Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Klimaat

De negatieve effecten van het verbruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen zijn steeds merkbaarder. Door het versterkte broeikaseffect stijgt de temperatuur op aarde. Door de grote impact die klimaat heeft, is er van Internationaal en Europees tot nationaal en regionaal veel aandacht voor klimaatverandering. Om de gevolgen van klimaatverandering te beperken zijn er op verschillende niveaus afspraken gemaakt over klimaatmitigatie en adaptatie. 

Internationaal Beleid

In 2016 legden bijna 200 landen in het Klimaatakkoord van Parijs vast dat de wereldwijde temperatuur niet verder mag stijgen dan 2°C. Het streven is om de stijging onder de 1.5°C te houden. Voor de EU is de overeenkomst van Parijs een belangrijk kader voor de Europese aanpak van klimaatverandering.

Globale Doelstelling:
De wereldwijde temperatuurstijging beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius 

Europees Beleid

Europese Green Deal

Het toekomstige Europese klimaat,- en milieubeleid wordt vastgesteld in het kader van de Green Deal. De Europese Green Deal is een veelomvattend programma van de huidige Europese Commissie Von der Leyen. Met de Green Deal moet het ‘oude groeimodel’ voor de economie, gericht op fossiele brandstoffen en vervuiling, duurzaam worden vervangen door een nieuw groeimodel dat gebaseerd is op klimaatdoelstellingen. 

De inhoudelijke speerpunten van de Green Deal zijn onder andere het realiseren van de energietransitie, CO2-heffingen doorvoeren, alternatieve brandstoffen integreren, biodiversiteit, lucht-, water & grondvervuiling aanpakken, en onderzoek & innovatie stimuleren.

Er worden momenteel veel voorstellen gepresenteerd in het kader van de Green Deal. Meer informatie over de Green Deal en de ontwikkelingen hierbinnen vindt u op onze Green Deal pagina.

20/20/20 strategie

De EU 2020-strategie is een langetermijnstrategie voor de EU gericht op het realiseren van slimme, duurzame en inclusieve groei. De strategie is in 2010 opgesteld. Het moest zorgen voor een economisch herstel van de EU na de economische en financiële crisis. Een onderdeel van de 2020-strategie waren doelstellingen op het gebied van klimaat.  Deze staan bekend als de 20/20/20 doelstellingen. 

2020 doelstellingen:
• De uitstoot van broeikasgassen moet in 2020 met ten minste 20% worden verminderd ten opzichte van 1990, of met 30%, als aan de voorwaarden daarvoor2 wordt voldaan
• Het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het Europese energieverbruik moet worden opgevoerd tot 20% 
• De energie-efficiënte in de EU moet met 20% worden verbeterd ten opzichte van de prognoses voor 2020 opgesteld in 2007; (Richtlijn 2012/27/EU)

Meer informatie over de 2020 strategie en de doelstellingen op andere gebieden vindt u op onze pagina 2020-strategie.

Clean Energy Package – Schone energie pakket

In het Clean Energy Package (2018) zijn de doelen voor 2020 herzien om de klimaatdoelen van Parijs te realiseren. De doelstellingen van 2020 zijn dan ook voor 2030 opgehoogd. Daarnaast is in de Clean Energy Package opgenomen dat de Commissie uiterlijk in 2023 kan voorstellen om de doelen te verhogen als dat nodig is om aan de internationale verplichtingen te voldoen. 

2030 doelstellingen:
• De uitstoot van broeikasgassen moet in 2030 met ten minste 40% zijn verminderd ten opzichte van 1990
• Het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het Europese energieverbruik moet in 2030 32,% zijn.
• De energie-efficiëntie in de EU moet in 2030 met 32 % zijn verbeterd ten opzichte van de prognoses ongesteld in 2007 (Richtlijn 2012/27/EU)

2050 doelstelling: Klimaatwet

De doel van de Green Deal is om van Europa het eerste klimaat neutrale continent te maken. Om dit te realiseren wil de Commissie deze doelstelling wettelijk vastleggen in een Klimaatwet. De klimaatwet moet er vervolgens voor zorgen dat de Europese regels op alle beleidsterreinen bijdragen aan de klimaatneutraliteitsdoelstelling.

2050 Doelstelling:
Europese Klimaatneutraliteit in 2050. 

Nationaal Beleid

Klimaatwet

De klimaatafspraken zijn vastgelegd in de Klimaatwet. Hierin staat dat iedere vijf jaar opnieuw een klimaatplan wordt vastgesteld. 

Stand van Zaken
Het huidige Klimaatplan heeft betrekking op de periode 2021 tot en met 2030

Klimaatakkoord

In juni 2019 presenteerde het kabinet het klimaatakkoord om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Het bevat een pakket aan maatregelen met een zo breed mogelijk maatschappelijk draagvlak.

Het doel van het klimaatakkoord is om in 2030 de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990. Daarbovenop pleit Nederland in de EU voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen vervolgens met 95% afgenomen zijn ten opzichte van 1990. Daarnaast moet er een volledig CO2-neutrale elektriciteitsproductie in 2050 worden gerealiseerd. 

Het Klimaatakkoord legt hiervoor meer dan 600 afspraken vast binnen diverse sectoren. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste afspraken per sector

  • Elektriciteit: In 2030 komt 70 % van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen.
  • Gebouwde omgeving: In 2050 moeten 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen van het aardgas af. Als eerste stap dienen in 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd te zijn.
  • Industrie: In 2050 is de industrie circulair en stoot vrijwel geen broeikasgas meer uit. De fabrieken draaien dan op duurzame elektriciteit uit zon en wind of energie uit aardwarmte, waterstof en biogas.
  • Landbouw en landgebruik: In 2050 moet de landbouw en het landgebruik klimaatneutraal zijn.
  • Mobiliteit: Mobiliteit in 2050 is emissie loos en van hoge kwaliteit

Decentrale Relevantie

Decentrale overheden staan centraal bij de uitvoering van het klimaat en energiebeleid. In de Klimaatwet is vastgelegd dat bij de uitvoering van de klimaatwet en het behalen van de doelstellingen de minister overleg voert met bestuursorganen van provincies, waterschappen, gemeenten en overige relevante partijen.

Provincies en gemeenten spelen bijvoorbeeld een rol met betrekking tot groene mobiliteit. Zo zijn er afspraken gemaakt over de uitrol en opschaling van zero-emissie bussen, reinigingsvoertuigen en doelgroepenvervoer. Om dit mogelijk te maken moeten provincies en gemeenten zorgen voor een voldoende laadinfrastructuur. 

Gemeenten spelen verder een bijzonder grote rol met betrekking tot de doelstellingen in de gebouwde omgeving. Zo dient elke gemeente in 2021 een transitievisie warmte te hebben. Hierin leggen gemeenten het tijdpad vast voor een (stapsgewijze) aanpak richting de doelstelling van aardgasvrij wonen.

Binnen het kader van duurzaam aanbesteden kunnen decentrale overheden bijdragen aan het realiseren van de klimaat en milieudoelstellingen. Meer informatie over duurzaam aanbesteden kunt u vinden op onze pagina duurzaam aanbesteden

Ook zijn er voor decentrale overheden een aantal Europese financieringsmogelijkheden die kunnen worden benut om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. In de operationele periode 2014-2020 konden bijvoorbeeld het Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling (EFRO), LIFE en Horizon hiervoor worden ingezet. De Europese Commissie wil de financieringsmogelijkheden uitbreiden. Begin 2020 heeft de Europese Commissie een voorstel (COM(2020)21) gedaan om € 1 biljoen aan duurzame investeringen te realiseren. 

Binnen het Cohesiefonds, EFRO, het gemeenschappelijk landbouwbeleid, Horizon 2020 en LIFE zou er meer geld vrij moeten komen voor projecten die te maken hebben met klimaat en milieu. Zo moet er door klimaatmainstreaming meer aandacht in alle EU-programma’s voor het klimaat komen.

Meer informatie over de operationele periode 2021-2027 vindt u op onze pagina regionaal beleid en fondsen.


Subonderwerpen


Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Nieuws Klimaat

Europese Commissie vraagt feedback op energie gerelateerde richtlijnen

Krachtiger optreden tegen klimaatverandering. Dat is het idee van Europese Green Deal. De Europese Commissie vraagt feedback op drie energie gerelateerde regelingen en richtlijnen. Twee daarvan zijn feedbackrondes voor bestaande richtlijnen: de richtlijn hernieuwbare energie en de richtlijn energie efficiëntie. De derde openbare raadpleging betreft de nieuwe offshore-strategie voor hernieuwbare energie. Een toelichting op de drie openbare raadplegingen.
Lees het volledige bericht

Wijziging tarieven MER 

Voor kleine en middelgrote gemeenten dalen de kosten voor een advies over een omgevingsvisie. Dit moet de drempel om advies te vragen aan de commissie M.E.R. voor deze gemeenten verlagen. Wel stijgt het tarief voor de verplichte adviezen met 1% en de tariefkorting bij meerdere adviezen binnen één M.E.R.-procedure gaat omlaag naar 35%.  Lees het volledige bericht

Akkoord over groene investeringscriteria

Het Europees Parlement en de Raad zijn akkoord met de groene taxonomieverordening. Deze verordening stelt criteria vast die duidelijk moeten maken welke activiteiten als ‘groen’ of ‘duurzaam’ mogen worden aangemerkt. Dit moet zogenoemde ‘greenwashing’ voorkomen en groene investeringen stimuleren. De verordening is van toepassing op financiële producten, zoals beleggingen.

Lees het volledige bericht

Comité van de Regio’s richt werkgroep Green Deal Going Local op

Het Europees Comité van de Regio’s heeft een werkgroep ‘Green Deal Going Local’ opgericht. De werkgroep moet ervoor zorgen dat de Green Deal wordt vertaald in tastbare projecten en directe financiering voor regionale overheden. De werkgroep bestaat uit 13 lokale en regionale vertegenwoordigers, waaronder de Nederlandse Tjisse Stelpstra (ECR & lid van het college van gedeputeerde staten van de provincie Drenthe).

Lees het volledige bericht

Commissie presenteert Farm-to-Fork-strategie: duurzame voedselketen

De afhankelijkheid van chemische pesticiden moet worden verminderd en het aandeel biologische landbouw moet worden vergroot tot 25%. Dat stelt de Commissie voor in de recent gepubliceerde Farm-to-Fork (van Boer-tot-Bord)-strategie. De strategie is een veelomvattend programma om de Europese voedselketen van de boer tot aan het bord van de consument te verduurzamen. Ook moet de strategie eraan bijdragen de impact van de voedselproductie op het milieu en het klimaat te verminderen. Met name de thema’s duurzame voedselproductie en voedselverspilling raken aan het beleid van decentrale overheden.

Lees het volledige bericht

Commissie presenteert biodiversiteitsstrategie 2030: natuurbescherming & herstelplan

Het aantal beschermde gebieden in de EU moet worden uitgebreid, er moeten ten minste 3 miljard nieuwe bomen worden geplant en steden moeten vergroenen. Dat stelt de Commissie voor in de recent gepubliceerde biodiversiteitsstrategie 2030. De strategie is een ambitieus langetermijnplan om de natuur te beschermen en te herstellen en is daarmee een essentieel onderdeel van de Green Deal. De strategie gaat in op verschillende oorzaken van biodiversiteitsverlies, zoals klimaatverandering, vervuiling en invasieve uitheemse soorten en stelt vervolgens doelstellingen voor het herstel en behoud van verschillende ecosystemen.

Lees het volledige bericht

De Green Deal en de coronacrisis: update

De uitbraak en de bestrijding van COVID-19 heeft bij vele overheden effect op het beleid. Zo ook bij de Europese Commissie. Halverwege maart werd duidelijk dat onderdelen van de Green Deal op korte termijn zouden worden uitgesteld. Hoe staat het nu  – enkele weken later  – met de Green Deal? En welk effect heeft de coronacrisis op andere Europese wetgeving op het gebied van duurzaamheid?

Lees het volledige bericht

Rekenkamer stelt tekortkomingen vast bij EU-uitgaven energie-efficiëntie van gebouwen

Er zijn aanhoudende tekortkomingen op het gebied van kosteneffectiviteit bij de EU-uitgaven ter verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen. Dat concludeert de Europese Rekenkamer in een verslag over energie-efficiëntie in gebouwen. De kosteneffectiviteit van de EU-uitgaven werden onderzocht ter voorbereiding op het vaststellen van uitgaven voor het cohesiebeleid voor de periode 2021-2027.

Lees het volledige bericht