DAB en DAEB

Diensten van Algemeen (Economisch) Belang (DA(E)B) vallen soms wel en in andere gevallen niet onder de Dienstenrichtlijn. Het is daarom van belang dat decentrale overheden kunnen bepalen of de Dienstenrichtlijn al dan niet van toepassing is.

NEDAB

Niet Economische Diensten van Algemeen Belang (NEDAB), vallen niet onder de werking van de Dienstenrichtlijn. (art. 2 lid 2a Dienstenrichtlijn). Hier leest u meer over wat een NEDAB is.

DAEB

Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) vallen soms wel en in andere gevallen niet onder de Dienstenrichtlijn. In art. 2 lid 2 wordt een aantal DAEB uitgezonderd van de werkingssfeer van de richtlijn. Gezondheidsdiensten vallen bijvoorbeeld niet onder de reikwijdte van de richtlijn (art. 2 lid 2f). In art. 2 lid 2j worden bepaalde sociale diensten uitgezonderd, namelijk die voor sociale huisvesting, kinderzorg en ondersteuning van gezinnen en personen in nood.

Vrijheid van vestiging

DAEB in het kader van vrij verkeer van vestiging wordt genoemd in art. 15 lid 4 Dienstenrichtlijn. Dit artikel heeft betrekking op eisen die voorkomen in vergunningstelsels en het vrij verkeer van vestiging zo kunnen verstoren dat zij aan evaluatie onderworpen zijn. Volgens art. 15 lid 4 is de evaluatieverplichting niet van toepassing op regelgeving op het gebied van DAEB, voor zover de uitvoering van deze verplichting in de weg zou staan aan het functioneren van de betreffende DAEB.

Speciaal opgedragen taken mogen dus niet worden belemmerd door het beoordelingsproces waarin art. 15 Dienstenrichtlijn voorziet. Deze toets staat ook wel bekend als de toets van de minst beperkende maatregelen.

Rechtvaardiging DAEB

Alle vergunningstelsels, waaronder DAEB, kunnen worden gerechtvaardigd op grond van art. 9 Dienstenrichtlijn. Dit kan alleen wanneer zij aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • zij streven een dwingend vereiste van algemeen belang na;
  • zij zijn non-discriminatoir;
  • de te realiseren doelstelling van algemeen belang is niet op een minder beperkende manier te bereiken.

Het derde vereiste kan lastig te bewijzen zijn. Decentrale overheden moeten aantonen dat zonder het desbetreffende vergunningstelsel de onderneming belast met de bijzondere taak niet kan overleven.

Tijdelijke dienstverlening

Art. 16 Dienstenrichtlijn gaat over het verrichten van diensten op tijdelijke basis. Lidstaten moeten op grond van dit artikel dienstverleners het recht geven diensten te verrichten in een andere lidstaat. Beperkingen hiervan zijn verboden tenzij het gerechtvaardigd kan worden middels gegronde redenen. Art. 17 somt verschillende diensten op waarop art. 16 niet van toepassing is. Art. 17 lid 1 zondert alle DAEB uit van de kernbepaling van art. 16.

Tijdelijk aanbieden DAEB

De Dienstenrichtlijn heeft daarmee dus geen betrekking op het tijdelijk aanbieden van DAEB in een andere lidstaat. Dit betekent dat decentrale maatregelen, voor zover zij betrekking hebben op het tijdelijk grensoverschrijdend verkeer van DAEB, nog steeds getoetst moeten worden aan de algemene verdragsbepalingen inzake het vrij verkeer.

Checklist DAB, DAEB en toepasselijkheid Dienstenrichtlijn

Met deze checklist bepaalt u of de Dienstrichtlijn van toepassing is op een DAB/DAEB.

1. Is er sprake van een Dienst van Algemeen Belang (DAB) of van een DAEB?
  • DAB: Dienstrichtlijn niet van toepassing.
  • DAEB: Ga door naar vraag 2.
2. Gaat het om een DAEB die het leveren van goederen zoals in art. 34, 35 en 36 van de VWEU omschreven staat?
  • Ja: Dienstenrichtlijn niet van toepassing.
  • Nee: Ga door naar vraag 3.
3. Is er sprake van een van deze uitzonderingen van activiteiten uit art. 2 lid 2 Dienstenrichtlijn?
  • Ja: Dienstenrichtlijn niet van toepassing.
  • Nee: Ga door naar vraag 4.
4. Is er sprake van een DAEB die tijdelijk wordt aangeboden door buitenlandse dienstverleners of van een die permanent wordt verricht door buitenlandse dienstverleners?
  • Tijdelijke DAEB: Dienstrichtlijn niet van toepassing.
  • Permanente DAEB: Dienstrichtlijn van toepassing. Vergunningstelsels met betrekking op de permanente DAEB, moeten worden getoetst aan art. 9 Dienstenrichtlijn.
Let op:

Maatregelen van nationale (decentrale) overheden betreffende DAEB, die niet onder de richtlijn vallen, moeten worden getoetst aan de algemene verdragsbeginselen betreffende het vrij verkeer.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Praktijkvragen DAB en DAEB

Moeten wij een DAEB-besluit toetsen aan de Gids DAEB?

Onze provincie wil een DAEB aanwijzen volgens het DAEB-vrijstellingsbesluit. Moeten wij ons DAEB-aanwijzingsbesluit toetsen aan de recent verschenen gids van de Europese Commissie over de toepassing van DAEB?

Bekijk het antwoord

X