– Het verzekeren van toegang tot relevante informatie;
– Het verbeteren van kwaliteit en het begrip van de gegeven informatie;
– Het stellen van proportionele kwalificaties en financiële vereisten;
– Het verlichten van administratieve lasten;
– Het benadrukken van kwaliteit voor geld in plaats van alleen de prijs;
– Het geven van voldoende tijd om een inschrijving voor te bereiden; en
– Het verzekeren van tijdige betaling.

Overheidstelecommunicatie

OT2010

Het programmateam van OT20120 heeft in 2010 vier clusters van telefoondiensten aanbesteedt:

  1. Vast;
  2. Mobiel;
  3. Inbound;
  4. EUD.

1. Vast

OT2010 vaste telefonie voorziet in de levering van vaste telefonieaansluiting met het openbare netwerk. Dit contract is gegund aan Tele2.

2. Mobiel

OT2010 mobiel voorziet in de levering van mobiele spraak en/of data-aansluitingen voor mobiele gebruikers, inclusief voorzieningen voor het verbeteren van de dekking en capaciteit van draadloze toepassingen in gebouwen. Dit contract is gegund aan Vodafone.

3. Inbound

OT2010 inbound voorziet in de afhandeling van verkeerstromen via vaste aansluitingen, waarin de ontvanger een rol speelt in de te verrekenen kosten, en waar sprake is van een groot volume. Denk hierbij aan 0800- en 0900-nummers, maar ook aan nummers gereserveerd voor de klantcontactcentra van de overheid (de zogenaamde 14-serie). Dit contract is gegund aan KPN.

4. EUD

OT2010 End User Devices (EUD) voorziet in de levering van end user devices voor mobiel gebruik, zoals mobiele telefoons en pda’s, inclusief aanvullende diensten als de beveiliging van deze apparatuur, software updates en logistieke diensten. Dit contract is gegund aan BTC teleconsult.

VERVOLG OT2010

OT2010 heeft in 2011 een vervolg gekregen. Dit met onder meer de aanbesteding van de:

  1. Cluster 14+netnummers;
  2. VoIP-telefooncentrales;
  3. InhouseDekking;
  4. 0800-crisisnummer.

1. Cluster 14+netnummer

Dit cluster draait om het afleveren van telefoonverkeer aan de klantcontactcentra van gemeenten. Een belangrijk onderdeel van de dienstverlening die wordt aanbesteed is Interactive Voice Response (IVR). Dit is software waarmee de beller op basis van spraakherkenning doorgeschakeld wordt naar het juiste klantcontactcentrum.

UPC Business heeft de aanbesteding gewonnen. UPC Business en het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten ondertekenden op 15 maart 2012 een contract. KING beheert de overeenkomst namens de Nederlandse gemeenten. Het contract kent een maximale looptijd van acht jaar.

2. Cluster VoIP-centrales

Het clusterVoIP-centrales draait om de leveringen van Voice-over-IP telefooncentrales en de basisdienstverlening die nodig is voor de inrichting, de implementatie en het beheer van de bedrijfstelefonieomgeving. Dit contract is gegund aan Detron. Van het contract gaan honderd (rijks)overheidsorganisaties gebruik maken. Zij verwachten, over de gehele looptijd van maximaal acht jaar, bijna 100.000 VoIP-poorten af te nemen.

3. en 4. Cluster InhouseDekking en cluster 0800-crisisnummer

Met het cluster Inhouse Dekking (IHD) worden aanvullende diensten voor inhouse dekking verworven, voor zover die niet door het cluster Mobiel kunnen worden ingevuld. Het cluster 0800-crisisnummer draait om de aanbesteding van een gratis telefoonnummer dat de overheid inzet in geval van crisis. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie is in 2012 gestart met een aanbesteding voor het crisisnummer 0800-1351. Deze opdracht is gegund aan SpeakUp B.V.

OT2017

Enkele van de huidige contracten onder OT2010 lopen in 2017 af. Welke contracten dat zijn is te vinden in het Interdepartementaal Contractregister. Omdat enkele contracten aflopen, wordt gestart met de opvolging van het programma, onder de naam OT2017. De telefoniedienstverlening valt onder de categorie ICT Werkomgeving Rijk en is toegewezen aan het ministerie van BZK.

Op 19 april 2016 is er een Concept Strategiedocument OT2017 uitgebracht. Momenteel is het nog een conceptversie van het strategiedocument OT2017. Het verzoek aan de markt om suggesties ter verbetering aan te dragen.

Gemeentelijke Telecommunicatie

Het project stond open voor alle gemeenten. Deze konden zich tot mei 2015 inschrijven. De raamovereenkomst is gesloten en vanaf de tweede helft januari 2016 kunnen deelnemers onder de Raamovereenkomst GT Mobiele Communicatie hun eigen nadere overeenkomst gaan gunnen. Indien uw gemeente niet heeft meegedaan met de eerste collectieve aanbesteding, kunt u meedoen aan de tweede ronde. VNG/KING organiseert een tweede, bijna identieke gezamenlijke aanbesteding: GT Mobiele Communicatie 2.

Onder de GT Mobiele Communicatie zijn er door de samenwerkende gemeenten vier raamovereenkomsten gesloten met vier aanbieders. Gemeenten kunnen onder GT zelf een verdere minicompetitie uitschrijven om een verdere lokale keuze te maken voor één van de vier providers. Er kan worden gekozen uit de volgende vier aanbieders:

  1. KPN;
  2. Tele2;
  3. T-Mobile;
  4. Vodafone.

Sociale criteria

Europees recht en beleid

In 2001 heeft de Europese Commissie een Interpretatieve Mededeling uitgebracht over de mogelijkheden om sociale aspecten in overheidsopdrachten te integreren. In 2001 verschenen al interpretatieve mededelingen over sociale criteria en milieucriteria.

In 2005 verscheen het Handboek Groen kopen (milieuoverwegingen) en in 2011 het Handboek Sociaal kopen (sociale overwegingen).

Doelstellingen overheden bij duurzaam inkopen

Verschillende overheden hebben afspraken gemaakt over de doelstellingen voor duurzaam inkopen. In 2010 had het Rijk tot doel 100% duurzaam inkopen, gemeenten 75% en waterschappen en provincies 50%. In 2015 moeten alle (decentrale) overheden 100% duurzaam inkopen. De Monitor Duurzaam Inkopen laat zien in hoeverre de doelstellingen zijn behaald.

Sociale voorwaarden

De overheid wil met sociale voorwaarden internationaal bijdragen aan betere arbeidsomstandigheden in de productieketen. Daarom heeft de Rijksoverheid sociale voorwaarden opgesteld voor aankopen boven de Europese aanbestedingsdrempels.

Jurisprudentie Aanbestedingen

Accor Services France

HvJ-EU, 16 juli 2010. Prejudiciële zaak C-269/10. Deze zaak gaat over het verzoek om vernietiging van het besluit om een opdracht voor de levering van maaltijdcheques te gunnen aan Le Chèque Déjeuner CCR. Gesteld wordt dat het opgenomen voorkeursrecht in strijd is met de doelstellingen van richtlijn 2004/18/EG.

Acoset SpA

HvJ-EU, 15 oktober 2009. Zaak C-196/08. In deze zaak moet het Hof beslissen of het Europees recht zich verzet tegen het rechtstreeks gunnen van een openbare dienst aan een gemengde publiekprivate vennootschap, via een (quasi-)inbesteding. De vennootschap was speciaal opgericht voor de verlening van de dienst en de private onderneming is geselecteerd via een aanbestedingsprocedure. In een dergelijk geval is dubbel aanbesteden niet nodig.

Lees meer

Aeroporto Valerio Catullo di Verona Villafranca

HvJ-EU, 3 november 2015. Prejudiciële zaak C-485/15. In deze zaak gaat het om een ministerieel besluit van de ministeries van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu in Italië voor het toewijzen van het volledige beheer van een luchthaven voor de duur van veertig jaar. Deze concessie is toegewezen zonder aanbestedingsprocedure met mededinging. De verwijzende rechter vraagt zich daarop het volgende af: ‘Staan de beginselen van non-discriminatie, gelijke behandeling, transparantie, bekendmaking, mededinging in de weg aan het ministerieel besluit?’

AGESP/Carbothermo

HvJ-EG, 11 mei 2006. Zaak C-340/04. In deze zaak stelt het Hof voorwaarden op om aan het zogenaamde merendeelcriterium (het tweede Teckelcriterium) bij quasi-inbesteden te voldoen. Lees meer

Ahrend Inrichten BV tegen CBS

Voorzieningenrechter rechtbank ’s-Gravenhage, 2 juni 2009. Zaak KG ZA 09-650. In deze zaak werd een beroep op dwingende spoed goedgekeurd. De levering van kantoormeubilair werd door het CBS aanbesteed. Kembo schreef zich in met eigen spullen en spullen van onderaannemer Gispen. Kembo kreeg de opdracht, maar ging failliet. CBS sloot daarop een overeenkomst met Gispen, de afspraken die gemaakt waren met Kembo konden worden voortgezet. Het CBS beriep zich op spoedeisendheid.

Lees meer

Ambisig

HvJ-EU, 28 januari 2014. Prejudiciële zaak C-601/13. Deze zaak gaat over de vraag of het verenigbaar is met richtlijn 2004/18/EG dat bij de aanbesteding van intellectuele diensten een factor wordt opgenomen die strekt tot beoordeling van de teams die de inschrijvers specifiek voorstellen voor de uitvoering van de opdracht. Hierbij wordt rekening gehouden met de samenstelling van de respectievelijke teams en de ervaring en curricula van deze leden.

Ambisig tegen Nersant (POR)

HvJ-EU, 25 maart 2015. Zaak C-601/13. In deze zaak gaat het Hof in op de vraag of de kwaliteit van het team als gunningscriterium gehanteerd mag worden. Bij dit criterium wordt rekening gehouden met de samenstelling, de ervaring en de curricula van (de leden van) het team. Het Hof maakt duidelijk dat de kwaliteit van het team als gunningscriterium mag worden opgenomen in de aankondiging van de opdracht.

Lees meer

Ambisig-AICP

Conclusie AG Wathelet, 3 maart 2016. Zaak C-46/15. In deze conclusie van de Advocaat-Generaal (AG) Wathelet geeft de AG het HvJ-EU in overweging de prejudiciële vraag die het Portugese gerecht voorlegde over mogelijke rechtstreekse werking van artikel 48 van richtlijn 2004/18 (over technische bekwaamheid) stelde, als volgt te beantwoorden: ‘Artikel 48, lid 2, onder a, ii, tweede streepje van richtlijn 2004/18 moet aldus worden uitgelegd dat, bij gebreke van omzetting daarvan in nationaal recht, particulieren er rechten aan kunnen ontlenen die zij tegenover de aanbestedende diensten kunnen inroepen in het kader van geschillen die bij de nationale rechter aanhangig zijn, op voorwaarde dat de betrokken aanbestedende dienst voldoet aan het begrip staat in de zin van de rechtspraak van het Hof.’

Ambsig

HvJ-EU, 13 mei 2015. Prejudiciële zaak C-601/13. Deze zaak gaat over de artikelen 44 tot en met 48 en 53 van richtlijn 2004/18/EG. Bij een aanbesteding is in de voorwaarden opgenomen dat de opdracht zal worden gegund aan de economisch voordeligste inschrijver, en zijn de wegingsfactoren beschreven. Ambsig doet mee maar wint de aanbesteding niet. Zij constateert dat het gunningscriterium in strijd is met richtlijn 2004/18. De Portugese rechter vraagt het volgende aan het Hof: Is het verenigbaar met richtlijn 2004/18/EG dat bij een aanbesteding wordt voorzien in een factor die strekt tot de beoordeling van de teams die de inschrijvers specifiek voorstellen voor de uitvoering van de opdracht, waarbij rekening wordt gehouden met de samenstelling, de aangetoonde ervaring en de curricula van de leden van die teams?

Arcadis Nederland B.V. tegen gemeente Franekeradeel

Rechtbank Leeuwarden, 25 juni 2008. LJN nr. BD5542. Het gaat in deze zaak om beroepsmogelijkheden wanneer er sprake is van wijziging in de gunningscriteria van een aanbestedingsprocedure. De rechtbank beslist dat er van potentiële inschrijvers een proactieve houding mag worden verwacht en dat hij behoorlijk geïnformeerd en normaal oplettend is. Doordat de wijziging van de geschikheidscriteria pas een week voor de feitelijke aanbesteding bekend is gemaakt blijven beroepsmogelijkheden op deze grond mogelijk.

Lees meer

Nederlandse standpunten Aanbestedingen

Inbesteden

Position paper, VNG, IPO en UvW over de voorstellen voor een nieuwe aanbestedingsrichtlijn

Nieuws Aanbestedingen

Gemeenten verantwoordelijk voor inburgering, wat gaat er veranderen?

De nieuwe Wet inburgering 2021 zal de overheidsverantwoordelijkheid voor inburgering gaan uitbreiden en decentraliseren. In het huidige stelsel liggen veel verantwoordelijkheden, zoals het vinden van een inburgeringscursus, bij inburgeraars zelf. In het nieuwe stelsel zal het gros van die verantwoordelijkheden aan de gemeenten worden toebedeeld. Zowel het kabinet als de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) zijn van mening dat gemeenten het beste in staat zijn om inburgering integraal vorm te geven.

Lees het volledige bericht

Comité van de Regio’s adviseert: voorlopig geen herziening van aanbestedingsrichtlijnen

Het Europese Comité van de Regio’s is van mening dat de toekomstige Europese Commissie de aanbestedingsrichtlijnen voorlopig niet hoeft te herzien. De toepasselijke regelgeving is volgens het Comité te jong om nu al te vernieuwen en (decentrale) overheden hebben veel tijd en geld geïnvesteerd in het implementeren van de regels. Daarnaast zijn er andere mogelijkheden om betere invulling worden gegeven aan de regelgeving die er reeds is. Het rapport van de Comité is onder andere gebaseerd op een enquête afgenomen onder decentrale overheden.

Lees het volledige bericht

Recente uitspraken uit de aanbestedingspraktijk

Het Hof van Justitie van de EU heeft meer duidelijkheid gebracht over onderaanneming bij aanbestedingen en heeft toegelicht waar aanbestedende diensten rekening mee moeten houden bij ‘inhouse-transacties’. Daarnaast heeft de Rechtbank Midden-Nederland in een kort geding een nuance gelegd met betrekking tot het Grossmann-verweer.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie introduceert nieuwe formulieren voor elektronisch aanbesteden

Op 30 september jl. heeft de Europese Commissie nieuwe regels aangenomen aangaande het gebruik van zogenaamde e-formulieren voor de bekendmaking van (Europese) aanbestedingen. Middels een nieuwe Uitvoeringsverordening (Verordening (EU) 2019/1780) introduceert de Commissie nieuwe standaardformulieren voor elektronisch aanbesteden, die de huidige formulieren op termijn zullen vervangen en de informatieverstrekking rondom aanbestedingen duidelijker en toegankelijker moeten maken. Eurocommissaris Elżbieta Bieńkowska verwacht dat het hierdoor uiteindelijk aantrekkelijker zal worden voor bedrijven om deel te nemen aan aanbestedingstrajecten en burgers meer inzicht zullen verkrijgen in de besteding van belastinggelden. Lees het volledige bericht

De praktische toepassing van het Beter Aanbesteden-evaluatieformulier

De actieagenda van het traject Beter Aanbesteden is afgerond. Staatssecretaris Mona Keijzer van EZK wijst onder meer op het succes van de pilot die is uitgevoerd om de evaluatie van aanbestedingen op eenvoudige wijze mogelijk te maken. De praktische toepassing van een evaluatieformulier kan een groot verschil maken in de communicatie tussen markt en overheid.

Lees het volledige bericht

Traject Beter Aanbesteden krijgt vervolg na afsluiting actieagenda

Op 4 september jl. vond het afsluitende congres in het kader van Beter Aanbesteden, een initiatief van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), plaats in Utrecht. De actieagenda Beter Aanbesteden, die door alle betrokkenen gezamenlijk is opgesteld, is hiermee afgerond. Staatssecretaris Keijzer van EZK heeft naar aanleiding van de afronding een kamerbrief gestuurd waarin de uitvoering van deze actieagenda en het vervolg op Beter Aanbesteden worden toegelicht.

Lees het volledige bericht

De toekomst van rechtsbescherming in de aanbestedingspraktijk

Bij rechtsbescherming in de aanbestedingspraktijk spelen tegenstrijdige belangen. Enerzijds is het voor aanbestedende diensten – en winnende ondernemers – van belang dat zij spoedig een opdracht kunnen uitvoeren, terwijl bezwaarmakende partijen en verliezende inschrijvers bij het inroepen van rechtsbescherming de mogelijkheid willen hebben voor een uitvoerige analyse. Naar aanleiding van signalen dat de rechtsbescherming van inschrijvers als onvoldoende wordt ervaren, heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) laten onderzoeken hoe het bestaande systeem functioneert.

Lees het volledige bericht

Bezwaren tegen gebruik van open house-model en aanbestedingen bij inkoop van jeugdzorg

“Om een duurzame transformatie van de jeugdzorg te bewerkstelligen moeten er onder meer grenzen worden gesteld aan de liberalisatie binnen de zorgmarkt”. Dat stelt jeugdzorginstelling Sterk Huis in een manifest. Er is al langer kritiek op de inkoop- en aanbestedingsprocedures in de jeugdzorg. Het open house-model dat veel gemeenten toepassen zou leiden tot selectie op basis van prijs in plaats van kwaliteit. Volgens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge moet aan zorgaanbieders omzetgarantie geboden kunnen worden om een duurzame relatie op te bouwen. Ook wil hij dat de Europese regels voor het aanbesteden van zorg versoepeld worden. Lees het volledige bericht

Op voorhand uitsluiten tenderkostenvergoeding niet proportioneel

Het op voorhand uitsluiten van een vergoeding voor inschrijfkosten bij de eventuele intrekking van een aanbesteding is niet proportioneel. Dit betekent niet dat het toekennen van een vergoeding verplicht is. Aanbestedende diensten moeten een keuze hierin echter goed kunnen motiveren. Dit is het oordeel van staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Mona Keijzer na advies van de adviescommissie Gids Proportionaliteit. Het is naast enkele tekstuele gebreken de reden waarom de Gids Proportionaliteit en het Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) worden aangepast. De staatssecretaris heeft de wijzigingen als besluit ter consultatie voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer. Lees het volledige bericht

Praktijk Aanbestedingen

Breedband en aanbesteden

Decentrale overheden kunnen veel van elkaar leren op het gebied van aanbestedingsvraagstukken die in breedbandprojecten kunnen spelen. In de handreikingen breedband en in het onderstaande treft u een aantal praktijkvoorbeelden van breedbandzaken in Nederland.

Om aan te kunnen geven hoe de Europese Commissie over staatssteun oordeelt in breedbandzaken, is het noodzakelijk haar beschikkingen over dit onderwerp te bestuderen. Zie verder het dossier breedband en staatssteun.

Praktijkvoorbeelden breedband in Nederland

Breedband Eindhoven (Eindhoven)
Community Network (Groningen)
ICT Center (Leeuwarden)
Wireless Leiden (Leiden)
Ons Net Nuenen (Nuenen)
Pilot Nesselande en BBnet
Breedband Tilburg (Tilburg)
Breedband Zwolle (Zwolle)

Inbreukprocedures praktijk

2009, Noord-Holland:

De Europese Commissie grijpt in bij koffiecontract van de provincie Noord-Holland. De Commissie stelt dat de openbare aanbestedingsprocedure die de provincie Noord-Holland heeft uitgeschreven voor de levering en het beheer van koffieautomaten niet voldoet aan de regels inzake overheidsopdrachten die voortvloeien uit Richtlijn 2004/18/EG.

Inbreuk provincie

Noord-Holland heeft naar de mening van de Commissie inbreuk gepleegd op de bepalingen betreffende de technische specificaties en de selectie- en gunningscriteria uit deze richtlijn. Met name het stellen van eisen aangaande keurmerken betreffende duurzame inkoop staat in deze zaak onder de aandacht (biologische of fairtradeproducten). In mei 2010 bericht de Commissie dat zij Nederland voor het HvJ EU daagt.

Conclusie

Op 15 december 2011 is de conclusie van Advocaat Generaal Kokott verschenen (zie zaak C-368/10 onder jurisprudentie Milieucriteria).

2009, Eindhoven:

De Commissie spreekt gemeente Eindhoven aan op een gebiedsontwikkelingsproject. Het gaat om de gunning van een concessieovereenkomst voor openbare werken betreffende de bouw van een gemeenschapscentrum dat bekend is als het “Doornakkers Centrum”. De Commissie is van mening dat dit contract is gegund zonder openbare aanbestedingsprocedure, die door de EU-regels inzake overheidsopdrachten is voorgeschreven.

Concessieovereenkomst voor werken

Volgens de Commissie is het contract een concessieovereenkomst voor openbare werken betreft en daarom op grond van Richtlijn 2004/18/EG inzake openbare aanbestedingen had moeten worden gegund na de publicatie van een aankondiging in het Officiële Publicatieblad van de EU en het voltooien van een aanbestedingsprocedure. De Commissie merkt op dat de concessieovereenkomst niet alleen de verkoop van grond als voorwerp heeft en dat het werk aan de door de gemeente bepaalde voorwaarden voldoet.

Realisatie gebouwen en parkeerplaatsen

De overeenkomst verbindt de ontwikkelaar er onder meer toe een bepaald aantal gebouwen van een bepaalde omvang en een bepaald aantal parkeerplaatsen te realiseren. De vraag of de betrokkenheid van de gemeente bij het project op het publiek recht is gebaseerd, heeft volgens de Commissie voor de EU-regels inzake openbare aanbestedingen geen belang.

Hoewel de ontwikkelaar het vastgoed op eigen risico en voor eigen rekening bouwt en van de gemeente geen betaling ontvangt, is de Commissie van oordeel dat de gemeente Eindhoven de ontwikkelaar een exploitatierecht heeft verleend in de betekenis van Richtlijn 2004/18/EG. De ontwikkelaar krijgt namelijk een op maat gesneden bouwvergunning die hem het recht geeft de in de samenwerkingsovereenkomst bepaalde werken te realiseren en te exploiteren.

In juni 2010 bericht de Commissie dat zij Nederland voor het HvJ EU daagt in deze zaak. Op 11 april 2013 is de conclusie van Advocaat Generaal Wathelet verschenen (zaak C-576/10). De uitspraak van het Hof van Justitie EU is gedaan op 11 juli 2013. De Commissie wordt door het Hof in het ongelijk gesteld.

2010, Ede:

De Commissie vraagt Nederland de EU regelgeving na te leven bij vastgoedproject in Ede. De gemeente Ede heeft verschillende contracten voor het project “Het Nieuwe Landgoed” aan één ontwikkelaar gegund zonder een Europese aanbesteding uit te schrijven. De ontwikkelaar kreeg de opdracht een centrum met commerciële en sociale functies te bouwen. Dit omvat onder meer een sporthal, 1 168 parkeerplaatsen en 648 woningen, waaronder 60 sociale woningen. De totale waarde van de contracten bedroeg ongeveer € 140 miljoen.

Overheidsopdrachten voor werken

De Commissie is van oordeel dat hier sprake is van overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken en van een concessieovereenkomst voor openbare werken en dat aan de gunning van deze contracten een aankondiging in het Publicatieblad van de EU en een aanbestedingsprocedure hadden moeten voorafgaan. Volgens de Commissie heeft Nederland door het niet volgen van een dergelijke aanbestedingsprocedure niet voldaan aan zijn verplichtingen uit hoofde van de EU-regels inzake openbare aanbestedingen.

Het hoofddoel was van de contracten niet de verkoop van grond, maar wel de uitvoering van werken, wat onder de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten valt. Aangezien de ontwikkelaar bepaalde zones diende te ontwikkelen, besliste de gemeente welke gebouwen moesten worden opgetrokken.

Initiatief door gemeente

Bovendien heeft de gemeente Ede het initiatief voor de realisatie van het project genomen en ging de invloed van de gemeente op het project veel verder dan de loutere uitoefening van haar stedenbouwkundige bevoegdheden. Hoewel de ontwikkelaar het project op eigen risico en voor eigen rekening moet realiseren en van de gemeente geen rechtstreekse betaling ontvangt, is de Commissie van oordeel dat de gemeente Ede de ontwikkelaar een exploitatierecht heeft verleend in de zin van de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten, aangezien de ontwikkelaar een op maat gesneden bouwvergunning krijgt die hem het recht geeft de in het contract bepaalde werken te realiseren en te exploiteren.

Bepaalde delen van het project – de sporthal en een aantal parkeerplaatsen – worden rechtstreeks gefinancierd door de gemeente. Volgens de Commissie levert de opdracht de gemeente Ede bovendien een duidelijk en rechtstreeks economisch voordeel op in de zin van de rechtspraak van het Hof van Justitie in een vergelijkbare zaak (Helmut Muller).

Beëindiging inbreukprocedure

Op 19 mei 2011 laat de Europese Commissie weten dat de ingebrekestellingsprocedure wordt beëindigd. Naar aanleiding van het met redenen omkleed advies van de Commissie (IP/10/1233) hebben de Nederlandse autoriteiten besloten de contracten met betrekking tot de bouw van de sporthal en de aanleg van de parkeerplaatsen te annuleren. Ook de verplichtingen inzake de bouw van de woningen en het centrum met commerciële en sociale functies zijn uit het contract verwijderd.

Herziene contract

Het herziene contract heeft daardoor nu nog alleen betrekking op de verkoop van grond en niet op werken. In het licht van het arrest van het Hof van Justitie in de zaak Helmut Müller (zaak C-451/08) moet het contract dan ook niet meer als een concessieovereenkomst voor openbare werken worden beschouwd. Een soortgelijke inbreukprocedure in verband met een grondontwikkelingsproject in de Nederlandse gemeente Eindhoven is momenteel in behandeling door het HvJ EU (IP/10/679).

Verklaring BZK

Op 31 mei 2011 brengt het ministerie van BZK een verklaring uit in reactie op het persbericht van de Commissie van 19 mei 2011. Nederland heeft als standpunt dat de realisatieovereenkomst met betrekking tot Het Nieuwe Landgoed geen overheidsopdracht tot de uitvoering van een werk en ook geen concessieovereenkomst voor openbare werken is, zoals door de Europese Commissie betoogd.

2010, Nederland:

De Commissie vraagt Nederland de EU-regelgeving na te leven bij openbare aanbestedingen van brandverzekeringen. In Nederland bestaat er een algemene administratieve praktijk om openbare brandverzekeringscontracten te gunnen via onderhandelingen na bekendmaking van een aankondiging van een opdracht. Hoewel een dergelijke procedure in principe open staat voor alle belangstellenden, zorgt het feit dat er wordt onderhandeld tussen de overheid en individuele kandidaten voor aanzienlijk meer risico’s wat de gelijke behandeling van de kandidaten betreft dan een openbare of niet-openbare aanbestedingsprocedure, de standaardprocedures waarin het EU-recht voorziet. Bovendien is een gunning via onderhandelingen veel minder transparant.

EU-regels inzake overheidsopdrachten

Op grond van de EU-regels inzake overheidsopdrachten mogen overheden slechts in uitzonderlijke gevallen een contract via onderhandelingen gunnen. Het algemene gebruik van deze procedure voor brandverzekeringen strookt volgens de Commissie niet met deze regels.

Bovendien merkt de Commissie op dat de Nederlandse autoriteiten niet alle verplichte informatie, zoals de naam van de onderneming waaraan het contract is gegund en de totale waarde van het contract, bekend maken in de gunningsberichten in het Publicatieblad van de EU. De Commissie is van oordeel dat de openbare aanbesteding hierdoor minder transparant verloopt.

Beëindiging inbreukprocedure

Op 19 mei 2011 laat de Europese Commissie weten dat de ingebrekestellingsprocedure wordt beëindigd. Naar aanleiding van het met redenen omkleed advies van de Commissie (zie IP/10/1233) hebben de Nederlandse autoriteiten publiekelijk verklaard dat zij deze algemene administratieve praktijk in strijd met de EU-aanbestedingsregels achten.

De Nederlandse aanbestedende diensten dienen voortaan de correcte procedures te volgen en alle dienstige informatie te vermelden in de gunningsberichten die in het Publicatieblad van de EU worden bekendgemaakt.

2011, Nederland:

De Commissie heeft Nederland verzocht de EU-regelgeving inzake overheidsopdrachten na te leven bij de gunning van overheidsopdrachten voor de verwerking en het vervoer van oud papier. Dat zou ervoor zorgen dat alle bedrijven in de EU die oud papier verwerken en vervoeren, de kans krijgen het contract binnen te halen en dat de Nederlandse belastingbetaler meer waar voor zijn geld kan krijgen.

Niet nagekomen verplichtingen

De Commissie is van oordeel dat Nederland zijn verplichtingen niet is nagekomen door de twee betrokken aanbestedende diensten (Coöperatieve Vereniging VAOP u.a., en Vaop Oud Papier B.V.) toe te staan overheidsopdrachten ter waarde van € 15 miljoen per jaar rechtstreeks aan bepaalde ondernemingen te gunnen, zonder een open en concurrerende pan‑EU openbare aanbestedingsprocedure te volgen.

Het verzoek van de Commissie aan Nederland neemt de vorm aan van een “met redenen omkleed advies”; dat is de tweede fase van de inbreukprocedure. Indien Nederland de Commissie uiterlijk over twee maanden niet in kennis heeft gesteld van maatregelen die waarborgen dat de EU‑regelgeving wordt nageleefd, kan de Commissie deze zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie.

Maatschappelijk aanbesteden praktijk

Maatschappelijk aanbesteden in Eindhoven

In WijEindhoven selecteert de wijkbewoner zelf de welzijnsorganisatie. In 2014 heeft WIJeindhoven op allerlei manieren steeds meer samengewerkt met bewoners. De rol van de bewoner in de werving- en selectiegesprekken voor nieuwe WIJmedewerkers kwam aan de orde en er waren verschillende sessies met bewoners om te komen tot een organisatievisie voor de nieuwe WIJorganisatie in wording. Daarnaast heeft een grote groep bewoners meegedacht over de ontwikkeling van een instrument om de tevredenheid van bewoners in beeld te brengen en te meten. Bovendien wordt momenteel met diverse bewoners onderzocht hoe WIJeindhoven een klankbordgroep met bewoners kan opzetten.

Maatschappelijk aanbesteden in Arnhem

Resto VanHarte serveerde vorig jaar ruim 120.000 maaltijden op meer dan 34 locaties in aandachtswijken in heel Nederland. Van het imago ‘gezellig eten en dijenkletsen’ naar de maaltijd als bindmiddel voor een compleet programma gericht op het terugdringen van eenzaamheid en sociaal isolement. Samen met onder andere de gemeente Arnhem maakte Resto VanHarte een verdiepingsslag.

Milieucriteria

Gemeente Nijmegen: Duurzame catering en een schoon wagenpark

Nijmegen heeft een aantal budgethouders aangewezen, die zelfstandig inkopen en goed op de hoogte zijn van nieuwe eisen van productgroepen. Hiermee wilde Nijmegen de doelstelling halen om in 2010 volledig duurzaam in te kopen. De catering is voor een deel biologisch en minder milieubelastend. Binnenkort volgt de vervanging van het wagenpark en moeten stadsbussen op aardgas gaan rijden.

Gemeente Utrecht: Elektrische bierboot

Sinds 2010 worden onder andere horecagelegenheden bevoorraadt met de bierboot. Er rijden minder vervuilende vrachtwagens in de stad en de boot is voorzien van een elektromotor met oplaadbare accu’s. Na een hele dag varen, laden en lossen worden de accu’s met groene stroom opgeladen.

Waterschap Rivierenland: Duurzame mindset medewerkers

Pas als duurzaamheid geïntegreerd is in het beleid, geeft iedere ambtenaar en bestuurder er de verdiende aandacht aan. Waterschap Rivierenland heeft daarom een duurzaamheidbeleid aanvaard. Maximale betrokkenheid wordt gestimuleerd door duurzaamheid middels een puntensysteem persoonlijk voordeel op te laten leveren. Zo kunnen medewerkers punten verdienen door op de fiets naar het werk te komen. In praktijk leidt dit systeem tot bruikbare ideeën voor duurzaamheid en duurzaam inkopen.

Meerdere gemeenten: Samen nog duurzamer

In de omgeving van Amersfoort hebben een aantal samenwerkende gemeenten een multifunctionele brandweerauto aangeschaft. Deze voldoet aan de duurzame eisen van alle gebruikers, door innovatieve oplossingen in te zetten. Het is verstandig om ambitieuzere criteria met meerdere aanbestedende diensten af te stemmen. Voor ondernemers is het hinderlijk om iedere aanbesteding met andere eisen en bewijsmiddelen te worden geconfronteerd.

Praktijkvragen Aanbestedingen

Moet onze gemeente de waarde van eerder aangeschafte rioolbuizen meetellen voor het bepalen van de waarde van de huidige opdracht voor rioolwerkzaamheden?

Onze gemeente is van plan om op een aantal plaatsen in de stad de riolering te vervangen. De hiervoor benodigde rioolbuizen hebben wij al in een eerder stadium via een (Europese) aanbesteding aangekocht. Moeten wij de waarde van deze buizen nu (wederom) meetellen voor de raming van de waarde van de huidige opdracht voor rioolwerkzaamheden?

Bekijk het antwoord

Waar let de accountant op bij het controleren van de aanbestedingsrechtmatigheid?

Onze gemeente krijgt elk jaar de accountant op bezoek om de financiële stukken van de gemeente te controleren. Hierbij wordt ook gekeken naar de financiële transacties met betrekking tot inkoop en aanbesteden. Wat zijn veel voorkomende valkuilen en wat kan de gemeente doen om een goedkeurende controleverklaring van de accountant te krijgen voor het aspect aanbestedingsrechtmatigheid?

Bekijk het antwoord

Kunnen samenwerkende gemeenten een alleenrecht verlenen aan een ICT-bedrijf?

Onze gemeente is van plan om samen met drie buurgemeenten een uitsluitend recht (alleenrecht) te verlenen aan een extern ICT-bedrijf om onderhoud van en support voor specifieke database-software te leveren, omdat de volledige ICT-infrastructuur van de betrokken gemeenten al is toegesneden op de software van het betreffende ICT-bedrijf. Dit uitsluitend recht willen we voor vijf jaar vastleggen in een overeenkomst. Kunnen wij ons hierbij beroepen op de uitzondering inzake het uitsluitend recht?

Bekijk het antwoord

Moeten opdrachten die met Europees geld worden bekostigd worden aanbesteed?

Onze gemeente onderzoekt of er aanspraak gemaakt kan worden op Europese subsidie vanuit Urban Innovative Actions voor een project in de grensregio. Daarvoor wil de gemeente samenwerken met Europese buurgemeenten en andere projectpartners. Zijn wij, als we een dergelijke Europese subsidie ontvangen, aanbestedingsplichtig bij de besteding van dit geld?

Bekijk het antwoord

Moeten ondernemers uit het VK na de Brexit worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Ons samenwerkingsverband van gemeenten koopt voor drie gemeenten werken, leveringen en diensten in. Het samenwerkingsverband is aanbestedingsplichtig. Incidenteel ontvangen wij bij Europese aanbestedingsprocedures inschrijvingen van ondernemers uit het VK. Hoe gaat dat na de Brexit? Moeten wij die ondernemers uit het VK blijven toelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Bekijk het antwoord

Wat zijn de aandachtspunten bij het gebruik van het innovatiepartnerschap als aanbestedingsprocedure?

Ons waterschap wil zich ervoor in zetten om bij de uitvoering van overheidsopdrachten innovatie en onderzoek te bevorderen. Wij weten dat de Europese aanbestedingsrichtlijn 2014/24/EU een nieuwe aanbestedingsprocedure – het zogenaamde innovatiepartnerschap – heeft geïntroduceerd. Is het innovatiepartnerschap een geschikte procedure om vernieuwing te stimuleren en waar moeten wij bij deze nieuwe procedure op letten?

Bekijk het antwoord

Kan een onderhands gegunde opdracht achteraf worden vernietigd bij de rechter?

Ons waterschap heeft gehoord dat ondernemers zich in het kader van een Europese aanbestedingsprocedure kunnen beroepen op de Europese rechtsbeschermingsrichtlijnen, waarmee een reeds gesloten overeenkomst door de rechter vernietigd zou kunnen worden. Dit kan onder meer als een overheidsopdracht in strijd met de Europese aanbestedingsrichtlijnen onterecht onderhands is gegund. Klopt dit?

Bekijk het antwoord

Moeten de wegingsfactoren van de subgunningscriteria bij een aanbesteding altijd vooraf worden bekendgemaakt?

Het is voor onze gemeente onduidelijk wat er in de publicatie die voorafgaat aan een aanbesteding bekend moet worden gemaakt over de gunningscriteria. Wij hebben bij een aanbesteding de subgunningscriteria en de rangorde van die criteria wel bekendgemaakt, maar hebben daarbij het gewicht dat aan die criteria zal worden toegekend bij de beoordeling niet medegedeeld. Heeft onze gemeente hiermee in strijd met de aanbestedingsbeginselen gehandeld?

Bekijk het antwoord

Mag een (raam)overeenkomst stilzwijgend verlengd worden?

Twee contracten van ons waterschap met betrekking tot ICT en informatiesystemen lopen binnenkort af. Kunnen de bestaande contracten met beide bedrijven zomaar worden verlengd? Of moeten we opnieuw een Europese aanbesteding per contract voorschrijven? Het gaat om de volgende twee bestaande contracten:

Contract 1:
Het waterschap heeft enige tijd geleden (na een aanbesteding) een langlopende ICT overeenkomst gesloten met een aanbieder. Deze overeenkomst loopt binnenkort af. In de initiële overeenkomst is vastgelegd dat wanneer de overeenkomst niet wordt opgezegd, deze telkens met een jaar kan worden verlengd. Mag het waterschap de overeenkomst stilzwijgend verlengen zonder een nieuwe aanbesteding te hoeven uitschrijven?

Contract 2
Voor ICT onderhoudsdiensten heeft het waterschap enige tijd geleden een raamovereenkomst afgesloten. Ook deze overeenkomst eindigt binnenkort. Mag het waterschap de raamovereenkomst verlengen?

Bekijk het antwoord

Welke minimumtermijnen gelden er voor de Europese niet-openbare aanbestedingsprocedure?

Ons waterschap is voornemens bij een Europese aanbesteding de niet-openbare procedure toe te passen. Tijdens de voorbereiding kwamen wij erachter dat de minimumtermijnen voor de niet-openbare procedure die zijn opgenomen in de (nationale) Aanbestedingswet 2012 soms ruimer zijn dan de minimumtermijnen die genoemd worden in de Europese Aanbestedingsrichtlijn. Kortere termijnen zijn voor ons gunstiger. Welke termijnen moeten wij nu hanteren?

Bekijk het antwoord

Hoe kan het social return beleid van gemeenten in overeenstemming met de privacyregels worden uitgevoerd?

Onze gemeente voert een actief social return beleid en wil daarmee werkgelegenheid creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit doen wij onder meer door social return verplichtingen te hanteren bij aanbestedingen. Bij de uitvoering van dit sociale beleid loopt de gemeente tegen de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) aan. Op welke wijze kan de gemeente controleren dat ondernemingen inderdaad bepaalde personen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst hebben of zullen betrekken bij de uitvoering van de social return verplichting zonder dat de privacyregelgeving wordt overtreden?

Bekijk het antwoord

Publicaties Aanbestedingen

Aanbestedingsrichtlijnen

Veelgestelde vragen Aanbesteden

Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 1 (Aanbestedingsrecht algemeen)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 2 (Opdrachten die (gedeeltelijk) buiten de EU Aanbestedingsrichtlijnen vallen)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 3 (Alleenrecht, bijzonder recht en uitsluitend recht)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 4 (Inbesteden en quasi-inbesteden)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 5 (Contractsduur en waardebepaling van een opdracht)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 6 (Raamovereenkomsten)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 7 (Geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden, selectiecriteria en gunningscriteria)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 8 (Rechtsbescherming)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 9 (Subsidie of opdracht?)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 10 (Duurzaam aanbesteden; sociale- en milieucriteria)

Nieuwe aanbestedingsrichtlijnen 2012/2014

Voorstel klassieke aanbestedingsrichtlijn 2011/896 (ter vervanging van richtlijn 2004/18), december 2011
Voorstel speciale sectoren aanbestedingsrichtlijn 2011 895 (ter vervanging van richtlijn 2004/17), december 2011
Notitie voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, Europa decentraal, begin 2012
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on public procurement (Classical Directive)
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel Directive on procurement by entities operating in the waterenergy, transport and postal service sectors
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on the award of concession contracts (‘Concessions’ Directive)
Zie deze pagina voor de vastgestelde, definitieve teksten van de richtlijnvoorstellen
17 factsheets Europese Commissie
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen
, Europa decentraal (juli 2014)
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen, Europa decentraal (januari 2016)
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen, implementatie in Aanbestedingswet, Europa decentraal (juni 2016)
FAQ Voorlichtingsbijeenkomsten herziening Aanbestedingswet 2012, publicatie Europa decentraal

Single market act

Single Market Act I
Single Market Act II

Accountantscontrole

Handreiking collegebesluit inkoop en aanbesteding (2004), ministerie van BZK, IPO, VNG en Europa decentraal

Definitie van bijzondere of speciale rechten

Explanatory note nutssectorenrichtlijn (93/38 EG en 2004/17/EG)

Concurrentiegerichte dialoog

Explanatory note klassieke richtlijnen (werken, leveringen en diensten en 2004/18/EG)

Diensten van algemeen belang

Groenboek, diensten van algemeen belang
FAQ, over de toepassing van aanbestedingsregels op SDAB
Gids, voor toepassing van EU-regels voor staatssteun, overheidsopdrachten en de een gemaakte markt op DAEB, met name SDAB

Elektronisch aanbesteden

Groenboek, over de bevordering van e-aanbesteden in de EU

Modernisering van de aanbestedingsrichtlijnen

Groenboek, over modernisering van de Europese markt voor overheidsopdrachten

PPS en Concessies

Groenboek, over PPS en concessieovereenkomsten
Interpretatieve mededeling, over concessieovereenkomsten in het Communautaire recht
Mededeling, over PPS en concessieovereenkomsten
Interpretatieve Mededeling, over geïnstitutionaliseerde PPS

Publiek publieke samenwerking

Werkdocument, over toepassing van aanbestedingsrecht op publiek publieke samenwerking

Raamovereenkomsten

Explanatory note raamovereenkomsten (richtlijn 2004/18/EG)

Sociale- en milieucriteria

Interpretatieve mededeling, over de mogelijkheden om sociale criteria in overheidsopdrachten te integreren
Interpretatieve mededeling, over de mogelijkheden om milieucriteria in overheidsopdrachten te integreren
Handboek Groen Kopen, over milieuvriendelijke overheidsopdrachten en een Engelstalige update
Handboek Sociaal Kopen, om sociale overwegingen mee te nemen in aanbesteding

Transparantie

Interpretatieve mededeling, over het plaatsen van opdrachten die niet/gedeeltelijk onder de richtlijnen inzake overheidsopdrachten vallen

Handleidingen voormalige aanbestedingsrichtlijnen

Handleiding bij voormalige richtlijn Diensten (92/50/EEG)
Handleiding bij voormalige richtlijn Werken (93/37/EEG)
Handleiding bij voormalige richtlijn Leveringen (93/36/EEG)

Vragen over aanbesteden en inkopen

Overzicht, waar kunt u terecht met vragen over aanbesteden en inkopen

Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten

Elsevier Overheid, J.W.A. Bergevoet, 2006. Bevat de tekst van Bao en toelichting, voor iedereen betrokken bij de aanbesteding van overheidsopdrachten

Besluit aanbestedingen speciale sectoren

Elsevier Overheid, J.W.A. Bergevoet, 2006. Bevat de tekst van Bass en toelichting, voor iedereen betrokken bij de aanbesteding van overheidsopdrachten in de speciale sectoren.

Aanbestedingsrecht voor overheden

‘Naar een verantwoord aanbestedingsbeleid onder het nieuwe aanbestedingsrecht’, Mr. M.J.J.M. Essers, 3e druk 2009, Reed Business.

Aanbestedingsrecht

‘Aanbestedingsrecht’, mr. E.H. Pijnacker Hordijk, mr. G.W. van der Bend, mr. J.F. van Nouhuys – 4e druk 2009. Hét handboek van het Europese en Nederlandse aanbestedingsrecht.

Praktijkboek aanbesteden

‘Praktijkboek aanbesteden’, mr. S.C. Brackmann, mr. J.C. Verlinden-Bijlsma, 2e druk 2011

Privatiseringen en bestrijding corruptie en georganiseerde criminaliteit

‘EG-aanbestedingsrechtelijke problemen bij privatiseringen en bij de bestrijding van corruptie en georganiseerde criminaliteit’ mr. dr. E.R. Manunza, diss. Amsterdam VU, Europese Monografieën, deel 68, 2001.

De Leidraad aanbesteden voor de bouw

Handleiding voor aanbesteden in de bouw. Breed perspectief en inzetbaar voor de hele bouwsector.

Pluk de vruchten van de interne markt

Europees beleid als kans voor decentraal beleid, Bart Hessel, Ann-Marie Kühler, Emile Perton, 2011, hoofdstuk 3.

Contractmanagement

Handreiking contractbeheer en contractmanagement

Concessies

Richtlijn 2014/23
Voorstel concessierichtlijn (december 2011)
Werkprogramma 2010 Europese Commissie met een initiatief voor een concessierichtlijn
Mededeling (november 2005) over PPS en gemeenschapsrecht voor overheidsopdrachten en concessieovereenkomsten
Groenboek (april 2004) PPS en concessies
Interpretatieve mededeling (april 2000) over concessies

Notitie Europa decentraal over de nieuwe richtlijnvoorstellen (versie 15 juli 2014 en versie 15 januari 2016), hoofdstuk 5
Feuilleton voorstellen van Europa decentraal over de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen (februari 2012) hoofdstuk 4 over concessierichtlijn
Handboek Aanbestedingsrecht, Pijnacker Hordijk, Nouhuys en van der Bend
Aanbestedingsrecht voor overheden, Essers
Artikel: De Concessierichtlijn, Implementatie in Nederland en België. mr. R.S. Damsma, prof. mr. G.W.A. van de Meent en mr. F. Vlassembrouck, Tijdschrift voor Staatssteun, Jaargang 6, December 2015

Decentralisaties en aanbesteden

Veelgestelde vragen aanbesteden, Europa decentraal
Notitie Nieuwe aanbestedingsrichtlijnen 2014, Europa decentraal
Overzicht handreikingen Wmo, Rijksoverheid
Wijziging van Europees aanbestede contracten en subsidies (contracten Jeugdzorg en Wmo), VNG
Productencatalogus Drie Decentralisaties, VNG
Op weg naar maatschappelijke meerwaarde in het sociaal domein (Toepassingen en lessen van maatschappelijk aanbesteden in de gemeentelijke Wmo-aanbestedingen 2015), ministerie van BZK
Bestuurlijk aanbesteden: mag het nu wel of niet onder de gewijzigde aanbestedingsregelgeving?, Mr. E.E. Zeelenberg en mr. T.T.A. Oudenhoven (Gst. 2016/63)

Duurzaam aanbesteden

Informatieblad Maatschappelijk Aanbesteden, Rijksoverheid
Juridisch leaflet Maatschappelijk Aanbesteden, Rijksoverheid
Groen aanbesteden, Europese Commissie
Handboek Groen Kopen, over milieuvriendelijke overheidsopdrachten, Europese Commissie
Handboek Sociaal Kopen, Europese Commissie
Wegwijzer Circulair Inkopen, MVO Nederland
Green Public Procurement and the EU action plan for the Circular Economy, Europees Parlement
Factsheet: What are bio-based products?, Forum for bio-based innovation in public procurement
Factsheet: Sustainability of bio-based products, Forum for bio-base innovation in public procurement
Factsheet: Biodegradability – Exposing some of the myths and facts, Forum for bio-based innovation in public procurement
Factsheet: Bio-based products and services in the circular economy, Forum for bio-based innovation in public procurement
Factsheet: Life Cycle Assessment (LCA) and Life Cycle Costing (LCC), Forum for bio-based inoovation in public procurement

Wet- en regelgeving Aanbestedingen

Statistische verplichtingen

Nieuwe aanbestedingsrichtlijn

De nieuwe aanbestedingsrichtlijn 2014/24 bevat een aantal nieuwe statistische verplichtingen. Meer informatie over deze nieuwe verplichtingen vindt u onder de rechterkantpagina ‘wet- en regelgeving’.

1. Toezichtsrapporten

De lidstaten dienen uiterlijk op 18 april 2017 en vervolgens elke drie jaar bij de Commissie een toezichtrapport in met, indien van toepassing, informatie over de meest voorkomende factoren die tot verkeerde toepassing of rechtsonzekerheid leiden, met inbegrip van mogelijke structurele of terugkerende problemen bij de toepassing van de regels, de mate van mkb-deelname aan overheidsopdrachten, en de preventie, opsporing en adequate melding van gevallen van aanbestedingsfraude, corruptie, belangenverstrengeling, en andere ernstige onregelmatigheden (artikel 83 lid 3).

De Commissie kan de lidstaten ten hoogste om de drie jaar verzoeken informatie te verstrekken over de praktische uitvoering van het nationale strategische beleid inzake overheidsopdrachten. Op basis van de uit hoofde van dit lid ontvangen gegevens brengt de Commissie regelmatig een verslag uit over de tenuitvoerlegging van en de beste praktijken inzake nationaal beleid met betrekking tot overheidsopdrachten in de interne markt.

2. Kopieën overeenkomsten en aanbestedingsrapport

De aanbestedende diensten houden, tenminste gedurende de looptijd van de opdracht, kopieën bij van alle gesloten overeenkomsten met een waarde van ten minste 1.000.000 EUR voor opdrachten voor leveringen of diensten en 10.000.000 EUR voor opdrachten voor werken (artikel 83 lid 6 en overweging 126). Van elke aanbestedingsprocedure moeten de basiselementen en besluiten in een aanbestedingsrapport worden beschreven (zie ook artikel 84 over het proces verbaal).

3. Nationale verslaglegging en statistische informatie

De lidstaten doen de Commissie uiterlijk op 18 april 2017 en vervolgens elke drie jaar een statistisch rapport toekomen voor overheidsopdrachten die onder deze richtlijn zouden vallen indien de waarde hoger zou liggen dan de in artikel 4 vastgestelde toepasselijke drempel, waarbij een raming wordt gegeven van de gezamenlijke totale waarde van deze aanbestedingen in de betrokken periode. Zie artikel 85. Deze raming kan met name worden gebaseerd op gegevens die beschikbaar zijn op grond van nationale publicatievoorschriften of op steekproeven.

De lidstaten stellen de Commissie informatie ter beschikking over hun institutionele organisatie met betrekking tot de uitvoering, controle en naleving van deze richtlijn, alsmede over nationale initiatieven om voorlichting en bijstand te verlenen bij de uitvoering van de aanbestedingsregels van de Unie of een antwoord te formuleren op de uitdagingen die zich bij de uitvoering van deze regels aandienen.

X