Klimaatadaptatie

Europese beleidsinitiatieven op het gebied van klimaatadaptatie, kunnen invloed hebben op verschillende beleidsterreinen en de daarop werkende Europese richtlijnen. Ook decentrale overheden krijgen te maken met regelgeving en beleid op het gebied van klimaatadaptatie.

Wat is klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie is het aanpassen aan de klimaatverandering met maatregelen als het ophogen van dijken, het aanpassen van waterreserves en het aanpassen van bouwvoorschriften.

Adaptatiestrategie

De EU heeft in 2013 een strategie voor aanpassing aan klimaatverandering gepubliceerd. Hierin zijn acties opgenomen gericht op het ondersteunen van lidstaten, regio’s en steden bij de integratie van klimaatadaptatie in hun beleid.

Adaptatiemaatregelen worden veelal genomen op nationaal en regionaal niveau. Decentrale overheden zijn hierbij betrokken via de klimaatakkoorden van het Rijk.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

 


Beleid Klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie

Het Europees beleid voor Klimaatadaptatie is vastgelegd in het Witboek Klimaatadaptatie, de opvolger van het Groenboek Klimaatadaptatie. In het Witboek staan geen wetgevende voorstellen. Deze zijn wel in het EU werkplan 2010 opgenomen.

Doel Witboek Klimaatadaptatie

Het doel van het Witboek is om Klimaatadaptatie hoger op de agenda te zetten en te zorgen voor een coherente aanpak op institutioneel niveau in de EU. Het Witboek richt zich op:

– Het verhogen van ons begrip van klimaatverandering;
– Mogelijke aanpassingsmaatregelen;
– Hoe de aanpassing kan worden geïntegreerd in de belangrijkste EU-beleidsmaatregelen;
– De behoefte aan een mechanisme voor de uitwisseling van informatie over de gevaren en gevolgen van klimaatverandering en de beste praktijken op dit gebied;
– Voorstellen op het gebied van subsidiering van maatregelen;
– De noodzaak van solidariteit tussen lidstaten en regio’s.

Fasering

In het Witboek wordt een strategie gepresenteerd, waarmee de EU en EU-lidstaten zich kunnen voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. De eerste fase loopt tot en met 2012 en legt de basis voor de voorbereiding van een brede aanpassingsstrategie van de EU voor 2013 en daarna.

Implementatie in Nederland

Een Witboek hoeft niet te worden geïmplementeerd. Wel zijn er beleidsprogramma’s zoals het nationaal programma ARK. Op basis van dit programma worden Nederlandse adaptatiemaatregelen ontwikkeld. Uit het ARK komt naar voren dat klimaatadaptatie in Nederland gebiedsgericht en integraal moet worden opgepakt. Zo kunnen maatwerkoplossingen worden gerealiseerd.

Standpunten

In de reactie van het Comité van de Regio’s op het Witboek Klimaatadaptatie staan de belangrijkste aandachtspunten voor decentrale overheden. Het Comité vindt dat lokale en regionale overheden moeten worden erkend als centrale actoren in de strijd tegen de schadelijke effecten van de klimaatverandering.

EU-strategie klimaatadaptatie

Op 16 april 2013 heeft de Commissie ook een EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering gepubliceerd. De strategie bestaat uit een mededeling en negen bijlagen. In de strategie zijn acties opgenomen gericht op het ondersteunen van lidstaten, regio’s en steden bij de integratie van klimaatadaptatie in hun beleid.
In de strategie staan 3 doelstellingen centraal:
– De EC zal alle lidstaten aanmoedigen en financiële middelen beschikbaar stellen om hen te helpen hun aanpassingscapaciteiten op te bouwen en maatregelen te nemen.
– In kwetsbare sectoren zoals de landbouw, de visserij maar ook in de infrastructuur wordt het gebruik van verzekeringen tegen rampen gestimuleerd.
– Besluitvorming wordt verbeterd door de kennis over de gevolgen van klimaatverandering te verbeteren. Het Europese klimaataanpassingsplatform (Climate-Adap) wordt verder ontwikkeld tot het centrale punt voor alle informatie over aanpassing aan klimaatverandering in Europa.

Rapportage adaptatieactiviteiten

Via de Monitoringsverordening zijn lidstaten verplicht te rapporteren over hun adaptatieactiviteiten. De Commissie zal in 2014 een scoreboard ontwikkelen op basis waarvan lidstaten worden beoordeeld. Mocht de voortgang in termen van kwaliteit en diepgang naar het oordeel van de Commissie onvoldoende zijn dan zal de Commissie in 2017 onmiddellijk overwegen om met een wettelijke regeling te komen.

In 2017 zal de Commissie rapporteren over de voortgang op basis van de rapportage door lidstaten, de jaarlijkse implementatierapporten voor de EU-fondsen en het 5e IPCC-rapport.

Mayors Adapt initiatief

Om steden te ondersteunen in deze aanpassing heeft de Europese Commissie het ‘Mayors Adapt’ initiatief opgezet. Steden die zich hierbij aansluiten dienen een bijdrage te leveren aan de algemene doelstelling van de EU aanpassing strategie door het ontwikkelen van een uitgebreide lokale adaptie strategie. Het initiatief van de Commissie biedt een platform voor decentrale overheden om bewustzijn van de noodzaak van aanpassing te verhogen, een grotere betrokkenheid omtrent klimaatverandering te realiseren en om een netwerk op te bouwen van steden in Europa die aanpassing aan de klimaatverandering hoog op de agenda hebben staan.

Urban Adaptation Support Tool

Als onderdeel van de ‘Mayors adapt’ heeft de Europese Commissie de Urban Adaption Support Tool ontwikkeld. Deze biedt kennis en praktische begeleiding aan decentrale overheden. De tool bestaat uit zes stappen die de gebruikers helpen met:
– Verkennen van risico’s en kwetsbaarheden voor het huidige en het toekomstige klimaat;
– Identificeren en beoordelen van aanpassingsopties;
– Het ontwikkelen en implementeren van een strategie of actieplan met betrekking tot de aanpassing aan de klimaatverandering;
– Het evalueren van de resultaten.
De tool belicht belangrijke kwesties om te overwegen bij de planning en uitvoering van een aanpassingsstrategie en biedt toegang tot relevante informatie en tools.

Nieuws Klimaatadaptatie

€ 600 miljoen voor Nederlandse klimaatadaptatie

Het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen hebben op 20 november het Bestuursakkoord Ruimtelijk Adaptatie getekend. Hierin spreken zij af om € 600 miljoen euro te investeren om Nederland voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Dat dit nodig is, blijkt uit een onderzoek dat het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie deze maand publiceerde. Hieruit bleek dat klimaatverandering grote gevolgen zal hebben voor Europa. Lees het volledige bericht

Klimaatakkoord van Parijs besproken in Marrakesh

Het klimaatakkoord van Parijs is op 4 november 2016 officieel in werking getreden. Wat de volgende stappen in de aanpak van klimaatverandering zijn, werd door de leden van de Verenigde Naties besproken tijdens de klimaatconferentie in Marrakesh van 7 tot 18 november 2016. Enkele prioriteiten op de conferentie zijn: de rol van steden, het gebruik van zonne-energie en de opschoning van de oceanen.

Lees het volledige bericht

Klimaatconferentie: Hoe om te gaan met klimaatverandering?

In november 2015 is het klimaatakkoord gesloten in Parijs: de klimaatconferentie Adaption Futures 2016 is het vervolg hierop. De conferentie vond plaats van 10 t/m 13 mei 2016. Nederland in haar rol als EU-voorzitter, zat deze mondiale conferentie samen met de Europese Commissie voor. Eén van de belangrijkste thema’s tijdens deze dagen was de aanpassing aan een veranderend klimaat.

Lees het volledige bericht

Historisch akkoord bereikt tijdens klimaattop

Tijdens de VN-klimaattop hebben 195 landen overeenstemming bereikt en een nieuw juridisch bindend klimaatakkoord gesloten. De afspraken in het akkoord moeten ertoe leiden dat de opwarming van de aarde beperkt wordt tot ruim onder 2 graden Celsius. Deze afspraken zijn (deels) juridisch bindend. Ook zijn ze ambitieus.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Klimaatadaptatie

Wat is het Europese beleid voor aanpassing aan klimaatverandering?

Ons waterschap krijgt via het milieubeleid van de EU en het Rijk te maken met wetgeving en beleid om klimaatverandering tegen te gaan, zoals de Kaderrichtlijn Water.
Wij hebben begrepen dat er ook Europees beleid is voor klimaatadaptatie. Wat houdt dat beleid voor adaptatie in en welke rol spelen waterschappen daarbij?

Bekijk het antwoord

Publicaties Klimaatadaptatie

X