Innovatief aanbesteden

Decentrale overheden hebben steeds meer aandacht voor onderzoek en innovatief aanbesteden. Zij moeten de mogelijkheid krijgen om innovatieve producten en diensten aan te schaffen om toekomstige groei te bevorderen en de efficiëntie en kwaliteit van hun diensten te verbeteren. Onderzoek en innovatie spelen een centrale rol in de EU2020-strategie. Ook in de aanbestedingsrichtlijnen (bijvoorbeeld richtlijn 2014/24) wordt aandacht besteed aan innovatie.

Innovatief aanbesteden

Met innovatief aanbesteden wordt bedoeld:

  1. Innovatieve aanbiedingen genereren. Decentrale overheden kunnen bij aanbestedingen innovatieve aanbiedingen generen door technische specificaties te stellen (art. 42 richtlijn 2014/24), of door varianten op het standaardbestek toe te staan (art. 45). Bij de beoordeling van de gunningscriteria (art. 67) kunnen innovatieve elementen gewogen worden. De beginselen van gelijke behandeling, transparantie, objectiviteit en proportionaliteit moeten in acht worden genomen.
  2. Innovatieve contractvormen gebruiken. Bij het gebruik van innovatieve contractvormen kunt u denken aan Design, Build, Finance & Maintain (DBFM)-contracten, PPS-contracten of het toepassen van een bijzondere aanbestedingsprocedure zoals de concurrentiegerichte dialoog.

Procedures innovatief aanbesteden

In de aanbestedingsrichtlijnen zijn twee procedures met betrekking tot innovatief aanbesteden te vinden: innovatiepartnerschap en concurrentiegerichte dialoog.

1. Innovatiepartnerschap

In aanbestedingsrichtlijn 2014/24 wordt aan de innovatiedoelstelling uit de EU2020-strategie tegemoetgekomen door het invoeren van het innovatiepartnerschap (art. 31). Deze procedure moet innovatieve activiteiten in aanbestedingen bevorderen. De bedoeling van de nieuwe procedure is dat de aanbestedende dienst middels een aanbestedingsprocedure een partnerschap aangaat voor de ontwikkeling en de aankoop van nieuwe innovatieve producten, diensten of werken. Een afzonderlijke aanbestedingsprocedure is niet nodig voor de aankoop. Meer informatie over deze procedure leest u onder wet- en regelgeving innovatie en aanbesteden .

2. Concurrentiegerichte dialoog

In de nieuwe aanbestedingsrichtlijn 2014/24 is de concurrentiegerichte dialoog vastgelegd in art. 30. De toepassingsmogelijkheden van de concurrentiegerichte dialoog zijn in de richtlijn verruimd. Er is behoefte aan meer flexibiliteit bij het gebruik van aanbestedingsprocedures. Deze procedure is volgens de Europese Commissie nuttig gebleken in gevallen waarin aanbestedende diensten niet in staat zijn te bepalen welke middelen aan hun behoeften kunnen voldoen, of om te beoordelen wat de markt te bieden heeft op gebied van technische, financiële of juridische oplossingen. Dat kan met name het geval zijn bij innovatieve projecten, de uitvoering van omvangrijke geïntegreerde vervoersinfrastructuurprojecten, grote computernetwerken, of projecten met een complexe en gestructureerde financiering.

MKB en startende ondernemingen

Het MKB bezit een enorm potentieel voor het scheppen van werkgelegenheid, groei en innovatie. Vlotte toegang tot de aanbestedingenmarkt kan een hulpmiddel zijn om dit potentieel te ontsluiten. Het geeft aanbestedende diensten de mogelijkheid om het aanbod van leveranciers te vergroten. Dit heeft een positieve weerslag door de toename van de concurrentie voor overheidsopdrachten.

Om overheidsopdrachten voor het MKB zo toegankelijk mogelijk te maken, publiceerde de Commissie in 2008 de Europese code van goede praktijken ter vergemakkelijking van de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten. Aanbestedingsrichtlijn 2014/24 bouwt hierop voort en biedt concrete maatregelen om belemmeringen voor de markttoegang voor het MKB op te heffen. Meer informatie leest u in de notitie Nieuwe aanbestedingsrichtlijnen van Europa decentraal.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Innovatief aanbesteden

Factsheet Aanbestedingspakket Commissie: effectieve en innovatieve benutting van overheidsopdrachten

Om de interne markt te versterken en investeringen in de EU te blijven stimuleren, heeft de Europese Commissie op 3 oktober jl. een niet-bindend aanbestedingspakket voor een meer efficiënte en duurzame aanpak van overheidsopdrachten gelanceerd. Europa decentraal heeft een factsheet geschreven waarin nader wordt ingegaan op de verschillende onderdelen van het aanbestedingspakket.

Lees het volledige bericht

Initiatief Commissie: innovatieve en duurzame aanpak overheidsopdrachten

Om de eengemaakte markt te versterken en investeringen in de EU te blijven stimuleren, heeft de Europese Commissie op 3 oktober jl. een niet-bindend pakket voor een meer efficiënte en duurzame aanpak van overheidsopdrachten gelanceerd. Wanneer decentrale overheden aanbestedingen strategisch inzetten, kunnen zij innovatie bevorderen en kunnen duurzaamheidsdoelstellingen worden gerealiseerd.

Lees het volledige bericht

Innovatief aanbesteden in de afvalsector: PPI4Waste biedt hulp met nieuwe platforms

Onlangs zijn door het Promotion of Public Procurement of Innovation for Resource Efficiency Waste Treatment (PPI4Waste) twee platforms opgericht om een samenwerking tussen experts voor innovatie op het gebied van afvalmanagement te bewerkstelligen. Het gaat om de platforms ‘Interest Group’ en de ‘Purchasing Community’. Decentrale overheden kunnen zich bij deze platforms aansluiten om zo tot innovatieve oplossingen voor afvalbeheer te komen.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Innovatief aanbesteden

Kan een waterschap voor de uitvoering van een project al gebruik maken van de procedure voor het innovatiepartnerschap?

Via onze aanbestedingen proberen wij als waterschap om onderzoek en innovatie bij de uitvoering of de totstandkoming van (het eindproduct of dienst van) de opdracht te bevorderen. Ook nu weer in een Horizon2020-programma waarin overheidsopdrachten voor ‘innovatieve oplossingen’ worden gedefinieerd. Wij weten dat de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn 2014/24 in dit verband ook een nieuwe aanbestedingsprocedure – het innovatiepartnerschap- introduceert. Kunnen wij deze procedure nu al gebruiken om de met het project te bewerkstelligen innovatie te bereiken?

Bekijk het antwoord

Publicaties Innovatief aanbesteden

Innovatief aanbesteden

Feuilleton voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, Europa decentraal
Voorstel herziening richtlijn 2004/18, Europese Commissie
Handreiking voor overheden over het aanbesteden van innovatie (Handreiking tot stand gekomen met ondersteuning van de EC) 2014 (Engelstalig)
Handreiking over aanbesteding als stimulans voor innovatie bij MKB en openbare diensten (Handreiking van DG Enterprise and Industry van de EC) 2014 (Engelstalig)
KOMPAS Light Design Build, Instituut voor Bouwrecht

Wet- en regelgeving Innovatief aanbesteden

Innovatief aanbesteden

Innovatiepartnerschap

In de nieuwe aanbestedingsrichtlijn 2014/24 wordt aan de innovatiedoelstelling uit de EU2020-strategie tegemoetgekomen: het invoeren van het innovatiepartnerschap. Het gaat om de ontwikkeling en de daaropvolgende aankoop van nieuwe, innovatieve producten, werken en diensten. Deze moeten geleverd kunnen worden tegen overeengekomen kwaliteit- en prijsniveaus.

Fasen

Het partnerschap bepaalt tussentijdse streefdoelen en voorziet in betaling van de vergoeding in passende termijnen. Op basis van deze streefdoelen kan de aanbestedende dienst na elke fase besluiten het partnerschap op te zeggen. Als de aanbestedende dienst daarvoor intellectuele eigendomsrechten heeft verkregen, kan hij voor de resterende fasen een nieuwe aanbestedingsprocedure opzetten.

Artikel 31 van richtlijn 2014/24 beschrijft de procedurestappen van deze innovatiepartnerschap. In het kort worden onder meer de volgende stappen beschreven:

  • elke ondernemer kan een verzoek om deelname indienen door verstrekking van door de aanbestedende dienst gevraagde informatie voor kwalitatieve selectie;
  • de aanbestedende dienst geeft aan dat er behoefte is aan innovatieve producten, diensten of werken en dat met de aanschaf van reeds op de markt beschikbare producten (etc.) niet in die behoefte kan worden voorzien;
  • de aanbestedende dienst geeft aan welke elementen de minimumeisen zijn;
  • de toepasselijke termijnen voor ontvangst van verzoeken tot deelname staan, net als bovenstaande eisen, ook in lid 1 van artikel 31;
  • het partnerschap is gericht op de ontwikkeling van innovatieve producten (etc.) en de daaropvolgende aankoop van daaruit resulterende leveringen (etc.), mits ze voldoen aan de afgesproken prestatieniveaus en onder de maximumkosten blijven;
  • de procedure bestaat uit opeenvolgende fasen, die de reeks stappen in het onderzoeks- en innovatieproces volgen. Er worden ook tussentijdse doelen bepaald en er wordt voorzien in betaling in passende termijnen;
  • de aanbestedende dienst kan na elke fase besluiten het innovatiepartnerschap te beëindigen of het aantal partners te verminderen (artikel 31 lid 2);
  • er wordt onderhandeld om de inhoud van de inschrijving te verbeteren. Over de minimumeisen en gunningscriteria wordt niet onderhandeld (lid 3);
  • tijdens de onderhandelingen waarborgt de aanbestedende dienst de gelijke behandeling van alle inschrijvers en maakt deze vertrouwelijke inlichtingen niet bekend zonder toestemming (lid 4);
  • er kunnen onderhandelingen plaatsvinden om het aantal inschrijvingen waarover moet worden onderhandeld te beperken (lid 5);
  • bij het selecteren van de gegadigden hanteren aanbestedende diensten criteria inzake het potentieel van de kandidaten en hun vermogen om nieuwe oplossingen te ontwikkelen;
  • in de aanbestedingsstukken bepalen aanbestedende diensten welke regelingen op intellectuele eigendomsrechten van toepassing zijn (lid 6):
  • lid 7 van artikel 31 geeft nog voorschriften voor de structuur van de partnerschap, de duur en de waarde van de verschillende fasen en de geraamde waarde van de leveringen, diensten of werken, die in verhouding moet staan met de investering voor de ontwikkeling ervan.
X