Wezenlijke wijziging opdracht

Tijdens aanbestedingen of tijdens de looptijd van een aanbesteed contract, krijgen decentrale overheden er regelmatig mee te maken dat de oorspronkelijke opdracht gewijzigd moet worden. In richtlijn 2014/24 is een specifieke bepaling over wijziging van opdrachten tijdens de uitvoering opgenomen (art. 72 en overwegingen 107 e.v. richtlijn 2014/24). Is er sprake van een wezenlijke wijziging, dan komt het gelijkheidsbeginsel in het gedrang en moet er mogelijk opnieuw worden aanbesteed.

Stappenplan wezenlijke wijziging

In het artikel ‘Wezenlijke wijziging na Europese aanbesteding’ van Prof. mr. J.M. Hebly en mr. P. Heijnsbroek in NtEr wordt een stappenplan besproken. Tevens heeft de stichting RIJK (Regionaal Inkoopbureau IJmond en Kennemerland) een schema opgesteld, dat bruikbaar is voor decentrale overheden bij het beoordelen van een wijziging tijdens de uitvoering van een reeds aanbesteedde overeenkomst. Relevante vragen daarbij zijn:

  • Wat is de aard en omvang van de wijziging?
  • Was deze wijziging voorzien in de aanbestedingsdocumentatie?
  • Zo nee, betreft het een wezenlijke wijziging?
  • Zo ja, wat heeft dat tot gevolg?

GEEN NIEUWE AANBESTEDINgSPROCEDURE

In art. 72 lid 1 en 2 richtlijn 2014/24 staan gevallen genoemd waarin opdrachten gewijzigd kunnen worden, zonder dat daarvoor een nieuwe aanbestedingsprocedure nodig is. Dit is bijvoorbeeld het geval:

  • als de wijziging is voorzien en in de oorspronkelijke aanbestedingsstukken duidelijk is vermeld in een herzieningsbepaling;
  • in bepaalde gevallen voor aanvullende werken, diensten of leveringen;
  • of als het bedrag van de wijziging minder dan 10% van de waarde van de aanvankelijke opdracht is voor leveringen en diensten en 15% voor werken.

In art. 72 vindt u een overzicht van situaties van wijzigingen waarbij er geen nieuwe aanbestedingsprocedure nodig is.

Wezenlijke wijziging

De wijziging van een lopende overeenkomst voor een overheidsopdracht kan worden aangemerkt als ‘wezenlijk’, wanneer aan één van de volgende voorwaarden is voldaan (art. 72 lid 4):

  • de wijziging voorziet in voorwaarden die, als zij onderdeel van de aanvankelijke aanbestedingsprocedure waren geweest, de toelating van andere dan de aanvankelijk geselecteerde gegadigden en de gunning van de opdracht aan een andere inschrijver mogelijk zouden hebben gemaakt;
  • de wijziging verandert het economisch evenwicht van de opdracht ten gunste van de opdrachtnemer op een wijze die niet is voorzien in de oorspronkelijke opdracht;
  • de wijziging leidt tot een aanzienlijke verruiming van het toepassingsgebied van de opdracht;
  • een nieuwe aannemer in de plaats is gekomen van de aannemer aan wie de aanbestedende dienst de opdracht aanvankelijk had gegund in andere dan de in artikel 72 lid 1, onder d genoemde gevallen.

Is er sprake van een wezenlijke wijziging, dan moet er een nieuwe plaatsing van de opdracht komen in de zin van de aanbestedingsrichtlijn.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Wezenlijke wijziging opdracht

Finn Frogne A/S tegen Rigspolitiet ved Center

HvJ-EU, 7 september 2016. Zaak C-549/14. In deze zaak oordeelde het Hof dat de verandering van een aanbesteedde opdracht wegens een schikking tussen de aanbestedende dienst en een opdrachtnemer kan leiden tot een wezenlijke wijziging. Dit betekent dat de aanbestedende dienst de opdracht in dat geval opnieuw had moeten aanbesteed.

Lees meer

Pressetext Nachrichtenagentur tegen Republik Österreich

HvJ-EG, 19 juni 2008. Zaak C-454/06. In deze zaak wordt uiteengezet onder welke voorwaarden wijzigingen van een overeenkomst kunnen worden gekwalificeerd als wezenlijke wijziging en daarmee een nieuwe plaatsing voor een overheidsopdracht moet worden uitgezet. Het Hof diept de criteria voor een wezenlijke wijziging verder uit in deze zaak.

Lees meer

Praktijkvragen Wezenlijke wijziging opdracht

Mag een (raam)overeenkomst stilzwijgend verlengd worden?

Twee contracten van ons waterschap met betrekking tot ICT en informatiesystemen lopen binnenkort af. Kunnen de bestaande contracten met beide bedrijven zomaar worden verlengd? Of moeten we opnieuw een Europese aanbesteding per contract voorschrijven? Het gaat om de volgende twee bestaande contracten:

Contract 1:
Het waterschap heeft enige tijd geleden (na een aanbesteding) een langlopende ICT overeenkomst gesloten met een aanbieder. Deze overeenkomst loopt binnenkort af. In de initiële overeenkomst is vastgelegd dat wanneer de overeenkomst niet wordt opgezegd, deze telkens met een jaar kan worden verlengd. Mag het waterschap de overeenkomst stilzwijgend verlengen zonder een nieuwe aanbesteding te hoeven uitschrijven?

Contract 2
Voor ICT onderhoudsdiensten heeft het waterschap enige tijd geleden een raamovereenkomst afgesloten. Ook deze overeenkomst eindigt binnenkort. Mag het waterschap de raamovereenkomst verlengen?

Bekijk het antwoord

Moet een nieuwe leerlingenvervoerder gecontracteerd worden bij faillissement huidige opdrachtgever?

Moet onze gemeente een vergeven opdracht voor leerlingenvervoer geheel opnieuw aanbesteden indien de zittende opdrachtnemer tijdens de uitvoering van diens opdracht voor leerlingenvervoer in de gemeente failliet gaat? Of werkt het zo dat de gemeente de rechtsopvolger van de failliete opdrachtnemer de verdere uitvoering van de vergeven opdracht mag opdragen, zonder een nieuwe aanbestedingsprocedure te hoeven opstarten?

Bekijk het antwoord

Publicaties Wezenlijke wijziging opdracht

Wezenlijke wijziging opdracht

Vragen over wezenlijke wijziging in aanbestedingsrechtelijk perspectief, prof. mr. dr. Monika Chao-Duivis en mr. Daan Versteeg. Instituut voor Bouwrecht
‘Wezenlijke wijziging tijdens aanbesteding of opdracht, aan de hand van het Commissievoorstel’- M.B. Klijn en S. van den Boogaart. Tijdschrift voor Bouwrecht, nr. 7, juli 2013
‘Wezenlijke wijziging van een overheidsopdracht’- J.M. Hebly en M.B. Klijn. Tijdschrift voor Bouwrecht, nr. 9, september 2008
‘Wezenlijke wijzigingen na Europese aanbesteding’- J.M. Hebly en P. Heijnsbroek- NtEr 2012, nr. 3, p. 94-106.
‘Wezenlijke wijziging van een overheidsopdracht: waakzaamheid geboden!’- J.M. Hebly en S. van den Boogaart- Tender Nieuwsbrief, nr. 6, augustus 2014
‘Aanbestedingsrecht’, Pijnacker Hordijk
‘Aanbestedingsrecht voor overheden’, Essers
Feuilleton voorstel aanbestedingsrichtlijnen
Groenboek modernisering overheidsopdrachten

X