Energie

Het Europees energiebeleid heeft direct en indirect gevolgen voor beleid op nationaal en decentraal niveau. Doelen gesteld voor 2020, inmiddels verhoogd voor 2030, en het klimaatakkoord van Parijs vormen een opgave voor decentrale overheden op het onder meer het gebied van duurzame energie en energiebesparing.

Het Europees energiebeleid is multidimensioneel en strekt van thema’s zoals duurzame energie-opwek tot aan energie in de gebouwde omgeving. De Europese Commissie zette een belangrijke stap met de energie-unie strategie uit 2015. Met de energie-unie wil de Europese Unie een gemeenschappelijke markt creëren voor energie, vergelijkbaar met die voor meer traditionele goederen. Daarmee definieerde de toenmalige Commissie energie als prioriteit, met daarbij behorende doelstellingen:

  • Zorgen voor de werking van de interne energiemarkt en de onderlinge koppeling van energienetwerken
  • Zorgen voor de continuïteit van de energievoorziening in de EU
  • Bevorderen van energie-efficiëntie en energiebesparing
  • Een koolstofarme economie
  • Bevordering van de ontwikkeling van nieuwe en hernieuwbare vormen van energie
  • Bevordering van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen.

Veel van de doelstellingen uit energie-unie strategie uit 2015 zijn vertaald naar concreet beleid. De Europese Commissie rapporteert jaarlijks over de stand van de energie-unie. Het vierde –en daarmee meest recente – rapport is in april 2019 gepresenteerd. De Europese Commissie constateert dat de energietoevoer in Europa veiliger en toegankelijker is geworden. Daarnaast zijn de ambities met betrekking tot het gebruik van hernieuwbare energie hoger geworden. Volgens het rapport vormen juist lokale en regionale overheden de kern van de energietransitie. Het rapport reflecteert op het succes van bijvoorbeeld het Burgemeesters Convenant voor Klimaat en Energie, waarbinnen aangesloten steden hun CO2-uitstoot hebben teruggebracht sinds hun deelname. Tevens wijst het rapport op successen van het  nieuwe investeringsplatform, URBIS, waarin steden advies krijgen bij het vinden van passende investeringen.

Om te voldoen aan de verplichtingen uit het Klimaatakkoord van Parijs en een belangrijke stap te zetten naar totstandkoming van de Europese energie-unie, lanceerde de Europese Commissie medio 2019 de Clean Energy Package. In totaal bestaat het Clean Energy Package uit acht individuele richtlijnen en verordeningen rondom de thema’s: energieprestaties voor gebouwen, hernieuwbare energie, energiebesparing, governance van de energie-unie en de elektriciteitsmarkt. Onder deze thema’s vallen acht besluiten die bijdragen aan de vernieuwde EU-doelen voor 2030:

  • 40% minder broeikasgassen
  • 32% energieverbruik uit hernieuwbare bronnen
  • 32,5% energie-efficiëntie

Decentrale overheden zullen indirect de gevolgen van de vernieuwde richtlijn hernieuwbare energie ondervinden. De doelen uit de Clean Energy Package voor 2030, zullen namelijk een doorwerking vinden in nationaal beleid. Uitdagingen rondom de gebouwde omgeving, de vermindering van CO2-uitstoot en energie-efficiëntie hebben bijvoorbeeld duidelijk een vorm gekregen in het Klimaatakkoord. Uitdagingen als gasloos bouwen en aardgasvrije wijken zullen leiden tot een vergrootte focus op hernieuwbare energie.

Door concrete doelstellingen in 2030, zal de energietransitie zowel voor de nabije, als verdere toekomst een belangrijk Europees thema blijven. De Von der Leyen Commissie kondigde in de politieke richtlijnen voor 2019-2024 aan de Richtlijn voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (2003/96/EG) te herzien. Daarnaast gaat de Commissie verder werken aan het koolstofarm maken van energie-intensieve industrieën, het Europees Parlement meer competenties toekennen voor energiebeleid en energie-efficiëntie een belangrijk onderdeel maken van de Green Deal.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Energie

Commissie wil betere onderbouwing van Nederlandse klimaatplannen

De Europese Commissie heeft de voorlopige energie- en klimaatplannen van de lidstaten beoordeeld. Hoewel de plannen voor de periode van 2021 tot 2030 al redelijk ver gaan, schieten ze volgens de Commissie tekort om de gestelde doelen voor 2030 te halen. Nederland heeft over het algemeen de doelstellingen op orde, maar krijgt de aanbeveling om deze beter te onderbouwen met specifieke beleidsvoorstellen. De lidstaten moeten voor 2020 hun definitieve plan indienen.

Lees het volledige bericht

Decentrale overheden verlagen CO2-uitstoot door klimaatvriendelijk inkopen

Overheden kunnen door verantwoord inkoopbeleid fors besparen op hun CO2-uitstoot. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM naar de effecten van de ‘impuls klimaatneutraal en circulair inkopen’. De Rijksoverheid stelde in 2018 geld beschikbaar om door middel van publieke inkoop een impuls te geven aan een klimaatneutrale en circulaire economie. Deze impuls bestond onder meer uit het aanbieden van leernetwerken, en het faciliteren van pilots om bijvoorbeeld schone energie in te kopen. Het RIVM onderzocht de voorlopige effecten van deze projecten.

Lees het volledige bericht

Wat is het belang van het Clean Energy Package voor decentrale overheden?

Eind 2018 hebben het Europees Parlement en de Raad een compromis bereikt over de laatste onderdelen van het pakket ‘Clean energy for all Europeans’. Het uitonderhandelen van dit pakket was een van de doelen van het Oostenrijkse voorzitterschap voor de tweede helft van 2018. Provincies en gemeenten vervullen een belangrijke rol bij de verwezenlijking van energiebesparing en een verduurzaming van de energieconsumptie. In de EU-wijzer voor provincies kunt u meer lezen over de diverse onderdelen van het Clean Energy Package. Lees het volledige bericht

Geschatte kosten niet naleven milieuwetgeving € 55 miljard

De kosten van het niet implementeren van Europese milieuwetgeving bedragen binnen de gehele Europese Unie ongeveer € 55 miljard per jaar. Dit staat in een recent rapport van Eunomia en COWI, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie. Met name op het gebied van luchtkwaliteit en biodiversiteit zijn de kosten van het niet naleven van Europese wetgeving erg hoog.

  Lees het volledige bericht

Commissie positief over ontwikkelingen energie-unie

De Europese Commissie heeft haar vierde verslag over de staat van de energie-unie gepresenteerd. Het opzetten van een Europese energie-unie was één van de prioriteiten van de huidige Commissie, waarvan het mandaat bijna afloopt. De Commissie is positief over de bijdrage van de bijna 8000 steden van het Burgemeestersconvenant. Lokale en regionale overheden vormen volgens de Commissie de kern van de energietransitie. Het rapport dat de huidige stand van zaken samenvat gaat vergezeld van nieuwe plannen over batterijen en de toekomst van de energie-unie na 2025. Lees het volledige bericht

Positief Nederlands oordeel over EU-langetermijnstrategie voor klimaat

Afgelopen week heeft de minister van Buitenlandse Zaken de Tweede Kamer door middel van een kamerbrief geïnformeerd over de Nederlandse positie ten aanzien van recente voorstellen van de Europese Commissie. Een van deze voorstellen is de langetermijnstrategie voor een klimaatneutraal Europa. Het voorstel van de Commissie zal op termijn ook gevolgen hebben voor het (energie)beleid van decentrale overheden.

Lees het volledige bericht

Clean Energy Package uitonderhandeld

Eind 2018 hebben het Europees Parlement en de Raad een compromis bereikt over de laatste onderdelen van het pakket Clean energy for all Europeans. Het uitonderhandelen van dit pakket was een van de doelen van het Oostenrijkse voorzitterschap voor de tweede helft van 2018. Provincies en gemeenten vervullen een belangrijke rol bij de verwezenlijking van energiebesparing en een verduurzaming van de energieconsumptie. Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Energie

Welke mogelijkheden zijn er om grensoverschrijdende energie te realiseren?

Onze regio oriënteert zich op de mogelijkheden om meer en beter samen te werken op het gebied van grensoverschrijdende energie(transitie). Zijn er al initiatieven genomen met betrekking tot grensoverschrijdende energietransitie? Welke kansen liggen er om grensoverschrijdende samenwerking op dit gebied te bevorderen?

Bekijk het antwoord

Slimme energiemeters: welke Europese regels zijn van toepassing?

Steeds meer woningen in onze gemeente krijgen slimme energiemeters. Hierdoor kan efficiënter met energie omgegaan worden. Kent het Europese recht ook voorschriften over slimme energiemeters waar de gemeente rekening mee dient te houden? Hoe zit het met de  bescherming van gegevens van burgers uit onze gemeente? Bijvoorbeeld wanneer de gemeente de data die deze slimme meters creëren zou willen gebruiken  om te sturen op efficiënter met energie om gaan?

Bekijk het antwoord

Kan onze gemeente gebruik maken van de ‘Urban Adaptation Support Tool’?

Onze gemeente wil zich actiever gaan inzetten voor aanpassing aan klimaatverandering. In het kader hiervan willen wij een klimaatadaptatiestrategie ontwikkelen.
Op de website van de Europese Commissie hebben wij informatie gelezen over de ‘Urban Adaptation Support Tool’. Wat houdt deze tool in en kan onze gemeente bij het uitwerken van onze klimaatadaptatiestrategie ook gebruik maken van de ‘Urban Adaptation Support Tool’?

Bekijk het antwoord

Wat is het Europese beleid voor aanpassing aan klimaatverandering?

Ons waterschap krijgt via het milieubeleid van de EU en het Rijk te maken met wetgeving en beleid om klimaatverandering tegen te gaan, zoals de Kaderrichtlijn Water.
Wij hebben begrepen dat er ook Europees beleid is voor klimaatadaptatie. Wat houdt dat beleid voor adaptatie in en welke rol spelen waterschappen daarbij?

Bekijk het antwoord

X