Migratie

Migratie is een van de tien prioriteiten van de Europese Commissie. De grootste aanleiding hiervoor zijn de vele migranten die de Middellandse Zee oversteken in de hoop zich in Europa te vestigen. De Commissie is van mening dat geen enkele lidstaat hier alleen voor kan opdraaien en streeft dus naar een gemeenschappelijk migratiebeleid. De hoofddoelen van dit beleid zijn:

  • Levens redden en de buitengrenzen versterken;
  • Illegale migratie minder aantrekkelijk maken;
  • Een sterk gemeenschappelijk asielbeleid;
  • Een nieuw beleid voor legale migratie.

Het begrip migratie omvat een ieder die zijn eigen land verlaat en zich in een ander land wil vestigen. Hierbij kan het gaan om personen uit EU-lidstaten of daarbuiten die in Nederland willen wonen en werken. Voor EU-burgers zijn met name de burgerrechten inzake het vrij verkeer van belang. Voor personen van buiten de EU (derdelanders) is andere Europese wet- en regelgeving van toepassing met betrekking tot verblijf en vestiging in de EU.

Emigratie en Immigratie

Migratie omvat zowel emigratie als immigratie. Migratie betekent het verhuizen vanuit een land naar een ander land. Immigratie betreft de definitieve vestiging van natuurlijke personen in een ander land dan dat van herkomst. Emigratie betreft een definitief vertrek van natuurlijke personen naar een ander land dan dat van herkomst. Wanneer een Nederlander bijvoorbeeld definitief naar Duitsland verhuist, is deze persoon in Nederland een emigrant. Wanneer een Duitser naar Nederland emigreert, is hij voor de Nederlander een immigrant.

INTERNE MIGRATIE

Met interne migratie wordt geduid op het verhuizen van EU-burgers van de ene naar de andere lidstaat. De regels rondom interne migratie hebben hun basis in het vrij verkeer van personen (artikel 3 lid 2 VEU). In het kort houdt dit in dat EU-burgers zich vrij mogen bewegen en vestigen binnen alle EU-lidstaten. Bij een verblijf dat langer duurt dan drie maanden moet men zich wel inschrijven bij een bevoegde instantie.

In Nederland zijn gemeenten vaak het directe aanspreekpunt voor migranten. Bij het stellen van regels voor migranten op terreinen van burgerzaken, ruimtelijke ordening of huisvesting worden zij geconfronteerd met het vrije verkeer van personen. Voor EU-burgers is dan in de eerste plaats richtlijn 2004/38/EG (de Burgerschapsrichtlijn) van belang.

De Brexit zal waarschijnlijk effect hebben op het interne migratiebeleid van de EU. Op dit moment is het VK nog een EU-lidstaat en mogen zowel EU- als VK-burgers zich vrij bewegen tussen het VK en de EU. Op 29 maart 2019 zal het VK in principe echter uittreden uit de EU en zal dan beschouwd worden als een derde land. Het is nog altijd onduidelijk of er een terugtrekkingsakkoord gesloten wordt tussen beide partijen. Als er een terugtrekkingsakkoord gesloten wordt zal er sprake zijn van een transitieperiode. Tijdens de transitieperiode zal er niks veranderen aan het vrij verkeer van personen tussen het VK en de EU. De gevolgen voor het vrij verkeer van personen na de transitieperiode zijn afhankelijk van de uitkomsten van de onderhandelingen over de toekomstige relatie. In het geval van een Brexit zonder terugtrekkingsakkoord vervallen per 29 maart 2019 in principe de EU-verdragen, waaronder de afspraken over het vrij verkeer van personen. De Nederlandse regering heeft bekendgemaakt dat er in het geval van een no deal-Brexit een nationale overgangsperiode van vijftien maanden zal zijn voor VK-burgers die in Nederland verblijven. Binnen deze vijftien maanden zullen VK-burgers die hiervoor in aanmerking komen door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) uitgenodigd worden om een verblijfsvergunning aan te vragen.

MIGRATIE VANUIT DERDE LANDEN

Bij migratie vanuit derde landen gaat het om personen die vanuit een land dat geen lidstaat is naar een lidstaat verhuizen. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om arbeidsmigranten, vluchtelingen, internationale studenten, etc. In 2015 heeft de Europese Commissie de Europese Migratieagenda gepubliceerd met daarin plannen voor een gemeenschappelijk beleid rondom migratie vanuit derde landen. De belangrijkste uitgangspunten van de Migratieagenda zijn:

  • Het verminderen van stimulansen voor illegale migratie;
  • Grensmanagement: het redden van levens en het versterken van de buitengrenzen;
  • Een sterk gemeenschappelijk asielbeleid;
  • Een vernieuwd beleid voor legale migratie.

Beleid Migratie

Migratie beleid

Legale migratie

Ter uitvoering van de Migratieagenda, heeft de Commissie een actieplan gepubliceerd. Hierin komen enkele belangrijke punten naar voren met betrekking tot legale migratie:

  • de hervorming van de Europese Blue Card-regeling;
  • het aantrekken van innovatieve ondernemers;
  • een meer samenhangend en doeltreffend model voor het beheer van legale migratie op EU-niveau;
  • het versterken van de samenwerking met belangrijke landen van herkomst.

Nieuws Migratie

Toolkit: inzet van EU-fondsen voor de integratie van migranten

De Europese Commissie moedigt (decentrale) overheden aan om strategieën en projecten op te zetten voor de integratie van migranten. Om de nationale, regionale en lokale overheden hierbij te ondersteunen, presenteerde de Commissie op 24 januari 2018 een toolkit voor de inzet van EU-fondsen in het kader van integratie.

Lees het volledige bericht

Technische briefing Schengenpakket

Op 28 november jl. heeft de het ministerie van Justitie en Veiligheid de Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid door middel van een technische briefing op de hoogte gesteld van de inhoud van het Schengenpakket van de Europese Commissie.

Lees het volledige bericht

Europees Parlement wil versnelde herplaatsing van asielzoekers

Asielzoekers uit Italië en Griekenland moeten sneller worden overgeplaatst naar de andere lidstaten van de Europese Unie. Dit pleitte het Europees Parlement afgelopen week. Uiterlijk in september 2017 dienen volgens de gemaakte Europese afspraken 160.000 asielzoekers te zijn overgeplaatst. Vooralsnog liggen de lidstaten niet op schema om deze doelstelling te halen.

Lees het volledige bericht

Hof EU: EU-lidstaten niet verplicht tot visum geven aan vluchtelingen voor asielaanvraag

Hebben oorlogsvluchtelingen van buiten de EU recht op een humanitair visum voor de Schengenzone? Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) oordeelde op dinsdag 7 maart 2017 over deze vraag. Een bevestigend antwoord op deze vraag zou betekenen dat voor vluchtelingen een legale reis, zonder boten op de Middellandse Zee en mensensmokkelaars, in het verschiet zou liggen. Het Hof besloot echter dat EU-lidstaten niet verplicht zijn om vluchtelingen reeds buiten de EU een visum te verstrekken. Lees het volledige bericht

Gemeenschappelijk Europees asielstelsel wordt vernieuwd

De Europese Commissie presenteerde op 6 april 2016 opties voor de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (Common European Asylum System). De noodzaak voor een meer geharmoniseerd systeem is ontstaan door de huidige vluchtelingencrisis. De Commissie identificeerde daarom een aantal verbeterpunten. Deze kunnen het gemeenschappelijk asielsysteem efficiënter, eerlijker en menswaardiger maken.

Lees het volledige bericht

Is een woonverplichting voor vluchtelingen met subsidiaire beschermingsstatus toegestaan?

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 1 maart 2016 antwoord gegeven op prejudiciële vragen over een in Duitsland opgelegde woonverplichting voor vluchtelingen met subsidiaire beschermingsstatus. Volgens het Hof is een woonverplichting voor vluchtelingen met subsidiaire beschermingsstatus over het algemeen tegen de Europese regels inzake vrij verkeer. De enige uitzondering hierop is de reden dat de woonverplichting noodzakelijk is om de integratie te vergemakkelijken, aldus het Hof.
Lees het volledige bericht

Commissie publiceert mededeling over aanbestedingsregels en asielcrisis

De huidige asielcrisis is in Europa en in Nederland momenteel een groot onderwerp van discussie. Naast de politieke discussie over de asielcrisis, spelen er echter ook juridische aspecten mee bij dit onderwerp. Hoe moet de (decentrale) overheid bijvoorbeeld voldoen aan het Europese aanbestedingsrecht wanneer het gaat over het voorzien in de meest onmiddellijke behoeften als huisvesting, goederen en hulp?
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Migratie

Gevolgen EU herplaatsingsbeleid van asielzoekers voor Nederland en gemeenten?

Voor een gebiedsontwikkelingsproject willen wij een inschatting maken van het aantal (sociale) woningen dat nodig is in onze gemeente. Daarvoor is het onder andere van belang om te weten wat de instroom van asielzoekers de komende jaren zal zijn. Klopt het dat de EU afspraken heeft gemaakt over de herplaatsing van asielzoekers vanuit Italië en Griekenland? Is bekend hoeveel asielzoekers er daardoor dit jaar naar Nederland en dus uiteindelijk naar verschillende gemeenten komen?

Bekijk het antwoord

Moet onze gemeente diensten rondom de opvang van vluchtelingen aanbesteden?

Als gevolg van de huidige asielcrisis in Europa en in Nederland worden momenteel onder de EU-lidstaten een groot aantal vluchtelingen verdeeld. Gemeenten in Nederland hebben ook een verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. Onze gemeente wil graag meer opvang voor vluchtelingen aanbieden. Moet onze gemeente diensten die zij inkoopt voor de opvang van vluchtelingen Europees aanbesteden?

Bekijk het antwoord

Kan een gemeente arbeidsmigranten die (tijdelijk) gehuisvest zijn in de gemeente verplichten om arbeid in de gemeente te verrichten?

Onze gemeente wil aan de huisvestigingsvergunning van arbeidsmigranten uit de Europese Unie in de gemeente de eis koppelen dat deze arbeidsmigranten in de gemeente werkzaam moeten zijn. Mag onze gemeente dit doen of is een dergelijke verplichting in strijd met de Europese regels van vrij verkeer?

Bekijk het antwoord

Moet onze gemeente de Europese interne marktregels toepassen bij initiatieven voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen?

Onze gemeente vangt vluchtelingen op en werkt hard aan beleid op het gebied van de opvang en integratie van vluchtelingen. Zijn er Europese initiatieven die ons op weg kunnen helpen? En moeten wij rekening houden met Europese regels over aanbesteden en staatssteun bij de uitvoering van ons beleid?

Bekijk het antwoord

Wet- en regelgeving Migratie

Immigratie wet- en regelgeving

ARBEIDSmigratie

Blue card richtlijn

Voor hoogopgeleide werknemers uit landen buiten de EU is de Blue Card richtlijn van toepassing. Hierdoor kunnen zij een werk- en verblijfsvergunning krijgen in een lidstaat. De richtlijn stelt enkele voorwaarden vast voor de toegang en een verblijf op grond van een Blue Card. Zo gaat het enkel om werknemers voor hooggekwalificeerde banen. Daarnaast moet er onder andere worden voldaan aan een bepaalde salarisdrempel en wordt er een arbeidscontract voor minimaal twaalf maanden vereist.

De Europese Commissie stelde in 2016 een wijziging voor van de Blue Card-richtlijn. Voorstellen tot wijziging bestonden onder meer uit het verlagen van de salarisdrempel en het verkorten van de duur van de arbeidsovereenkomst naar zes maanden. Het moet bovendien eenvoudiger worden om als vreemdeling ook aan de slag te gaan als zelfstandig ondernemer. De revisie moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie.

In Nederland maken de meeste kennismigranten gebruik van de nationale regeling op basis van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Hierbij wordt een lagere inkomenseis gesteld en is geen opleidingsniveau vereist voor toelating.

Single permit richtlijn

De Single Permit richtlijn voorziet in één aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) voor arbeidsmigranten buiten de EU. Het gaat dan om een periode van arbeid langer dan drie maanden. De voorwaarden voor de vergunning blijven onder de bevoegdheid van de lidstaten.

Onderzoekers en studenten

Het is ook mogelijk om als onderzoeker, student, stagiair of vrijwilliger een verblijfsvergunning te krijgen. Voor wetenschappelijke onderzoekers is richtlijn 2005/71 van toepassing, voor onder andere studenten geldt richtlijn 2004/114. In 2016 is er voor deze categorieën een nieuwe gezamenlijke richtlijn 2016/801 vastgesteld ter implementatie in de lidstaten. Daarnaast kunnen ondernemingen hun werknemers van buiten de EU overplaatsen naar een vestiging in een van de lidstaten (intra-company transfer). Hiervoor is richtlijn 2014/66 van toepassing.

Seizoenarbeid

Een derdelander kan ook in lidstaten werken als seizoenarbeider. Het gaat hier om tijdelijk werk, met name in de sectoren van landbouw en toerisme. Voorwaarden hiervoor zijn vastgelegd in richtlijn 2014/36.

Langdurig ingezeten

Wanneer iemand voor langere tijd (minimaal vijf jaar) in een lidstaat heeft gewoond, kan diegene ook aanspraak maken op een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Dit kan zowel gaan om een reguliere verblijfsvergunning als om een vergunning voor EU-langdurig ingezetene. Voor deze laatste categorie is richtlijn 2003/109 van toepassing. Hierbij verkrijgt de langdurig ingezetene ook het recht om zich, eventueel samen met gezinsleden, te vestigen in andere lidstaten dan waar hij gevestigd is.

 

X