Bioafval

Bioafval omvat volgens de kaderrichtlijn afvalstoffen tuin- en plantsoenafval, levensmiddelen- en keukenafval van huishoudens, restaurants en cateringfaciliteiten en winkels en vergelijkbare afvalstoffen. De aparte inzameling  en verwerking van bioafval is een belangrijk onderdeel van afvalbeheer. In Nederland valt het beheer van bioafval onder de verantwoordelijkheid van gemeenten.

Bioafval & Bioeconomie

Het beheer van bioafval valt onder diverse Europese wet- en regelgeving. Ingevolge art. 22 uit de geactualiseerde Kaderrichtlijn Afvalstoffen (2018) nemen lidstaten tot uiterlijk 31 december  passende maatregelen voor o.a. het gescheiden inzamelen van bioafval met het oog op het composteren en vergisten van bioafval. Ook worden er kwaliteitsnormen voor compost gesteld. Ingevolge art. 10 mogen lidstaten apart verzameld bioafval niet verbranden. Dit kan tot effect hebben dat hergebruik en recycling gestimuleerd wordt. Ook zal de Commissie tot uiterlijk 31 december 2024 de vaststelling van doelstellingen overwegen voor hergebruik en recycling voor stedelijk bioafval.

Op 13 februari 2012 lanceerde de Commissie de Europese Strategie voor Bio-economie. De strategie richt zich op de productie van hernieuwbare biologische hulpbronnen en de omzetting daarvan in producten en bio-energie. In 2018 is de strategie herzien met de conclusie dat veel van de doelstellingen uit 2012 nog steeds relevant zijn, maar dat de focus van de acties aangepast dient te worden. De vernieuwde strategie laat zich samenvatten in drie centrale doelstellingen:

  • Biogebaseerde sectoren versterken en opschalen en investeringen en markten aanboren: Onder deze doelstelling ambieert de Commissie onder andere de mobilisatie van publieke en particuliere belanghebbenden voor onderzoek en de lancering van een thematisch investeringsplatform voor de circulaire bio-economie van 100 miljoen EUR
  • Versnelde uitrol van lokale bio-economieën overal in Europa: De Commissie wil voor de toekomst onder andere de ontwikkeling van inclusieve bio-economieën in plattelandsgebieden ondersteunen, proefprojecten met betrekking tot stedelijke bio-economieën ondersteunen en proeftuinen opzetten om plaatsgebonden ecologische en circulaire innovaties in productie- en levensmiddelensystemen te testen.
  • Ecologische grenzen van bio-economie begrijpen: De Commissie zal van betere informatie voorzien en een internationaal samenhangend monitoringsystem ontwikkelen.

Methaan

De belangrijkste milieudreiging van bioafval is de productie van methaan. Er ontstaat een grote hoeveelheid methaan wanneer bioafval wordt opgeslagen op vuilnisbelten. De richtlijn storten van afvalstoffen (1999/31/EG) verplicht de lidstaten om de hoeveelheid biologisch afbreekbaar gemeentelijk afval te verminderen.

Levensmiddelenafval

Levensmiddelenafval is een steeds groter probleem in Europa. Het gaat hier om het weggooien van levensmiddelen die nog eetbaar zijn. In het EU-actieplan wordt dit dan ook als een prioriteitsdossier gezien. In 2016 is het EU Platform on Food Losses and Food Waste opgericht gericht op het halen van het Sustainable Development Goal (SDG) om voedselverspilling per capita te halveren in 2030.  Het Platform heeft de Commissie geholpen vooruitgang te boeken bij het lanceren van acties rondom preventie van voedselafval. Ook ontwikkelde de Commissie leidraden om voedseldonatie te faciliteren en technologieën om voedselafval te meten.

Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

 


Beleid Bioafval

Bioafvalbeheer

Het Europese beleid is onder andere neergelegd in het Groenboek Beheer bioafval. Er wordt ingegaan op beleidsinstrumenten waarmee bioafvalbeheer verbeterd kan worden. De Commissie houdt rekening met de afvalhiërarchie en de potentiële economische, sociale en milieubaten.

Ontwikkeling beleid

Het Groenboek werd in 2010 gevolgd door een effectrapportage van de mogelijkheden om het bioafvalbeleid te verbeteren en de Mededeling Toekomst bioafvalbeheer. In navolging op de mededeling vond begin 2011 een publieke consultatie plaats over het ontwerpen van doelstellingen voor bioafvalbeheer. Dit leidde tot een haalbaarheidsonderzoek naar recycledoelstellingen.

De Commissie heeft het beheer van bioafval ook onder de loep genomen tijdens de herziening van de thematische strategie over afvalpreventie en recycling in 2010. Deze strategie is een onderdeel van het 6e Milieu Actie Programma (MAP).

Nieuws Bioafval

Commissie presenteert Farm-to-Fork-strategie: duurzame voedselketen

De afhankelijkheid van chemische pesticiden moet worden verminderd en het aandeel biologische landbouw moet worden vergroot tot 25%. Dat stelt de Commissie voor in de recent gepubliceerde Farm-to-Fork (van Boer-tot-Bord)-strategie. De strategie is een veelomvattend programma om de Europese voedselketen van de boer tot aan het bord van de consument te verduurzamen. Ook moet de strategie eraan bijdragen de impact van de voedselproductie op het milieu en het klimaat te verminderen. Met name de thema’s duurzame voedselproductie en voedselverspilling raken aan het beleid van decentrale overheden.

Lees het volledige bericht

Nieuwe EU verordening moet gebruik van organische en op afval gebaseerde meststoffen bevorderen

De Europese Commissie heeft een eerste resultaat van het pakket circulaire economie in de vorm van nieuwe regels voor organische en op afval gebaseerde meststoffen gepresenteerd. De toegang van deze meststoffen tot de interne markt van de EU wordt hierdoor makkelijker. Doel van het initiatief is om een stimulans te geven voor grootschalige meststoffenproductie in de EU op basis van organische of secundaire grondstoffen. Afvalstoffen worden hierbij omgezet naar voedingsstoffen voor gewassen.

Lees het volledige bericht

Reacties op voorstel wijziging EU-afvalrichtlijnen

Het voorstel van de Europese Commissie voor de realisatie van een circulaire economie doet flink wat stof opwaaien. Met name de wetsvoorstellen tot wijziging van de Europese richtlijnen voor afvalstoffen, verpakkingen, storten, autowrakken, en batterijen en accu’s zorgen voor discussie. Zowel het Europese Comité van de Regio’s als de Nederlandse Tweede Kamer reageerden met een aantal vragen op de voorstellen.
Lees het volledige bericht

Europees Parlement wil betere implementatie van biodiversiteitsstrategie

Het Europees Parlement heeft op 2 februari een resolutie aangenomen waarin zij pleiten voor betere implementatie van de biodiversiteitsstrategie. Met het eigen-initiatief rapport signaleert het Parlement dat aanvullende maatregelen nodig zijn om de 2020 doelen te halen. Ze pleiten hier niet voor een aanpassing van de regels maar voor een betere uitvoering van de bestaande regels.
Lees het volledige bericht

Commissie Corbey presenteert actieplan voor biobased economy

De Commissie Corbey heeft op 29 januari het actieplan ‘Afval: duurzaam gebruik en beheer van biomassastromen’ gepresenteerd. De Commissie concludeert dat de Nederlandse interpretatie van de EU afvalkaderrichtlijn de Nederlandse markt meer beperkt dan in Frankrijk, Duitsland, het VK en België gebeurt. Dit belemmert de totstandkoming van de biobased economy.
Lees het volledige bericht

Publicaties Bioafval

Wet- en regelgeving Bioafval

Bioafvalbeheel

Richtlijn Storten afvalstoffen

Om de hoeveelheid methaan die vrijkomt uit groenafval in stortplaatsen te beperken heeft de Commissie de Richtlijn Storten afvalstoffen opgesteld. Deze verplicht lidstaten om de hoeveelheid biologisch afbreekbaar afval dat wordt opgeslagen op vuilnisbelten in 2016 te verminderen met 35% ten opzichte van de hoeveelheid van 1995.

Afvalstoffenrichtlijn

De Afvalstoffenrichtlijn is voor decentrale overheden ook van belang. Deze richtlijn bevat specifieke regels over bioafval. Er worden recyclingdoelen voorgeschreven voor bioafval van huishoudens en er worden kwaliteitsnormen voor compost vastgesteld.

Overige richtlijnen

De GPBV richtlijn (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging) gaat over de bioafvalinrichtingen met een capaciteit van meer dan 50 ton per dag. Deze wordt vervangen door de Richtlijn Industriële uitstoot. De verbranding van bioafval is vastgelegd in de Afvalverbrandingsrichtlijn. De Verordening Dierlijke bijproducten geeft veiligheidsvoorschriften voor de verwerking van dierlijke bijproducten die niet voor menselijke consumptie zijn bestemd.