Zoeken
Brexit
Subonderwerpen

Brexit

Algemene Vragen

Wat moet u weten om de Brexit te begrijpen? Lees onze vragen en antwoorden en u bent op de hoogte van het Brexit-proces.

Wat is het standpunt van het Europees Parlement over de Brexit?

Het Europees Parlement is nauw betrokken geweest bij de onderhandelingen over het terugtrekkingsakkoord. Volgens artikel 50 VEU moet het Parlement goedkeuring verlenen aan het uiteindelijke akkoord. Het Parlement heeft op 5 april 2017 een resolutie aangenomen waarin sleutelvoorwaarden voor de Brexit-onderhandelingen zijn uiteengezet. Europarlementariërs hebben de EU en het Verenigd Koninkrijk opgeroepen om de onderhandelingen in te gaan op basis van volledige transparantie en goed vertrouwen. De Brexit-stuurgroep coördineert de besluiten en resoluties met betrekking tot de Brexit namens het Europees Parlement. Onlangs hebben zij positie ingenomen over de ontwikkelingen in het Brits parlement.

ALGEMENE PUNTEN

In de sleutelvoorwaarden voor de Brexit-onderhandelingen, die in de aangenomen resolutie van 5 april 2017 staan, worden een aantal belangrijke zaken benadrukt:

  • Gelijke en eerlijke behandeling van EU burgers die in het VK wonen en burgers uit het VK die in EU landen wonen moet gegarandeerd worden.
  • Het VK blijft lid van de EU tot het officiële vertrek. Dit brengt uiteraard rechten en plichten met zich mee. Dit houdt ook in dat financiële verplichtingen die aangegaan zijn vóór vertrek uit de EU maar doorlopen tot na de datum van het officiële vertrek moeten worden voldaan.
  • De vier vrijheden van de interne markt: vrij verkeer van goederen, kapitaal, diensten en personen zijn ondeelbaar.

STANDPUNT OVER TOEKOMSTIGE RELATIE

Op 14 maart 2018 heeft het Europees Parlement richtlijnen aangenomen voor de toekomstige relatie. Hierin benadrukt het zijn officiële rol en merkt daarnaast onder andere op dat:

  • Een derde land niet dezelfde rechten en voordelen mag hebben als een lidstaat van de EU;
  • De interne markt en zijn werking beschermd moet blijven;
  • Dat het VK een belangrijke partner blijft van de EU.

Verder stelt het Europees Parlement in de toekomst een goede relatie tussen de EU en het VK te willen opbouwen, gebaseerd op vier waarden:

  • Handel en economische relaties
  • Buitenlands beleid, veiligheidssamenwerking en ontwikkelingssamenwerking
  • Interne veiligheid
  • Thematische samenwerking

REACTIE BREXIT-STUURGROEP OP STEMMING BRITS PARLEMENT 2019

De Brexit-stuurgroep heeft na de afwijzing van het terugtrekkingsakkoord van het Britse Parlement het VK opgeroepen om haar positie over het verdere verloop van de Brexit te verduidelijken. Ook heeft de Brexit-stuurgroep laten weten achter het huidige akkoord te staan en dat hier niet opnieuw over valt te onderhandelen. Daarnaast stellen zij dat het Europees Parlement niet akkoord zal gaan met een uittredingsakkoord waar geen “backstop” (noodoplossing) voor de Ierse grenskwestie in is opgenomen. Tenslotte geven zij aan dat het Europees Parlement open zal staan voor een nog ambitieuzere toekomstige relatie tussen de EU en het VK.

Wat is het standpunt van het Comité van de Regio’s over Brexit?

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft een resolutie over de gevolgen van de Brexit voor Europese steden en regio’s aangenomen. Formeel is het CvdR niet betrokken bij de onderhandelingen tussen het VK en de EU.

RELEVANTIE VOOR NEDERLANDSE (DECENTRALE) OVERHEDEN

Naast de algemene standpunten, benoemt het Comité ook punten die relevant zijn voor lokale en regionale Nederlandse overheden:
• Het Comité benoemt dat Britse decentrale overheden en lokale bestuursorganen na 2020 ook aan programma’s voor territoriale samenwerking moeten kunnen deelnemen.
• Er moet daarnaast bijzondere aandacht worden besteed aan de samenwerking van lokale en regionale overheden in gebieden die aan de Ierse Zee, het Kanaal en de Noordzee liggen.
• Er moet vermeden worden dat de daling van het gemiddelde bbp per inwoner in de EU (als gevolg van de Brexit) resulteert in een uitsluiting van bepaalde regio’s voor Europese structuur- en investeringsfondsen.
• Er moet worden ingezet op het verzachten van de consequenties voor alle betrokken regio’s en lokale overheden met betrekking tot het Europees maritiem- en visserijbeleid.

Wat zijn de gezamenlijke standpunten van de andere Europese lidstaten over de Brexit?

In de Brexit-onderhandelingen is door de Europese raad besloten dat de 27 Europese lidstaten in eenheid naar buiten treden en handelen. Dit betekent dat de lidstaten niet individueel mee doen in de onderhandelingen. De werkwijze van de 27 Europese lidstaten – ook wel de EU27 genoemd – is uitgewerkt in twee onderhandelingsrichtsnoeren van de Europese Raad.

Op 14 november bereikten de onderhandelaars van de EU27 en het VK een akkoord over het terugtrekkingsakkoord. Op 25 november hebben alle leiders van de EU27 zowel het terugtrekkingsakkoord als de politieke verklaring over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK goedgekeurd.

Op 13 december 2018 hield de Europese Raad een buitengewone bijeenkomst om te vergaderen over de Brexit en het uittredingsakkoord. Tijdens deze bijeenkomst bevestigde de Europese Raad nogmaals de goedkeuring van het terugtrekkingsakkoord, en de politieke verklaring. Ook werd benadrukt dat er niet opnieuw over het akkoord kan worden onderhandeld.

Wat is het standpunt van het Verenigd Koninkrijk over de Brexit?

Het Verenigd Koninkrijk (VK) heeft haar onderhandelingspositie ten opzichte van de Brexit duidelijk gemaakt via een aantal papers en speeches. Hoewel het VK minder zogenaamde position papers publiceert dan de EU, zijn er wel degelijk standpunten ingenomen over bijvoorbeeld douane en toekomstige handelsrelaties. De Britse regering heeft op 2 februari 2017 een White Paper gepresenteerd waarin het de inzet schetst voor het vertrek uit en een nieuw partnerschap met de EU. Hierin werd onder andere ingezet op:

  • controle over wetten en grenzen;
  • het beschermen van rechten van EU-burgers in het VK en VK-burgers in de EU;
  • een vrijhandelsverdrag met Europa;
  • de EU helpen met haar strijd tegen criminaliteit en terrorisme.

TERUGTREKKINGSAKKOORD

Op 14 november werd er een terugtrekkingsakkoord bereikt tussen het VK en de EU op onderhandelaarsniveau. Dit akkoord is goedgekeurd door de Britse regering. Om het akkoord te ratificeren is echter ook de goedkeuring van het Britse parlement nodig. Op dinsdag 15 januari heeft het Lagerhuis (House of Commons) van het Britse parlement gestemd over de Brexit-terugtrekkingsakkoord. Het akkoord is afgewezen met 202 stemmen voor de deal en 432 stemmen tegen. Het is nog niet bekend of er alsnog een meerderheid voor een (aangepaste versie van het) terugtrekkingsakkoord gevormd zal worden.

Wat is artikel 50?
Artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) omvat de te volgen procedures en voorwaarden indien een lidstaat zich wil terugtrekken uit de EU. De eerste lidstaat die gebruikmaakt van artikel 50 is het VK, deze heeft artikel 50 VEU geactiveerd op 29 maart 2017.

Procedure

In artikel 50 VEU staat aangegeven dat de terugtrekking van een lidstaat, in dit geval het VK, uit de EU als volgt moeten verlopen. Ten eerste stelt de lidstaat de Europese Raad in kennis van het voornemen om uit te treden. Vervolgens stelt de Europese Raad richtsnoeren vast voor de uittredingsonderhandelingen tussen de EU en de lidstaat. Daarna mandateert de Raad van de EU conform artikel 218 lid 3 Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) de Commissie dat de onderhandelingen gaat voeren.

De Commissie voert dus ook de uittredingsonderhandelingen met het VK. Michel Barnier is door de Commissie aangewezen als hoofdonderhandelaar. Hij moet aan de Raad en de Europese Raad rapporteren over de voortgang en het Europees Parlement op de hoogte houden. Als overeenstemming is bereikt moet het Europees Parlement dit akkoord goedkeuren. Als dat gebeurd is sluit de Raad van de EU het akkoord met de uittredende lidstaat. De Raad neemt dit besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

In artikel 50 VEU is ook bepaald dat vertegenwoordigers van de uittredende lidstaat niet deelnemen aan de besluitvorming in de Europese Raad en de Raad over het eigen vertrek. Daarom voert de EU deze onderhandelingen namens de overige 27 lidstaten, oftewel de EU27.

Als een uitgetreden lidstaat na het vertrek toch weer lid wil worden van de EU, dan moet conform artikel 49 VEU opnieuw een toetredingsprocedure worden gevolgd.

Toepassing EU-verdragen

De toepassing van de EU-verdragen op de uittredende lidstaat vervalt automatisch twee jaar na de datum van de kennisgeving aan de Europese Raad van het voornemen om de EU te verlaten. Als er voor die tijd een terugtrekkingsakkoord is gesloten, vervalt de toepassing van de Verdragen met de inwerkingtreding van het akkoord. Verlenging van deze periode van twee jaar is alleen mogelijk met instemming van zowel het VK als de Europese Raad. Op 21 maart 2019 hebben de Europese Raad en het VK besloten om de Brexit uit te stellen.

Op 10 december 2018 besloot het Europese Hof van Justitie dat een lidstaat die heeft aangegeven de EU te willen verlaten, dit voornemen eenzijdig kan intrekken. Dit is volgens het Hof echter alleen mogelijk binnen de periode van twee jaar na de kennisgeving van het voornemen om de EU te verlaten, én als er nog geen terugtrekkingsakkoord in werking is getreden.

Wat zijn de bevoegdheden van de instituties van de EU?

De Europese Unie bestaat uit verschillende instituties. Zo sluit de Raad, namens de EU, een akkoord over de voorwaarden van de terugtrekking van een lidstaat. Welke formele rol de Europese instituties hebben in het uittredingsproces, wordt hieronder uiteengezet.

De Europese Raad

Over de terugtrekkingsovereenkomst wordt besloten door de Raad door middel van een stemming met gekwalificeerde meerderheid. De regels voor deze gekwalificeerde meerderheid zijn vastgelegd in art. 238 lid 3 sub b VWEU.

Met betrekking tot de Brexit is een gekwalificeerde meerderheid bereikt als ten minste 72% van de leden van de Raad instemt met de overeenkomst, en als de bevolking van de lidstaten die de instemmende Raadsleden vertegenwoordigen bij elkaar ten minste 65% uitmaakt van de bevolking van de hele EU.

Oftewel, minstens 20 lidstaten moeten instemmen met de overeenkomst. Deze 20 lidstaten moeten gezamenlijk minimaal 65 % van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Bij een uittredingsakkoord hoeft dus niet elke lidstaat toestemming te verlenen, in tegenstelling tot het sluiten van een toetredingsakkoord van een nieuwe lidstaat.

Europese Commissie

De Europese Commissie heeft van de Raad het mandaat gekregen om de uittredingsonderhandelingen met het VK te voeren. Hiervoor is de Taskforce Artikel 50 (beter bekend als de Brexit-taskforce) opgericht, geleid door Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar. De taskforce is gebonden door onderhandelingsrichtsnoeren, die zijn vastgesteld door de Raad. Als er een akkoord is bereikt, zal de Raad van de Europese Unie zich daar vervolgens over uit spreken.

Europees Parlement

Een positieve uitkomst van de stemming van de Raad is echter niet voldoende. Het Europees Parlement moet ook instemmen met het uittredingsakkoord. Het Parlement besluit bij eenvoudige meerderheid over goedkeuring van een akkoord inzake de terugtrekking.

Hof van Justitie

Het Hof van Justitie (Hof) van de Europese Unie houdt toezicht op de juiste toepassing van de EU-wetgeving en verdragen, dus ook ten aanzien van artikel 50 VEU. De uittredingsovereenkomst wordt gesloten tussen de EU en het VK, niet tussen de lidstaten en het VK. Het krijgt de status van een internationale overeenkomst, waardoor het uittredingsverdrag onderwerp kan zijn van rechterlijke toetsing door het Hof.

Comité van de Regio’s

Het Comité van de Regio’s heeft geen formele rol binnen de Brexit onderhandelingen. Het Comité heeft zich echter wel toegelegd op actieve betrokkenheid bij het proces.

Hoe ziet het huidige terugtrekkingsakkoord eruit?

Artikel 50 VEU schrijft voor dat de uiterlijke datum voor het sluiten van een terugtrekkingsakkoord twee jaar na het verzoek tot uittreding is. De kennisgeving is door het VK op 29 maart 2017 ingediend. Echter, artikel 50 lid 3 VEU geeft de Europese Raad de mogelijkheid om deze termijn te verlengen. De verlenging moet dan wel met eenparigheid van stemmen door de Europese Raad  worden besloten. Ook moet het VK hiermee instemmen. Op 21 maart 2019 hebben de Europese Raad en het VK besloten om de Brexit uit te stellen.

Inhoud van het terugtrekkingsakkoord

Het terugtrekkingsakkoord ziet toe op de voorwaarden van uittreding van het VK uit de EU. Volgens artikel 50 VEU moeten ook de toekomstige betrekkingen van het VK en de EU hierbij in acht genomen worden. De afspraken uit het uittredingsakkoord zullen van tijdelijke aard zijn, aangezien deze voorwaarden toezien op de uittreding van het VK en de overgangssituatie. De toekomstige relatie tussen het VK en de EU zal in afzonderlijk(e) verdrag(en) moeten worden geregeld.

Op 14 november 2018 bereikten de onderhandelaars van de EU27 en het VK een akkoord over het terugtrekkingsakkoord. De belangrijkste afspraken in het akkoord zijn onder andere:

  • VK-burgers die vóór de Brexit rechtmatig verblijven in een lidstaat, behouden na de Brexit gedurende de transitieperiode (tot 31 december 2020) hun opgebouwde (verblijfs)rechten. Na de transitieperiode is een verblijfsvergunning nodig. Ditzelfde geldt voor EU-burgers die in het VK verblijven;
  • De Britten blijven tot en met 2020 meebetalen aan de Europese begroting, wat neerkomt op ruim 40 miljard euro;
  • De backstop (noodoplossing) moet garanderen dat de Noord-Ierse grens met Ierland open blijft. Deze backstop houdt in dat het VK een douane-unie blijft vormen met de EU tot er een vervolgakkoord met een permanente oplossing voor de Ierse grenskwestie is uit onderhandeld.

Bij het terugtrekkingsakkoord hoort ook een politieke verklaring voor de toekomstige relatie tussen het VK en de EU. Hierin zetten de EU en het VK hun intenties uiteen voor een toekomstig partnerschap met betrekking tot onder andere economische samenwerking, buitenlands beleid en internationale veiligheid.

Dit akkoord is goedgekeurd door de Europese Raad en de Britse regering. Het Britse parlement heeft op 15 januari 2019 over het akkoord gestemd en deze is toen niet aangenomen. Het is hierdoor nog niet duidelijk of het terugtrekkingsakkoord alsnog geratificeerd wordt.

Wat gebeurt er na de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU?

Na de uittreding van het VK uit de EU en wordt deze een derde land. Het is echter nog niet duidelijk hoe de Brexit zal verlopen. Er zijn twee scenario’s mogelijk, namelijk een Brexit met terugtrekkingsakkoord en een no deal-Brexit.

Brexit met terugtrekkingsakkoord

Als er voor de Brexit-datum een terugtrekkingsakkoord wordt gesloten tussen het VK en de EU, zal er sprake zijn van een transitieperiode. Deze periode duurt in principe tot 31 december 2020, maar kan eventueel verlengd worden. Tijdens de transitieperiode zal onderhandeld worden over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK. Bij het terugtrekkingsakkoord hoort ook een politieke verklaring over de toekomstige relatie. De belangrijkste uitgangspunten hiervan zijn:

  • economische samenwerking en een vrijehandelszone;
  • bescherming van arbeiders en consumenten;
  • samenwerking op het gebied van duurzaamheid, milieu en klimaatverandering;
  • samenwerking op het gebied van internationale veiligheid.

No deal-Brexit

Een no deal-Brexit zou inhouden dat er geen terugtrekkingsakkoord wordt gesloten en geen afspraken worden gemaakt over toekomstige betrekkingen. Alle EU verdragen, verordeningen en richtlijnen komen in dit geval op de Brexit-datum te vervallen voor het VK. Handel tussen EU-lidstaten en het VK zou dan geschieden via de ‘derde land’ regels van de WTO. Dit zou veel handelsbarrières creëren die een negatief effect hebben op onder andere geïntegreerde productieketens.

De Europese Commissie is sinds december 2018 bezig met het publiceren van voorbereidingsplannen voor een no deal-Brexit. Zo publiceerde zij op 19 december een actieplan over zaken als verblijfsrechten, sociale zekerheid, financiële diensten, luchttransport, wegtransport, goederenexport en Europees klimaatbeleid. Ook de Nederlandse regering houdt zich bezig met de voorbereidingen op een no deal-scenario, onder andere door middel van een crisisplan voor de eerste drie dagen na de Brexit en een voorstel voor de verzamelwet.

Hoe bereidt Nederland zich voor op een no deal-Brexit?

Omdat het nog niet duidelijk is of het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK geratificeerd zal worden, treft het Nederlandse kabinet verschillende noodmaatregelen om het land voor te bereiden op een eventuele no deal-Brexit. Dit doen zij onder andere door middel van de verzamelwet en een crisisplan voor de eerste drie dagen na de Brexit.

Verzamelwet

Op 29 januari 2019 heeft de Tweede Kamer een verzamelwet voor de Brexit aangenomen. In de verzamelwet stelt het kabinet een aantal wetswijzigingen voor die nodig zijn voor een ordelijk uittreding van het VK. Bijvoorbeeld wijzigingen in regelgeving op het gebied van sociale zekerheid en zorgverzekering om de nieuwe status van het VK en zijn burgers te regelen.

Artikel X van de verzamelwet zorgt voor een regelgevende bevoegdheid voor een overgangs- of spoedeisende situatie. Voorzieningen die nodig zijn voor een goed verloop van de terugtrekking kunnen tot een jaar na de datum van de terugtrekking genomen worden per algemene maatregel van bestuur (AMvB) of ministeriële regeling. Betreft dit een structurele afwijking van de wet, dan wordt vervolgens een voorstel ingediend dat de wet dusdanig wijzigt dat de (nood)voorziening niet langer nodig is. Dit voorstel geeft het kabinet bevoegdheden om op te treden en de uittreding van het VK uit de EU in goede banen te leiden.

De verzamelwet ligt momenteel ter goedkeuring bij de Eerste Kamer. Het voorbereidend onderzoek door de Eerste Kamercommissie voor Europese Zaken (EUZA) vindt plaats op 19 februari 2019. Er zal later plenair gestemd worden over de wet.

Crisisplan

Het kabinet werkt ook aan een crisisplan voor de eerste drie dagen na een eventuele no deal-Brexit, omdat Nederland in deze cruciale periode hard geraakt kan worden. Het is dus van belang dat het kabinet zich samen met een aantal gemeenten voorbereidt op de mogelijkheid tot het tegelijkertijd ontstaan van problemen in de luchtvaart, het verkeer en problemen rondom de invoer van medische hulpmiddelen. Minister Blok is inmiddels begonnen met het organiseren van bureau-oefeningen en bredere sessies in samenwerking met de douane, marechaussee, provincies, gemeenten en het bedrijfsleven.

Voorlichting

Het is van belang dat ook decentrale overheden, ondernemers en burgers zich bewust zijn van de gevolgen van de Brexit en zich hierop voorbereiden. Daarom is er naast het Brexit-loket voor decentrale overheden een Brexit-loket voor ondernemers ingesteld, verschaft Rijkoverheid algemene informatie over de Brexit, en licht de Immigratie- en Naturalisatiedienst burgers voor over de gevolgen rondom burgerzaken en verblijfsrechten.

Wat verandert er aan het Meerjarig Financieel Kader na de Brexit?
Elke zeven jaar wordt er een nieuw Meerjarig Financieel Kader afgesloten, waarin de EU besluit wat ze gaan uitgeven en hoe ze dat gaan doen. Het uittreden van het VK uit de EU zal effect hebben op de EU-begroting, aangezien de bijdrage van het VK zal wegvallen na de Brexit.

Lopend MFK

Het huidige MFK loopt van 2014 tot en met 2020. Dit is opgesteld toen het VK nog lid was. Het nakomen van de betalingsverplichtingen van het VK was onderdeel van de eerste fase van de Brexit-onderhandelingen. Het VK heeft toegezegd om zijn betalingsverplichtingen na te komen, het gaat om een bedrag van 40 miljard euro. Mede dankzij deze toezegging stemde de Europese Raad in december 2017 in met het opstarten van de tweede fase van de onderhandelingen. Inmiddels zijn de onderhandelingen van de tweede fase in volle gang, maar uit deze onderhandelingen zijn nog geen nieuwe conclusies gekomen betreffende het MFK.

Nieuwe MFK

De onderhandelingen over het nieuwe MFK zijn eind februari begonnen op een informele top. Aangezien het VK de Europese Unie wil verlaten, maken zij geen onderdeel uit van de onderhandelingen. Of er eventueel een transitieperiode komt en of dit leidt tot een verdere bijdrage van het VK aan het nieuwe MFK was onder andere onderwerp van de onderhandelingen. De voorkeur van de Europese Raad is een overeenkomst tot 31 december 2020, een dag voordat het nieuwe MFK ingaat (1 januari 2021). Het VK heeft dus geen formele invloed op de nieuwe Regio- en Structuurfondsen, maar de Brexit wel, aangezien het VK een bijdrager is aan de begroting

Brexit effect

Het vertrek van het VK zorgt er dus mogelijk voor dat er minder geld beschikbaar is voor de nieuwe begroting. Volgens een studie, uitgevoerd in Oktober 2017 in opdracht van de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (AGRI) van het Parlement, zal de uittreding van het VK leiden tot een jaarlijks tekort van € 10,2 miljard in de EU-begroting. De inschatting is dat dit leidt tot een disproportionele toename in de bijdrages van de grootste nettobetalers van de EU. Nederland is een van de grootste nettobetalers.

Nieuw voorstel

Op 2 mei 2018 publiceerde de Commissie een voorstel voor het nieuwe MFK. Hierin stelt de Commissie dat het vertrek van het VK uit de EU inderdaad een financiële impact gaat hebben en dat het nieuwe MFK hier passend op moet reageren. In het voorstel staat dat de bijdrages van alle lidstaten verhoogd moeten worden, maar dat het budget ook efficiënter besteed moet worden. Ook moet het tekort veroorzaakt door het vertrek van de VK gecompenseerd worden met nieuwe middelen, en besparingen en herindelingen van bestaande programma’s. De meeste lidstaten staan welwillend tegenover een verhoging van de eigen bijdrage aan het EU-budget. Naast Nederland zijn er nog enkele lidstaten die van mening zijn dat de eigen bijdrage niet omhoog zou moeten gaan. Meer informatie over het Nederlandse standpunt vindt u hier.

Wat betekent de Brexit voor de samenstelling van EU-instellingen en -organisaties?

Vraag:

Elke lidstaat heeft een aantal zetels in EU-instellingen zoals het Europees Parlement, het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Wanneer het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, komen er binnen deze instellingen verschillende zetels vrij. Hoe verandert de verdeling van de zetels en daarmee de samenstelling van deze instellingen na de Brexit?

ANTWOORD IN HET KORT:

De zetels die vrijkomen wanneer het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, worden (al dan niet gedeeltelijk) herverdeeld over de 27 EU-lidstaten. Zo krijgt Nederland na de Brexit drie extra zetels in het Europees Parlement, maar blijft het aantal Nederlandse zetels gelijk in het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Ook de samenstelling van diverse andere Europese-samenwerkingsverbanden waar ook decentrale overheden in actief zijn, kan na de Brexit mogelijk veranderen.

Lees het volledige antwoord


Praktijkvragen

Waar kan u als decentrale overheid mogelijk tegen aanlopen bij de Brexit?  Lees onze praktijkvragen voor meer informatie.

Praktijkvraag: Moeten ondernemers uit het VK na de Brexit worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Vraag:

Ons samenwerkingsverband van gemeenten koopt voor drie gemeenten werken, leveringen en diensten in. Het samenwerkingsverband is aanbestedingsplichtig. Incidenteel ontvangen wij bij Europese aanbestedingsprocedures inschrijvingen van ondernemers uit het VK. Hoe gaat dat na de Brexit? Moeten wij die ondernemers uit het VK blijven toelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

ANTWOORD IN HET KORT:

Ja. U moet rekening houden met twee scenario’s: een Brexit met terugtrekkingsakkoord én een Brexit zonder terugtrekkingsakkoord. Als er tijdig een terugtrekkingsakkoord wordt gesloten, blijven de Europese aanbestedingsregels voorlopig van toepassing op lopende en toekomstige Europese aanbestedingsprocedures. Dat betekent dat ondernemers uit het VK moeten worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures. Ook als er geen terugtrekkingsakkoord komt, zullen ondernemers uit het VK echter moeten worden toegelaten, omdat het VK en de WTO hebben afgesproken dat het VK na de Brexit aangesloten blijft bij de GPA-overeenkomst.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Kan er in onze regio nog samengewerkt worden met VK-partners in een door de EU gefinancierd project na de Brexit?

vraag:

Onze provincie is betrokken bij diverse projecten die financiering ontvangen vanuit Europese fondsen. In enkele projecten zijn ook VK-partners betrokken. Gaan er door de Brexit zaken veranderen, en kunnen wij in de toekomst nog met VK-partners financiering vanuit Europese fondsen aanvragen?

ANTWOORD IN HET KORT:

Door de Brexit zal het VK een ‘derde land’ (een land buiten de EU) worden, waardoor Europese financiering voor begunstigden uit het VK zal veranderen. Als het terugtrekkingsakkoord wordt goedgekeurd, is er afgesproken dat begunstigden uit het VK in ieder geval tot en met 2020 aanspraak kunnen blijven maken op EU-fondsen. Mocht het terugtrekkingsakkoord niet worden goedgekeurd, dan is dit niet het geval. Het is nog niet bekend of er dan noodmaatregelen in werking treden waardoor VK-begunstigden aanspraak kunnen blijven maken op EU-fondsen. Indien u samenwerkt met VK-partners in een door de EU gefinancierd project is het raadzaam om met beide scenario’s rekening te houden en daarvoor passende maatregelen te treffen.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Hoe verschillen de verblijfsrechten van VK-burgers in een Nederlandse gemeente bij een deal of no-deal Brexit?

DE VERBLIJFSRECHTEN VAN VK-BURGERS VOOR de breixt:

VK-burgers die in een Nederlandse gemeente als EU-burger verblijven en verblijfsrecht hebben, zullen dit verblijfsrecht behouden tot de Brexit indien hun situatie ongewijzigd blijft.
Wanneer VK-burgers die als EU-burger in een gemeente verblijven nog vóór de Brexit Nederlander worden en zij op de Brexit-datum in het bezit zijn van een geldige, nationale vergunning, dan zal de Brexit geen invloed hebben op hun verblijfsrecht.

DE RECHTEN VAN VK-BURGERS NA de brexit:

VK-burgers die verblijf hebben in een Nederlandse gemeente zullen na de Brexit geen EU-burgers meer zijn. Dit zal gevolgen hebben voor de verblijfsrechten van VK-burgers in de gemeente na de Brexit.
Op 13 november 2018 hebben de onderhandelaars van het VK en de EU een voorlopige uittredingsovereenkomst gesloten. Hierin zijn onder andere afspraken gemaakt over de verblijfsrechten van VK-burgers in de EU en van EU-burgers in het VK na de Brexit. De voorlopige uittredingsovereenkomst is pas definitief als deze is goedgekeurd door het Britse en Europees Parlement.
Wanneer de voorlopige uittredingsovereenkomst niet wordt goedgekeurd, zal er sprake zijn van een zogenaamde no-deal Brexit. Dit zal andere gevolgen hebben voor de verblijfsrechten van VK-burgers na de Brexit in gemeenten. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft VK-burgers in Nederland hierover een informatiebrief gestuurd waarin staat wat een mogelijke no-deal Brexit betekent voor hun verblijfsrechten.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Dataopslag in het Verenigd Koninkrijk, hoe zit dat met de AVG na de Brexit?

Vraag:

Onze gemeente heeft delen van haar administratie, waarin ook persoonsgegevens zijn verwerkt, ondergebracht bij een databedrijf dat is gevestigd in het VK. Het databedrijf geeft aan dat het per 25 mei 2018 zal voldoen aan de voorwaarden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Ook heeft het bedrijf de intentie om aan de AVG te blijven te voldoen na de Brexit-datum. Kan de gemeente er vanuit blijven gaan dat het verwerken van persoonsgegevens bij het databedrijf in het VK ‘AVG-proof’ zal blijven ondanks de Brexit?

Antwoord in het kort:

Nee, de gemeente kan hier niet zonder meer vanuit gaan. Het is waarschijnlijk dat het VK na de Brexit het Europese Hof van Justitie niet aanvaardt. Dit betekent dat het VK wordt gezien als derde land binnen het wettelijke kader van de AVG. Persoonsgegevens mogen dan alleen geoorloofd worden verwerkt in het VK, mits de Europese Commissie (EC) een zogenaamde adequaatheidsbeslissing neemt of dat de verwerker in het VK toeziet op passende waarborgen.

Lees het volledige antwoord


Voorbereiden op de Brexit

Gemeenten, provincies, waterschappen en de Rijksoverheid zullen gevolgen ondervinden van de Brexit. De Brexit Impact Scan voor overheden biedt overheden inzicht op dit gebied.  Overheden die al begonnen zijn met het voorbereiden op de Brexit kunnen de impactscan gebruiken als een checklist om na te gaan of zij niet iets over het hoofd hebben gezien.

Daarnaast kunnen gemeenten, provincies en waterschappen via het Brexit-loket voor decentrale overheden op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen omtrent de Brexit. Ook kunnen zij via de helpdesk kosteloos vragen stellen over de Brexit.

 


Nieuws Brexit

Brexit-datum wederom uitgesteld, wat gaat er nu gebeuren?

Het VK en de EU hebben in 2018 een terugtrekkingsakkoord bereikt over het vertrek van het VK uit de EU (de Brexit). Het Britse parlement heeft dit terugtrekkingsakkoord echter (nog) niet goedgekeurd. De 27 blijvende EU-landen en de Britse regering hebben daarom besloten de Brexit-datum uit te stellen tot uiterlijk 31 oktober 2019. Of zoveel eerder als het Britse parlement het Brexit akkoord heeft goedgekeurd. Dat betekent ook dat het VK mee zal moeten doen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement tussen 23 en 26 mei.

De Nederlandse regering heeft aangegeven dat zij positief is over dat er meer tijd is gevonden om tot een ordelijke Brexit te komen. In principe zal tot 31 oktober 2019 niets veranderen, omdat het VK in die periode nog steeds EU-lid is. Dat betekent dat alle Europese wetten en regels ook voor het VK nog steeds van kracht zijn.

Lees het volledige bericht

Verzamelwet Brexit aangenomen door de Eerste Kamer

Afgelopen dinsdag vond er in de Eerste Kamer de stemming betreffende de Verzamelwet Brexit plaats. Ondanks dat er tijdens de vergadering van 19 maart nog discussie bestond over de wenselijkheid van flexibele verruiming van bevoegdheden in specifieke onvoorziene situaties, werd tijdens de stemming het wetsvoorstel toch aanvaard door de fracties. Lees het volledige bericht

Britse Lagerhuis verwerpt opnieuw terugtrekkingsakkoord

In het Britse Lagerhuis is afgelopen vrijdag 29 maart opnieuw gestemd over het terugtrekkingsakkoord. Hiervoor is wederom geen meerderheid bereikt. De Europese Raad had al eerder aangegeven dat, wanneer er voor 29 maart geen terugtrekkingsakkoord is aangenomen door het Britse Lagerhuis, het VK tot 12 april heeft om een te volgen koers aan te geven. Lees het volledige bericht

EU voltooit voorbereidingen op mogelijke no-deal Brexit

De Europese Commissie maakte maandag 25 maart bekend dat de noodvoorbereidingen op EU-niveau met betrekking tot een mogelijke Brexit zonder terugtrekkingsakkoord zijn afgerond. De Commissie heeft in totaal negentien wetgevingsvoorstellen gedaan. Daarvan zijn er zeventien inmiddels aangenomen door de Europese Raad en het Europees Parlement. De laatste twee voorstellen worden op dit moment gefinaliseerd door de EU-medewetgevers. De Commissie blijft ook EU-burgers en bedrijven aansporen om zichzelf te blijven informeren en zo goed mogelijk voor te bereiden op het no-deal-scenario.

Lees het volledige bericht

Gedeputeerde Michiel Scheffer: What after Brexit? Wir lieben Deutschland!

Wat moeten regionale bestuurders met de EU? Michiel Scheffer is namens D66 gedeputeerde van de provincie Gelderland én lid van het Europees Comité van de Regio’s. In die laatste hoedanigheid schreef Scheffer onlangs een adviesrapport over het Europese vervoersnetwerk TEN-T, waarin hij het belang van dit netwerk voor grensregio’s benadrukt. Kenniscentrum Europa decentraal sprak met Scheffer over de Europese dimensie van zijn werk, open grenzen en de Brexit. Lees het volledige bericht

Kansen en risico’s voor de regionale en lokale economie: Brexit-rapporten nader beschouwd – deel 2

Op 29 maart zal het Verenigd Koninkrijk in principe de Europese Unie verlaten. Ook al is nog niet bekend wat voor Brexit er zal komen, dat er gevolgen zullen zijn voor de lokale en regionale economie staat vast. In dit tweede deel van deze serie gaan we in op een nieuw rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). In dit rapport wordt ingegaan op de veranderingen in de concurrentiepositie van bedrijfstakken in de Nederlandse provincies na de Brexit.  Lees het volledige bericht

Commissie maakt voorstellen bekend voor Brexit-noodmaatregelen op het gebied van sociale zekerheid en het EU-budget

Omdat nog niet bekend is of het VK met een deal of zonder een deal uit de EU zal vertrekken, wil de Europese Commissie de EU op alle mogelijke scenario’s voorbereiden. Sinds begin december is de Commissie bezig met het bekendmaken van voorbereidingsplannen voor een no deal-Brexit. Op 30 januari werden er nieuwe voorstellen voor maatregelen gepubliceerd. Deze maatregelen hebben betrekking op het Erasmus+-programma, sociale zekerheid en het EU-budget.

Lees het volledige bericht

Commissie maakt no deal-voorstellen bekend voor EU-visserijsector

De Brexit-datum van 29 maart komt dichterbij, terwijl het nog niet bekend is hoe de Brexit er precies uit gaat zien. Het onderhandelde terugtrekkingsakkoord wacht nog op goedkeuring van het Britse parlement en het Europees Parlement. Om de impact van een mogelijke no-deal-Brexit op te vangen publiceerde de Commissie vorige week twee nieuwe voorstellen met betrekking tot de visserij.

Lees het volledige bericht

Brexit: Stemming Brits parlement en nieuw voorstel May

Het terugtrekkingsakkoord, dat door de onderhandelaars van de EU en het VK is gesloten, is afgelopen week door het Britse parlement afgewezen. De goedkeuring van dit parlement is nodig om het terugtrekkingsakkoord te sluiten. In een reactie hierop stellen Barnier en Rutte dat de kans op een no deal-Brexit is toegenomen. Zij roepen dan ook op om op dit scenario voor te bereiden. De Britse premier May kwam gisteren met een nieuw voorstel betreffende de Brexit die wezenlijk niet veel verschilt van het vorige voorstel. Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Brexit

Wat betekent de Brexit voor de samenstelling van EU-instellingen en -organisaties?

Elke lidstaat heeft een aantal zetels in EU-instellingen zoals het Europees Parlement, het Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Wanneer het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, komen er binnen deze instellingen verschillende zetels vrij. Hoe verandert de verdeling van de zetels en daarmee de samenstelling van deze instellingen na de Brexit?

Bekijk het antwoord

Moeten ondernemers uit het VK na de Brexit worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Ons samenwerkingsverband van gemeenten koopt voor drie gemeenten werken, leveringen en diensten in. Het samenwerkingsverband is aanbestedingsplichtig. Incidenteel ontvangen wij bij Europese aanbestedingsprocedures inschrijvingen van ondernemers uit het VK. Hoe gaat dat na de Brexit? Moeten wij die ondernemers uit het VK blijven toelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Bekijk het antwoord

Dataopslag in het Verenigd Koninkrijk, hoe zit dat met de AVG na de Brexit?

Onze gemeente heeft delen van haar administratie, waarin ook persoonsgegevens zijn verwerkt, ondergebracht bij een databedrijf dat is gevestigd in het VK. Het databedrijf geeft aan dat het per 25 mei 2018 zal voldoen aan de voorwaarden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Ook heeft het bedrijf de intentie om aan de AVG te blijven te voldoen na de Brexit. Kan de gemeente er vanuit blijven gaan dat het verwerken van persoonsgegevens bij het databedrijf in het VK ‘AVG-proof’ zal blijven ondanks de Brexit?

Bekijk het antwoord

Brexit: Kan de Britse nationaliteit worden aangenomen zonder de Nederlandse nationaliteit te verliezen?

Onze gemeente krijgt vragen van burgers met betrekking tot de Brexit. Nederlandse burgers met een Britse achtergrond, die aanspraak maken op de Britse nationaliteit vrezen dat zij zonder de Britse nationaliteit na de Brexit niet langer vrij kunnen reizen en verblijven in het VK. Kan uit voorzorg de Britse nationaliteit worden aangenomen, zonder dat men de Nederlandse nationaliteit (en daarmee het Unieburgerschap) verliest?

Bekijk het antwoord

X