Europabewustzijn

Onder Europabewustzijn wordt verstaan dat decentrale overheden bewust(er) omgaan met het Europees recht en beleid. Zij hebben immers direct te maken met Europees recht en beleid en zijn verantwoordelijk voor de juiste uitvoering daarvan.

Europabewustzijn

Een Europabewuste overheid is zich bewust van de verplichtingen die het Europees recht en beleid met zich mee brengen. Het is belangrijk om te weten wat de gevolgen kunnen zijn van het (niet) naleven van het Europees recht. Maar Europees recht en beleid bieden ook vele kansen voor gemeenten, provincies en waterschappen. Bij het Europabewustzijn gaat het ook om het (h)erkennen hiervan. Voor het Europabewustzijn wordt vaak een onderverdeling gemaakt in deskundigheid, (kennis)netwerken en het ‘Europaproof’ maken van een organisatie.

Deskundigheid en kennisnetwerken

Kennis over de Europese onderwerpen die van belang zijn voor decentrale overheden (deze dossiers vindt u onder het menu ‘onderwerpen’) draagt bij aan deskundigheid van die overheden op het gebied van Europees recht en beleid. Kennisdeling ten aanzien van Europeesrechtelijke en- beleidsmatige deskundigheid kan op Europees niveau, maar natuurlijk ook in nationaal verband plaatsvinden. Denk bijvoorbeeld aan intergemeentelijke samenwerking op het gebied van inkoop en aanbesteding, shared services, etc.

Kansen benutten

Naast kennis hebben over- en het nakomen van verplichtingen die de Europese regels met zich meebrengen, betekent Europabewust zijn ook dat decentrale overheden de kansen benutten die Europa biedt. Denk hierbij aan het anticiperen op toekomstig Europees recht en/of beleid, het participeren in Europese (kennis)netwerken en deelname aan stedenbanden of andere grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden. Maar ook  aan het vergaren van kennis bij andere (Europese) overheden en het verkrijgen van subsidies uit EU-programma’s. Meer informatie hierover vindt u onder GROS, Regionaal beleid en structuurfondsen en de website van de VNG.

Europaproof

Bij het Europabewustzijn komt ook het Europaproof maken van een organisatie kijken. Het Europaproof maken van een organisatie gaat immers ook over de omgang met Europese regels en beleid, zowel binnen als buiten de organisatie. Bijvoorbeeld door proactief op treden op het gebied van Europese beleidsbeïnvloeding.

Beleidsbeïnvloeding

Voor decentrale overheden kan het van belang zijn dat de ontwikkeling van Europees recht en beleid zoveel mogelijk conform hun wensen wordt vormgegeven. Beleidsbeïnvloeding in Brussel – waar het Europees recht en beleid wordt ontworpen – verloopt vaak via de koepelorganisaties en belangenbehartigers van decentrale overheden. Maar gemeenten, provincies en waterschappen kunnen bijvoorbeeld zelf ook via de jaarlijkse werkprogramma’s van de Europese Commissie een beeld vormen van relevante ontwikkelingen.

In het kader van belangenbehartiging stellen de koepelorganisaties ook jaarlijks hun prioritaire Europa dossiers vast. Meer informatie over de totstandkoming hiervan leest u in deze praktijkvraag. Ook de Tweede Kamer geeft jaarlijks een appreciatie van het werkprogramma. Tot slot zijn ook de beleidsmatige ‘hot topics’ die in Europa spelen – zoals de EU 2020-strategie – van belang voor decentrale overheden die bewust met Europa bezig zijn en kansen willen benutten.

Waarom Europabewustzijn?

Decentrale overheden zijn zelf  aansprakelijk voor de juiste uitvoering van Europees recht. Wanneer zij Europese regels niet (goed) naleven kan dit nadelige consequenties hebben, zoals schadeclaims, het opnieuw moeten voeren van (aanbestedings)procedures of het moeten terugbetalen van onrechtmatig verleende staatssteun. Het Kabinet rekent het tot zijn taak eraan bij te dragen dat het besef van de Europese invloed en de verstrekkende betekenis ervan bij decentrale overheden bevorderd blijft worden. Een belangrijke wet voor decentrale overheden is in dit kader de wet uit 2012 over naleving van Europees recht, de wet NERPe.

Tot slot speelt het subsidiariteitsbeginsel een belangrijke rol als het gaat om de invloed van Europa op regionaal niveau. Voor Europabewuste overheden is het van belang ook hiervan kennis te nemen.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Europabewustzijn

Verslag conferentie Europabewustzijn in Groningen op 30 november

Op donderdag 30 november werd op het provinciehuis Groningen in samenwerking met kenniscentrum Europa decentraal een Europabewustzijn bijeenkomst georganiseerd. Ongeveer 70 deelnemers vanuit de noordelijke gemeenten, provincies en waterschappen kwamen hier op af. Diverse onderwerpen kwamen aan bod, zoals de Brexit, Europese fondsen, privacy, staatssteun en duurzaamheid. De conferentie bestond uit een plenair deel en twee workshoprondes waarbij de deelnemers de keuze hadden uit vier verschillende workshops.

Lees het volledige bericht

Wetgevingsvoorstel tot wijziging van de comitologieprocedure

De Commissie heeft op 14 februari 2017 een wetsvoorstel ingediend om de transparantie en de verantwoordingsplicht bij de tenuitvoerlegging van Europese wet- en regelgeving te versterken. Indien dit wetsvoorstel wordt aangenomen, wordt de huidige comitologieprocedure significant gewijzigd.

Lees het volledige bericht

Pact van Amsterdam aangenomen: betere kennis, regelgeving en financiering

Steden zullen meer worden betrokken bij en meer invloed krijgen op het Europese beleid. Dit is op 30 mei 2016 vastgesteld in het Pact van Amsterdam, dat werd gesloten op de informele ministeriële bijeenkomst in het Scheepvaartmuseum te Amsterdam. Deze bijeenkomst werd gehouden in het kader van het Nederlands EU-voorzitterschap. Het Pact gaat uitgebreid in op de samenwerking tussen onder andere steden en de Europese instellingen en de prioritaire thema’s van de Urban Agenda for the EU (UAEU).

Lees het volledige bericht

Pact van Amsterdam eerste stap in centraal stellen Europese burgers

Meer dan 70% van de Europeanen woont in steden en stedelijke regio’s. Dit zijn essentiële motoren van groei en innovatie. Door het Pact van Amsterdam, ondertekend op maandag 30 mei jl., krijgen deze steden en stedelijke regio’s meer invloed op EU beleid. De concrete implementatie van de EU Urban Agenda en de vervolgstappen staan centraal tijdens het Comité van de Regio’s forum dat parallel aan de ministersbijeenkomst in Amsterdam werd georganiseerd.

Lees het volledige bericht

Nieuwe Randstadstrategie: wat is de EU-inzet voor 2016-2019?

De provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland hebben afspraken gemaakt over hun gezamenlijke inzet in Brussel. Deze Europastrategie Randstad 2016-2019 is op 26 april 2016 vastgesteld door hun Gedeputeerde Staten. Met deze strategie willen de provincies meer invloed uitoefenen op het Europees beleid dat betrekking heeft op de Randstad.

Lees het volledige bericht

Grensoverschrijdende samenwerking met België en Duitsland krijgt financiële injectie

De Europese Commissie heeft 10 december 2015 het Interregprogramma van de Euregio Maas-Rijn goedgekeurd. Dit programma moet de grensoverschrijdende samenwerking in de grensregio’s van Nederland, België en Duitsland stimuleren. Het programma kan tot 140 miljoen euro financieren, waarvan 98 miljoen euro uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) komt.
Lees het volledige bericht

Dag van Europa: 9 mei 2014

Op 9 mei vieren alle lidstaten van de EU de Dag van Europa om te herdenken dat Robert Schuman, de toenmalige Franse minister van Buitenlandse Zaken, met zijn verklaring de aanzet gaf voor de huidige EU-samenwerking. Europese instellingen, de Rijksoverheid en decentrale overheden gebruiken de dag om het Europa-bewustzijn te vergroten.

Lees het volledige bericht

Europa om de hoek-Kijkdagen

Op vrijdag 9, zaterdag 10 en zondag 11 mei vindt de vierde editie van de ‘Europa om de hoek Kijkdagen’ plaats. De Europese Commissie en de Nederlandse overheid vinden het belangrijk om te laten zien wat er in Nederland allemaal met Europees geld gebeurt. Een groot aantal projecten die financiering ontvangen vanuit Europese gelden, opent daarom tijdens de Kijkdagen hun deuren om te laten zien wat zij precies doen.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Europabewustzijn

Wat is de relatie tussen de Staat van de Unie, het Werkprogramma en het Meerjarig Financieel kader?

De laatste tijd komen verschillende begrippen over het beleid van de Europese Unie prominent aan de orde. Wij vragen ons daarbij af wat de relatie is tussen de Staat van de Unie, het jaarlijkse werkprogramma van de Europese Commissie en het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en wat de decentrale relevantie daarvan is?

Bekijk het antwoord

Wat is de Europese Green Leaf award?

Onze gemeente wil mede vanuit Europabewustzijn actief bijdragen aan de Europese milieudoelstellingen en het milieu verbeteren. Ook willen wij bijvoorbeeld kennis en ervaring op milieugebied uitwisselen met andere steden. Biedt het nieuwe Europese Green Leaf initiatief hiervoor mogelijkheden?

Bekijk het antwoord

X