Kernenergie

Europees recht stelt eisen aan de veiligheid van kerncentrales. Dit heeft gevolgen voor de handhaving- en toezichtpraktijk van decentrale overheden die in aanraking komen met kernenergie.

Decentrale overheden

Kernenergie is een belangrijk thema voor provincies en gemeenten. Vooral de opslag van kernafval in de bodem en bijkomende veiligheidsaspecten spelen een grote rol. Het is belangrijk om aan de Europese opslagregels voor kernafval (en de implementatie daarvan) te houden.

Voorbereiding nucleaire incidenten

De aanwezigheid van kerncentrales en onderzoeksreactoren vragen van decentrale overheden een goede voorbereiding op nucleaire incidenten. Het ministerie van EZ is hiervoor verantwoordelijk.

Vergunning en milieueffectrapportage

Voor de bouw van een nieuwe kerncentrale of verandering in het bedrijfsproces is een vergunning(wijziging) nodig. Een milieueffectrapportage is ook vaak verplicht. Het verstrekken van de vergunning en het uitvoeren van de milieueffectrapportage gebeurt door het ministerie van EZ.

Kernenergie in Nederland

De enige werkende kerncentrale in Nederland staat in Borssele. In Delft (Hoger Onderwijs Reactor) en Petten (Hoge Flux Reactor) staan onderzoeksreactoren voor medische toepassingen. Nieuwe kerncentrales worden overwogen, zoals de Kerncentrales Delta, ERH en Pallas. Onder Balkenende zijn de Eemshaven en de Maasvlakte aangewezen als locaties om kerncentrales te plaatsen.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Beleid Kernenergie

Kernenergie

Kernenergie zorgt voor ongeveer eenderde van de elektriciteitsproductie en tweederde van de koolstofloze productie in de EU. In 2010 kreeg kernenergie veel aandacht van de Europese Commissie, onder andere in de Mededeling ‘Energie 2020: een strategie voor een concurrerende, duurzame en continu geleverde energie’.

Doelen Commissie

Lidstaten bepalen zelf of zij gebruik willen maken van kernenergie. De Commissie neemt zich voor het wetgevingskader voor nucleaire veiligheid te versterken. Zo wil de EU haar leidersrol op het gebied van veilige kernenergie handhaven en bijdragen aan een verantwoord gebruik van kernenergie wereldwijd. Hiertoe zal de Commissie:

– De uitvoering van de Richtlijn nucleaire veiligheid tussentijds evalueren;
– De basisnormen voor de bescherming van de werknemers en de bevolking herformuleren;
– Een voorstel doen voor een Europese aanpak voor aansprakelijkheidsregelingen bij nucleaire incidenten en ongevallen;
– Actief streven naar harmonisatie op internationaal niveau van het ontwerp en de certificatie van nieuwe kerncentrales.

Stresstests

Als reactie op de kernramp in Fukushima Japan nam de EU actie en stemde in met het testen van alle 143 kerncentrales in Europa. De tests vonden plaats op vrijwillige basis en waren voor alle centrales hetzelfde. Nationale autoriteiten nemen eventueel zelf maatregelen op basis van de resultaten van de stresstest. Lees hier de resultaten van de inmiddels afgeronde tests.

Euratom

De Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) vormt de basis van het Europese beleid voor kernenergie. Euratom is een internationale organisatie met als doel het bevorderen van vreedzame toepassingen van kernenergie. De bepalingen van het Euratom-Verdrag moeten op strikte wijze worden toegepast, voornamelijk wat de veiligheid betreft.

Wet- en regelgeving Kernenergie

Kernenergie

Nucleaire veiligheid

Op 22 juni 2009 trad de Richtlijn Vaststelling communautair kader voor nucleaire veiligheid kerncentrales in werking. De richtlijn is op 22 juli 2011 in Nederlands recht geïmplementeerd via een tijdelijke regeling.

Doel richtlijn

De richtlijn is van toepassing op civiele kerninstallaties met een vergunning. Doelstellingen van de richtlijn zijn:

– Het instellen van een kader om de nucleaire veiligheid en de regelgeving daaromtrent in stand te houden en de continue verbetering ervan te bevorderen;
– Ervoor zorgen dat de lidstaten nationale regels instellen om een hoog niveau van nucleaire veiligheid te bewerkstelligen en werkers en bevolking te beschermen tegen de straling van kerninstallaties.

Vereisten

Naast een nationaal stelsel voor veiligheid stelt de richtlijn de volgende eisen:

– De instelling van een vergunningstelsel en verboden op de bedrijfsvoering van kerninstallaties zonder vergunning;
– De instelling van een stelsel voor toezicht op de nucleaire veiligheid;
– De instelling van handhavingsmaatregelen, waaronder de schorsing van de bedrijfsvoering en de wijziging of intrekking van een vergunning;
– Lidstaten moeten verslag uitbrengen aan de Commissie over de uitvoering van de richtlijn. Het eerste verslag moet uiterlijk op 22 juli 2014 worden ingeleverd en vervolgens om de drie jaar.

Voorstel wijziging richtlijn

In juni 2013 heeft de Commissie een voorstel tot wijziging van de richtlijn over nucleaire veiligheid van kerncentrales gepubliceerd. Dit voorstel bevat onder andere een Europees systeem voor de beoordeling van kerninstallaties en stelt een mechanisme op voor het ontwikkelen van Europese geharmoniseerde nucleaire veiligheidsrichtlijnen. Ook introduceert de richtlijn nieuwe EU brede veiligheidsdoelstellingen. Verder bevat de richtlijn nieuwe bepalingen voor plaatselijke rampenplannen.

X