Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Klimaat

De negatieve effecten van het verbruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen zijn steeds merkbaarder. Door het versterkte broeikaseffect stijgt de temperatuur op aarde. Door de grote impact die klimaat heeft, is er van Internationaal en Europees tot nationaal en regionaal veel aandacht voor klimaatverandering. Om de gevolgen van klimaatverandering te beperken zijn er op verschillende niveaus afspraken gemaakt over klimaatmitigatie en adaptatie. 

Internationaal Beleid

In 2016 legden bijna 200 landen in het Klimaatakkoord van Parijs vast dat de wereldwijde temperatuur niet verder mag stijgen dan 2°C. Het streven is om de stijging onder de 1.5°C te houden. Voor de EU is de overeenkomst van Parijs een belangrijk kader voor de Europese aanpak van klimaatverandering.

Globale Doelstelling:
De wereldwijde temperatuurstijging beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius 

Europees Beleid

Europese Green Deal

Het toekomstige Europese klimaat,- en milieubeleid wordt vastgesteld in het kader van de Green Deal. De Europese Green Deal is een veelomvattend programma van de huidige Europese Commissie Von der Leyen. Met de Green Deal moet het ‘oude groeimodel’ voor de economie, gericht op fossiele brandstoffen en vervuiling, duurzaam worden vervangen door een nieuw groeimodel dat gebaseerd is op klimaatdoelstellingen. 

De inhoudelijke speerpunten van de Green Deal zijn onder andere het realiseren van de energietransitie, CO2-heffingen doorvoeren, alternatieve brandstoffen integreren, biodiversiteit, lucht-, water & grondvervuiling aanpakken, en onderzoek & innovatie stimuleren.

Er worden momenteel veel voorstellen gepresenteerd in het kader van de Green Deal. Meer informatie over de Green Deal en de ontwikkelingen hierbinnen vindt u op onze Green Deal pagina.

20/20/20 strategie

De EU 2020-strategie is een langetermijnstrategie voor de EU gericht op het realiseren van slimme, duurzame en inclusieve groei. De strategie is in 2010 opgesteld. Het moest zorgen voor een economisch herstel van de EU na de economische en financiële crisis. Een onderdeel van de 2020-strategie waren doelstellingen op het gebied van klimaat.  Deze staan bekend als de 20/20/20 doelstellingen. 

2020 doelstellingen:
• De uitstoot van broeikasgassen moet in 2020 met ten minste 20% worden verminderd ten opzichte van 1990, of met 30%, als aan de voorwaarden daarvoor2 wordt voldaan
• Het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het Europese energieverbruik moet worden opgevoerd tot 20% 
• De energie-efficiënte in de EU moet met 20% worden verbeterd ten opzichte van de prognoses voor 2020 opgesteld in 2007; (Richtlijn 2012/27/EU)

Meer informatie over de 2020 strategie en de doelstellingen op andere gebieden vindt u op onze pagina 2020-strategie.

Clean Energy Package – Schone energie pakket

In het Clean Energy Package (2018) zijn de doelen voor 2020 herzien om de klimaatdoelen van Parijs te realiseren. De doelstellingen van 2020 zijn dan ook voor 2030 opgehoogd. Daarnaast is in de Clean Energy Package opgenomen dat de Commissie uiterlijk in 2023 kan voorstellen om de doelen te verhogen als dat nodig is om aan de internationale verplichtingen te voldoen. 

2030 doelstellingen:
• De uitstoot van broeikasgassen moet in 2030 met ten minste 40% zijn verminderd ten opzichte van 1990
• Het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het Europese energieverbruik moet in 2030 32,% zijn.
• De energie-efficiëntie in de EU moet in 2030 met 32 % zijn verbeterd ten opzichte van de prognoses ongesteld in 2007 (Richtlijn 2012/27/EU)

2050 doelstelling: Klimaatwet

De doel van de Green Deal is om van Europa het eerste klimaat neutrale continent te maken. Om dit te realiseren wil de Commissie deze doelstelling wettelijk vastleggen in een Klimaatwet. De klimaatwet moet er vervolgens voor zorgen dat de Europese regels op alle beleidsterreinen bijdragen aan de klimaatneutraliteitsdoelstelling.

2050 Doelstelling:
Europese Klimaatneutraliteit in 2050. 

Nationaal Beleid

Klimaatwet

De klimaatafspraken zijn vastgelegd in de Klimaatwet. Hierin staat dat iedere vijf jaar opnieuw een klimaatplan wordt vastgesteld. 

Stand van Zaken
Het huidige Klimaatplan heeft betrekking op de periode 2021 tot en met 2030

Klimaatakkoord

In juni 2019 presenteerde het kabinet het klimaatakkoord om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Het bevat een pakket aan maatregelen met een zo breed mogelijk maatschappelijk draagvlak.

Het doel van het klimaatakkoord is om in 2030 de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990. Daarbovenop pleit Nederland in de EU voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen vervolgens met 95% afgenomen zijn ten opzichte van 1990. Daarnaast moet er een volledig CO2-neutrale elektriciteitsproductie in 2050 worden gerealiseerd. 

Het Klimaatakkoord legt hiervoor meer dan 600 afspraken vast binnen diverse sectoren. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste afspraken per sector

  • Elektriciteit: In 2030 komt 70 % van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen.
  • Gebouwde omgeving: In 2050 moeten 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen van het aardgas af. Als eerste stap dienen in 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd te zijn.
  • Industrie: In 2050 is de industrie circulair en stoot vrijwel geen broeikasgas meer uit. De fabrieken draaien dan op duurzame elektriciteit uit zon en wind of energie uit aardwarmte, waterstof en biogas.
  • Landbouw en landgebruik: In 2050 moet de landbouw en het landgebruik klimaatneutraal zijn.
  • Mobiliteit: Mobiliteit in 2050 is emissie loos en van hoge kwaliteit

Decentrale Relevantie

Decentrale overheden staan centraal bij de uitvoering van het klimaat en energiebeleid. In de Klimaatwet is vastgelegd dat bij de uitvoering van de klimaatwet en het behalen van de doelstellingen de minister overleg voert met bestuursorganen van provincies, waterschappen, gemeenten en overige relevante partijen.

Provincies en gemeenten spelen bijvoorbeeld een rol met betrekking tot groene mobiliteit. Zo zijn er afspraken gemaakt over de uitrol en opschaling van zero-emissie bussen, reinigingsvoertuigen en doelgroepenvervoer. Om dit mogelijk te maken moeten provincies en gemeenten zorgen voor een voldoende laadinfrastructuur. 

Gemeenten spelen verder een bijzonder grote rol met betrekking tot de doelstellingen in de gebouwde omgeving. Zo dient elke gemeente in 2021 een transitievisie warmte te hebben. Hierin leggen gemeenten het tijdpad vast voor een (stapsgewijze) aanpak richting de doelstelling van aardgasvrij wonen.

Binnen het kader van duurzaam aanbesteden kunnen decentrale overheden bijdragen aan het realiseren van de klimaat en milieudoelstellingen. Meer informatie over duurzaam aanbesteden kunt u vinden op onze pagina duurzaam aanbesteden

Ook zijn er voor decentrale overheden een aantal Europese financieringsmogelijkheden die kunnen worden benut om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. In de operationele periode 2014-2020 konden bijvoorbeeld het Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling (EFRO), LIFE en Horizon hiervoor worden ingezet. De Europese Commissie wil de financieringsmogelijkheden uitbreiden. Begin 2020 heeft de Europese Commissie een voorstel (COM(2020)21) gedaan om € 1 biljoen aan duurzame investeringen te realiseren. 

Binnen het Cohesiefonds, EFRO, het gemeenschappelijk landbouwbeleid, Horizon 2020 en LIFE zou er meer geld vrij moeten komen voor projecten die te maken hebben met klimaat en milieu. Zo moet er door klimaatmainstreaming meer aandacht in alle EU-programma’s voor het klimaat komen.

Meer informatie over de operationele periode 2021-2027 vindt u op onze pagina regionaal beleid en fondsen.


Subonderwerpen


Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Nieuws Klimaat

Staat van de Europese Unie 2020

Op 26 februari verscheen de Staat van de Europese Unie 2020, waarin het kabinet de Nederlandse reactie op het werkprogramma van de Commissie-Von der Leyen presenteerde. Het programma is opgedeeld in 43 initiatieven, samengevoegd in 6 kernprioriteiten. Het kabinet geeft in de Staat van de EU aan over het algemeen positief te zijn over het werkprogramma van de Commissie. Lees het volledige bericht

Gemeenten zien belemmeringen bij het realiseren van zero-emissie-doelgroepenvervoer

Het realiseren van zero emissie in 2025 bij het doelgroepenvervoer kent systematische beperkingen. Dat blijkt uit onderzoek van de vereniging Gemeentelijk Netwerk voor Mobiliteit en Infrastructuur (GNMI) over de voortgang van het bestuursakkoord Zero Emissie Doelgroepenvervoer. Gemeenten wijzen op de beperkte infrastructuur van laadpalen en schone tankstations in Nederland. Ook schort het aan de beschikbaarheid van geschikte elektrische- en waterstofvoertuigen voor doelgroepenvervoer. Lees het volledige bericht

Financiering van de Europese Green Deal

De Europese Commissie geeft in haar werkplan aan dat er een behoorlijke financiering moet worden geregeld om de ambities van de Green Deal te behalen. De Commissie heeft daarom tot doel gesteld om van 2021 tot 2031 ten minste € 1 biljoen aan publieke en private investeringen voor de Green Deal te realiseren. Deze ambitie is kort geleden uitgewerkt in de Commissiemededeling investeringsplan voor een duurzaam Europa. Lees het volledige bericht

Werkprogramma 2020: wat zijn de prioriteiten en plannen van de Commissie?

Op 29 januari 2020 heeft de Europese Commissie het Werkprogramma voor 2020 gepresenteerd. Het Werkprogramma is gericht op de overgang naar een eerlijk, klimaatneutraal en digitaal Europa. De plannen en prioriteiten zijn ingedeeld aan de hand van een zestal ambities. In de komende maanden zullen de verschillende onderdelen van het Werkprogramma 2020 die relevant zijn voor decentrale overheden worden uitgelicht in de Europese Ster. Hieronder een eerste uiteenzetting van het Werkprogramma op hoofdlijnen. Lees het volledige bericht

Overhandiging brochure ‘de rol van de Nederlandse provincies in een duurzaam klimaatneutraal Europa’

Op 5 juni jl. werd het eerste exemplaar van de brochure ‘de rol van de Nederlandse provincies in een duurzaam klimaatneutraal Europa’ door de Noord-Hollandse Gedeputeerde Jack van der Hoek namens de 12 provincies overhandigd aan Ronald van Roeden, plaatsvervangend Permanent-Vertegenwoordiger van Nederland bij de EU, Hagar Ligtvoet afdelingshoofd coördinatie Milieuraad, Circulaire Economie, Water en Pierre Schellekens, Kabinetschef van Eurocommissaris Cañete voor klimaatactie & energie.

Lees het volledige bericht

Wat is het belang van het Clean Energy Package voor decentrale overheden?

Eind 2018 hebben het Europees Parlement en de Raad een compromis bereikt over de laatste onderdelen van het pakket ‘Clean energy for all Europeans’. Het uitonderhandelen van dit pakket was een van de doelen van het Oostenrijkse voorzitterschap voor de tweede helft van 2018. Provincies en gemeenten vervullen een belangrijke rol bij de verwezenlijking van energiebesparing en een verduurzaming van de energieconsumptie. In de EU-wijzer voor provincies kunt u meer lezen over de diverse onderdelen van het Clean Energy Package. Lees het volledige bericht

Europese lokale en regionale overheden stellen prioriteiten vast voor milieu, energie en klimaat in 2019

De commissie Milieu, Klimaatverandering en Energie (ENVE) van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft haar werkprogramma voor 2019 vastgesteld. Bovenaan de agenda staan milieu- en biodiversiteitsbescherming, de transitie van Europa naar schone energie, energiearmoede, klimaatverandering en de uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs. Lees het volledige bericht