Migratie

Bij migratie gaat het om een ieder die zijn eigen land verlaat en zich in een ander land wil vestigen. Hierbij kan het gaan om personen uit EU-lidstaten of daarbuiten die in Nederland willen wonen en werken. Voor EU-burgers zijn met name de burgerrechten inzake het vrij verkeer van belang. Voor personen van buiten de EU (derdelanders) is andere Europese wet- en regelgeving van toepassing met betrekking tot verblijf en vestiging in de EU.

Migratie

Migratie bevat zowel emigratie als immigratie. Migratie is het verhuizen van een land naar een ander land. Immigratie is de definitieve vestiging van natuurlijke personen in een ander land dan dat van herkomst. Emigratie is een definitief vertrek van natuurlijke personen naar een ander land dan dat van herkomst. Voorbeeld: wanneer een Nederlander definitief naar Duitsland verhuist, is deze persoon in Nederland een emigrant. Wanneer een Duitser naar Nederland emigreert, is hij voor de Nederlander een immigrant.

Europees immigratiebeleid

De EU streeft naar een gemeenschappelijk beleid op terrein van immigratie tussen de lidstaten (art. 79 VWEU). In het bijzonder gaat het om het beheren van de migratiestromen, het optimaal benutten van legale migratie en het tegen gaan van irreguliere migratie. Hiervoor zijn verschillende richtlijnen van toepassing en is onder andere de Europese Migratieagenda vastgesteld.

Legale migratie

Het Europese recht en beleid probeert de verschillende manieren van legale migratie te harmoniseren en te verbeteren. Een veelvoorkomende vorm van legale migratie is arbeidsmigratie. Hierbij gaat het om onderdanen van derde landen die binnen de EU willen werken. Een andere vorm van legale migratie vindt plaats door middel van gezinshereniging.

Arbeidsmigratie

Er is geen algemene Europese regeling voor alle arbeidsmigranten van buiten de EU. Wel zijn er verschillende specifieke (Europese) regelingen, afhankelijk van de wijze van arbeidsmigratie. Het kan bijvoorbeeld gaan om hoogopgeleide werknemers, wetenschappelijke onderzoekers of seizoenarbeiders. Meer informatie over de verschillende richtlijnen met betrekking tot arbeidsmigratie vindt u op de pagina wet- en regelgeving.

GEZINSHERENIGING

Wanneer een migrant een verblijfsvergunning heeft, is het mogelijk gezinsleden over te laten komen door middel van een aanvraag voor gezinshereniging. Het gaat dan in beginsel om de echtgenoot of partner en minderjarige kinderen. Het is ook mogelijk voor statushouders om een verzoek tot gezinshereniging te doen. Lidstaten kunnen op grond van Gezinsherenigingsrichtlijn voorwaarden stellen voor een aanvraag tot hereniging. Zo moet er sprake zijn van een voldoende en duurzaam inkomen van de aanvrager. Daarnaast kunnen er onder meer eisen worden gesteld met betrekking tot huisvesting en integratie.

Irreguliere migratie

Naast legale migratie, heeft de EU te maken met vormen van irreguliere migratie. Het gaat hierbij om onderdanen van derde landen die niet rechtmatig op het grondgebied van een lidstaat verblijven. De EU heeft zich tot doel gesteld de irreguliere migratie zoveel mogelijk te voorkomen en te verminderen. Het gaat onder andere om het wegnemen van de onderliggende oorzaken zoals oorlog, armoede of klimaatverandering. Dit moet met name gebeuren door middel van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp. Ook wordt er actie ondernomen om de mensensmokkel tegen te gaan.

De EU streeft naar een doeltreffend terugkeerbeleid. Onderdanen van derde landen die niet rechtmatig in een lidstaat verblijven zullen moeten worden teruggestuurd. Dit geldt ook voor asielzoekers waarvan de asielaanvraag is afgewezen.

AMIF

Met betrekking tot migratie, is voor de periode 2014-2020 het Asiel-, Migratie- en Integratiefonds (AMIF) opgezet. Hiermee moet worden bijgedragen aan verdere ontwikkeling van onder andere de migratie en integratie in lidstaten. Ook decentrale overheden kunnen een beroep doen op de fondsen van het AMIF. Het gaat om projecten op de terreinen van asiel en opvang, integratie en participatie van derdelanders en het bevorderen van de terugkeer van vreemdelingen zonder verblijfsvergunning.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Beleid Migratie

Migratie beleid

Immigratie- en Asielpact

In 2008 werd het Europees Pact inzake Immigratie en Asiel gesloten. Dit is de basis voor de beleidsmaatregelen van de Europese Unie met betrekking tot immigratie en asiel.

Europese Migratieagenda

In 2015 stelde de Europese Commissie de Europese Migratieagenda vast. Hierin werden directe maatregelen voorgesteld om de crisis op de Middellandse zee te beteugelen. Daarnaast stelde de Commissie vier pijlers voor om de migratie beter te beheren. Dit moet gebeuren door middel van:

  • de oorzaken van irreguliere migratie wegnemen;
  • de buitengrenzen beveiligen en levens redden;
  • het gemeenschappelijk asielbeleid verbeteren;
  • een nieuw beleid voor legale migratie.

Legale migratie

Ter uitvoering van de Migratieagenda, heeft de Commissie een actieplan gepubliceerd. Hierin komen enkele belangrijke punten naar voren met betrekking tot legale migratie:

  • de hervorming van de Europese Blue Card-regeling;
  • het aantrekken van innovatieve ondernemers;
  • een meer samenhangend en doeltreffend model voor het beheer van legale migratie op EU-niveau (waaronder een REFIT-evaluatie van bestaande regelgeving op het gebied van legale migratie);
  • het versterken van de samenwerking met belangrijke landen van herkomst.

Jurisprudentie Migratie

Migratie jurisprudentie

Gezinsmigratie

In het arrest Ruiz Zambrano (C-34/09) oordeelde het Hof dat ouders die zelf geen EU burger zijn, maar wel een minderjarig kind of kinderen hebben die het EU burgerschap bezitten, verblijfsrecht hebben als anders de minderjarige wordt gedwongen de EU met hen te moeten verlaten.

Nieuws Migratie

Herziening Dublin-verordening: eerlijke verdeling van asielzoekers

Op donderdag 19 oktober jl. stemde de commissie Burgerlijke vrijheden van het Europees Parlement voor een grote herziening van de Dublin-verordening. De herziening wijzigt het huidige beleid omtrent asielaanvraag. Ingevolge het wetgevingsproces is het nu aan de Raad van de Europese Unie om de herziening goed te keuren of aan te passen. Lees het volledige bericht

De decentrale relevantie van de Staat van de Unie en Commissie-intenties

In aanvulling op de jaarlijkse Staat van de Unie toespraak publiceert de Europese Commissie elk jaar in september de Letter of Intent. Hierin staat een overzicht van de maatregelen die de Commissie tot het einde van volgend jaar, 2018, denkt te nemen in de vorm van wetgeving en andere initiatieven. Wij zetten in dit artikel de voorstellen met decentrale relevantie voor u op een rijtje.

Lees het volledige bericht

Europees Parlement wil versnelde herplaatsing van asielzoekers

Asielzoekers uit Italië en Griekenland moeten sneller worden overgeplaatst naar de andere lidstaten van de Europese Unie. Dit pleitte het Europees Parlement afgelopen week. Uiterlijk in september 2017 dienen volgens de gemaakte Europese afspraken 160.000 asielzoekers te zijn overgeplaatst. Vooralsnog liggen de lidstaten niet op schema om deze doelstelling te halen.

Lees het volledige bericht

VNG presenteert prioritaire Europese onderwerpen 2017

Het VNG-bestuur heeft in haar februarivergadering de lijst met Europese prioriteiten voor het jaar 2017 voor de Nederlandse gemeenten vastgesteld. De VNG maakte dit overzicht ook dit jaar weer aan de hand van het Werkprogramma van de Europese Commissie voor 2017, de prioriteiten van het Congres van Lokale en Regionale Overheden voor de periode van 2017-2020, alsmede de inbreng van diverse bestuurlijke commissies en beleidsafdelingen van de VNG en het VNG Europa-netwerk.

Lees het volledige bericht

Integratie door middel van onderwijs

Eurocities heeft een rapport gepubliceerd waarin gekeken wordt naar de ervaringen van 26 steden omtrent de integratie van vluchtelingen. Trends, succesfactoren en voorbeelden worden in het rapport weergegeven. Onderwijs speelt, volgens de bevindingen van Eurocities, een essentiële rol in de integratie van vluchtelingen. Echter, de problemen die hierbij komen kijken zijn de financiering en middelen om onderwijs onder vluchtelingen aan te bieden.

Lees het volledige bericht

Prioriteiten voorzitterschap Malta: migratie en veiligheid

Op 1 januari 2017 heeft Malta het halfjaarlijks roterende EU-voorzitterschap overgenomen van Slowakije. Malta, de kleinste EU-lidstaat, krijgt hiermee voor het eerst de leiding over de Europese ministerraden. Op de ambitieuze prioriteitenlijst staan de onderwerpen migratie, asiel en veiligheid bovenaan.

Lees het volledige bericht

Europese steden buigen zich over migratie en integratie

Wat is de huidige vluchtelingsituatie en hoe gaat het met het Europese integratiebeleid? Deze prioriteiten werden besproken tijdens de bijeenkomst ‘Welcoming refugees: a city challenge’ georganiseerd door EUROCITIES. Meer dan 200 vertegenwoordigers uit 45 Europese steden kwamen in Athene bijeen. Ook werd het  ‘Solidarity Cities’ initiatief gelanceerd.

Lees het volledige bericht

State of the Union: Juncker maakt de balans op

Gratis Wi-Fi in meer dan zesduizend gemeentes, dit was een van de vernieuwingen die gepresenteerd werd in de jaarlijkse ‘Staat van de Unie’. Op 14 september presenteerde de voorzitter van de Europese Commissie Juncker de beleidsplannen voor het nieuwe parlementaire jaar. Juncker benadrukte dat, na de teleurstellingen van afgelopen jaar, het komende jaar cruciaal wordt voor de integratie van de Europese Unie.

Lees het volledige bericht

Twee nieuwe thema’s op de website van Europa decentraal

Vanaf nu kunt u op de website van Europa decentraal meer informatie over de thema’s Better regulation en Migratie en vluchtelingen vinden. Deze thema’s beslaan meerdere Europeesrechtelijke onderwerpen, en daarom hebben we de informatie voor u gebundeld. Zo kunt u in één oogopslag de meest relevante onderwerpen, het laatste nieuws en de laatste praktijkvraag zien.

Lees het volledige bericht

Gemeenschappelijk Europees asielstelsel wordt vernieuwd

De Europese Commissie presenteerde op 6 april 2016 opties voor de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (Common European Asylum System). De noodzaak voor een meer geharmoniseerd systeem is ontstaan door de huidige vluchtelingencrisis. De Commissie identificeerde daarom een aantal verbeterpunten. Deze kunnen het gemeenschappelijk asielsysteem efficiënter, eerlijker en menswaardiger maken.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Migratie

Moet onze gemeente diensten rondom de opvang van vluchtelingen aanbesteden?

Als gevolg van de huidige asielcrisis in Europa en in Nederland worden momenteel onder de EU-lidstaten een groot aantal vluchtelingen verdeeld. Gemeenten in Nederland hebben ook een verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. Onze gemeente wil graag meer opvang voor vluchtelingen aanbieden. Moet onze gemeente diensten die zij inkoopt voor de opvang van vluchtelingen Europees aanbesteden?

Bekijk het antwoord

Kan een gemeente arbeidsmigranten die (tijdelijk) gehuisvest zijn in de gemeente verplichten om arbeid in de gemeente te verrichten?

Onze gemeente wil aan de huisvestigingsvergunning van arbeidsmigranten uit de Europese Unie in de gemeente de eis koppelen dat deze arbeidsmigranten in de gemeente werkzaam moeten zijn. Mag onze gemeente dit doen of is een dergelijke verplichting in strijd met de Europese regels van vrij verkeer?

Bekijk het antwoord

Moet onze gemeente de Europese interne marktregels toepassen bij initiatieven voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen?

Onze gemeente vangt vluchtelingen op en werkt hard aan beleid op het gebied van de opvang en integratie van vluchtelingen. Zijn er Europese initiatieven die ons op weg kunnen helpen? En moeten wij rekening houden met Europese regels over aanbesteden en staatssteun bij de uitvoering van ons beleid?

Bekijk het antwoord

Wet- en regelgeving Migratie

Immigratie wet- en regelgeving

ARBEIDSmigratie

Blue card richtlijn

Voor hoogopgeleide werknemers uit landen buiten de EU is de Blue Card richtlijn (Europese blauwe kaart) van toepassing. Hierdoor kunnen zij een werk- en verblijfsvergunning krijgen in een lidstaat. De richtlijn stelt enkele voorwaarden vast voor de toegang en een verblijf op grond van een Blue Card. Zo gaat het enkel om werknemers voor hooggekwalificeerde banen. Daarnaast moet er worden onder andere worden voldaan aan een bepaalde salarisdrempel en wordt er een arbeidscontract voor minimaal twaalf maanden vereist.

De Europese Commissie stelde in 2016 een wijziging voor van de Blue Card-richtlijn. Voorstellen tot wijziging bestonden onder meer uit het verlagen van de salarisdrempel en het verkorten van de duur van de arbeidsovereenkomst naar zes maanden. Het moet bovendien eenvoudiger worden om als vreemdeling ook aan de slag te gaan als zelfstandig ondernemer. De revisie moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie.

In Nederland maken de meeste kennismigranten gebruik van de nationale regeling op basis van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Hierbij wordt een lagere inkomenseis gesteld en is geen opleidingsniveau vereist voor toelating.

Single permit richtlijn

In 2011 is de Single Permit richtlijn ingevoerd. Deze richtlijn voorziet in één aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) voor arbeidsmigranten buiten de EU. Het gaat dan om een periode van arbeid langer dan drie maanden. De voorwaarden voor de vergunning blijven onder de bevoegdheid van de lidstaten.

Onderzoekers en studenten

Het is ook mogelijk om als onderzoeker, student, stagiair of vrijwilliger een verblijfsvergunning te krijgen. Voor wetenschappelijke onderzoekers is richtlijn 2005/71 van toepassing, voor onder andere studenten geldt richtlijn 2004/114. In 2016 is er voor deze categorieën een nieuwe gezamenlijke richtlijn 2016/801 vastgesteld ter implementatie in de lidstaten. Daarnaast kunnen ondernemingen hun werknemers van buiten de EU overplaatsen naar een vestiging in een van de lidstaten (intra-company transfer). Hiervoor is richtlijn 2014/66 van toepassing.

Seizoenarbeid

Een derdelander kan ook in lidstaten werken als seizoenarbeider. Het gaat hier om tijdelijk werk, met name in de sectoren van landbouw en toerisme. Voorwaarden hiervoor zijn vastgelegd in richtlijn 2014/36.

Gezinshereniging

De voorwaarden voor gezinshereniging voor onderdanen van derde landen met een verblijfsvergunning zijn bepaald in richtlijn 2003/86/EG.

Langdurig ingezeten

Wanneer iemand voor langere tijd (minimaal vijf jaar) in een lidstaat heeft gewoond, kan diegene ook aanspraak maken op een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Dit kan zowel gaan om een reguliere verblijfsvergunning als om een vergunning voor EU-langdurig ingezetene. Voor deze laatste categorie is richtlijn 2003/109 van toepassing. Hierbij verkrijgt de langdurig ingezetene ook het recht om zich, eventueel samen met gezinsleden, te vestigen in andere lidstaten dan waar hij gevestigd is.

Irreguliere migratie

Voor migranten die niet rechtmatig verblijven in een lidstaat is de Terugkeerrichtlijn van toepassing.

Schengen

Ten aanzien van het beheer van de buitengrenzen en binnengrenzen van de Europese Unie is de Schengengrenscode vastgesteld.

X