Wat is GROS?

Grensoverschrijdende Samenwerking (GROS) is een project dat door de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Buitenlandse Zaken (BZ) wordt geleid. Het heeft tot doel om specifieke knelpunten in de grensgebieden van Nederland met België en Nederland met Duitsland op te lossen en daarmee de grensoverschrijdende samenwerking en de onderlinge kennisuitwisseling te stimuleren.

Doel GROS

Grensoverschrijdende bestuurlijke samenwerking is de samenwerking in en tussen grensgebieden. Het doel hiervan is het stimuleren van de ontwikkelingsmogelijkheden in grensgebieden, het benutten van kansen en het voorkomen/wegnemen van belemmeringen die burgers en het bedrijfsleven ondervinden bij wonen en werken over de grens. Grensregio’s kunnen negatieve gevolgen ondervinden door hun ligging. Door middel van grensoverschrijdende samenwerking kunnen deze gevolgen worden verminderd en kunnen de positieve kanten van de ligging juist worden benut.

Toenemende regionalisatie en decentralisatie

Een ander motief voor grensoverschrijdende samenwerking is de toenemende regionalisatie en decentralisatie. Steeds meer maatschappelijke vraagstukken worden op regionaal niveau aangepakt. Het gaat dan bijvoorbeeld om vraagstukken met betrekking tot veiligheid, milieu en arbeid. De bestuurlijke organisatie speelt hier op in door de instelling van bijvoorbeeld een veiligheidsregio of een vervoersregio. De problemen stoppen echter niet bij de landsgrens, waardoor samenwerking tussen verschillende Europese regio’s zeer nuttig is en zelfs noodzakelijk kan zijn.

Diverse samenwerkingsvormen

Grensoverschrijdende samenwerking kent zowel informele als formele vormen. In Nederland is de grensoverschrijdende bestuurlijke samenwerking over het algemeen geformaliseerd. Een aantal samenwerkingsvormen betreft:

  • Euregio’s;
  • EGTS:
    • Een EGTS (Europese groepering voor territoriale samenwerking) is een juridisch instrument om grensoverschrijdende, transnationale of interregionale samenwerking tussen regionale of lokale overheden te vergemakkelijken. De leden van een EGTS kunnen lidstaten, regionale en lokale overheden en publiekrechtelijke instellingen zijn. Bovendien moeten de leden van een EGTS uit ten minste twee lidstaten komen. De rechtsbasis voor het vormen van een EGTS ligt in de verordeningen 1082/2006 en 1302/2013.
  • Benelux-samenwerking: 
    • Sinds het in 2012 in werking getreden (vernieuwde) Benelux-verdrag kunnen Benelux-landen samenwerken met andere EU lidstaten of regionale samenwerkingsverbanden van die landen. Het uitbreiden van de grensoverschrijdende samenwerking is één van de hoofddoelstellingen van dit nieuwe verdrag. De Benelux-samenwerking richt zich op drie hoofdthema’s:
      • interne markt en economische unie;
      • duurzaamheid en justitie;
      • binnenlandse zaken.
  • Overige samenwerkingsverbanden:

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Wat is GROS?

Europese Commissie geeft impuls aan potentieel van grensregio’s

Woensdag 20 september publiceerde de Europese Commissie de mededeling ‘Groei en samenhang in de grensregio’s van de EU bevorderen’ ter ondersteuning van grensregio’s. Hierin staat een aantal acties om het potentieel van grensregio’s beter te ontwikkelen. Zo wordt een speciaal forum van deskundigen opgericht dat zich bezig zal houden met het wegnemen van obstakels.

Lees het volledige bericht

Comité van de Regio’s: nieuw rapport over voortgang EGTS

Het overkoepelende samenwerkingsverband voor grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking, de Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking (EGTS), wordt alsmaar gevarieerder in locatie, betrokken actoren en behandelde onderwerpen. Dit blijkt uit het nieuwe jaarlijkse rapport van het Comité van de Regio’s over de EGTS. Verder valt in het rapport te lezen dat het Comité zich zorgen maakt om het Schengengebied dat onder druk staat door de vluchtelingencrisis.

Lees het volledige bericht

Nieuw onderzoek toekomst detailhandel Benelux

De Benelux beslaat een regio van 28 miljoen consumenten. Daarbij is het inkomen per hoofd van de bevolking in elk van de drie landen hoger dan het Europese gemiddelde. Er is nieuw onderzoek ingesteld om de toekomstige kansen voor de detailhandel van de Benelux te onderzoeken en de belemmeringen die nu leven in kaart te brengen.

Lees het volledige bericht

Grenseffecten van beleid en regelgeving nader onderzocht

Om het werken en ondernemen over de grens makkelijker te maken, worden er tal van initiatieven ontplooid. Deze initiatieven worden ontplooid om werkgelegenheid in de grensstreek een impuls te geven. Het Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and mobility (ITEM) ondersteunt de verbetering van grensoverschrijdende mobiliteit door middel van wetenschappelijk onderzoek. Op het ITEM congres in Maastricht van 28 oktober jongstleden zijn de eerste onderzoeksresultaten gepresenteerd in de grenseffectenrapportage 2016.

Lees het volledige bericht

Provincie Limburg en Rijksoverheid investeren in internationale spoorverbinding

De provincie Limburg gaat in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Milieu 58 miljoen euro investeren in de uitbreiding van grensoverschrijdende spoorverbindingen. Deze afspraak is gemaakt tijdens de TEN-T dagen op 20 en 21 juni jl. in Rotterdam. Treinreizen voor Nederlanders, Belgen en Duitsers in het Limburgs grensgebied wordt hierdoor makkelijker.

Lees het volledige bericht

Voorlopig Raadsstandpunt bereikt over verordeningen inzake vermogensstelsels

Volgens de Europese Commissie leefden in 2011 ongeveer 16 miljoen koppels in de Europese Unie in een grensoverschrijdende situatie. Er was toen echter nog geen duidelijke EU-regelgeving met betrekking tot vermogensstelsels voor gehuwde koppels of geregistreerde partners in grensoverschrijdende situaties. Achttien lidstaten, waaronder Nederland, hebben nu overeenstemming bereikt over een algemene oriëntatie inzake twee verordeningen die daar verandering in moeten brengen.

Lees het volledige bericht

Nederland voldoet binnenkort aan regels EU-beroepskwalificaties

Nederland zal dit najaar volledig voldoen aan de Europese regels omtrent de erkenning van beroepskwalificaties. Zo stelt minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Nederland heeft de richtlijn voor de erkenning van beroepskwalificaties niet tijdig geïmplementeerd in lagere regelgeving, en is daarom door de Europese Commissie in gebreke gesteld.

Lees het volledige bericht

Grensprovincies openen eigen vertegenwoordiging in Noordrijn-Westfalen

De Nederlandse grensprovincies Gelderland, Overijssel en Limburg beschikken vanaf 1 mei 2016 over hun eigen vertegenwoordigers in Noordrijn-Westfalen. Zo wordt de samenwerking met de Duitse deelstaat verder versterkt. Bij het Nederlandse consulaat-generaal in Düsseldorf zullen de vertegenwoordigers samen met het Rijk de Nederlandse belangen behartigen.

Lees het volledige bericht

Commissie presenteert resultaten van consultatie GROS

In september 2015 lanceerde de Europese Commissie een herziening voor Europees grensoverschrijdende mobiliteit en samenwerking. Eén van de doelen was het identificeren van obstakels voor mensen die in grensregio’s wonen en werken. Hiervoor schreef de Commissie een publieke consultatie uit waarvan de resultaten op vrijdag 8 april jl. werden gepresenteerd.

Lees het volledige bericht

Publicaties Wat is GROS?

Wet- en regelgeving Wat is GROS?

Wat is GROS?

Benelux- en de Anholt-overeenkomst

De Raad van Europa is de motor achter grensoverschrijdende samenwerking. In 1980 werd de Kaderovereenkomst van Madrid gesloten. Hierdoor hebben regionale en lokale overheden de mogelijkheid om op publiekrechtelijke basis over de grens samen te werken. Lidstaten kunnen zo bilaterale en multilaterale overeenkomsten sluiten over grensoverschrijdende samenwerking.

Er zijn twaalf bilaterale en multilaterale overeenkomsten opgesteld. Voor Nederland en zijn buurlanden zijn voornamelijk de Benelux-Overeenkomst en de Anholt-Overeenkomst van belang.

Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking

De Verordening over Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) is op 1 augustus 2006 in werking is getreden. De verordening biedt de mogelijkheid een grensoverschrijdend lichaam op te richten met rechtspersoonlijkheid.

Juridisch instrument

Een EGTS is een juridisch instrument om grensoverschrijdende, transnationale of interregionale samenwerking tussen regionale of lokale overheden te vergemakkelijken. De leden van een EGTS kunnen lidstaten, regionale en lokale overheden en publiekrechtelijke instellingen zijn. De leden moeten uit ten minste twee lidstaten komen.

Met name landen die nog geen partij zijn bij de Kaderovereenkomst van Madrid of die geen bilateraal akkoord hebben afgesloten, kunnen gebruik maken van de verordening. Voor Nederland is de EGTS verordening daarom van minder toegevoegde waarde.

Structuurfondsprogramma’s

De EGTS-verordening is ontstaan nadat bleek dat lidstaten moeilijkheden ondervonden bij grensoverschrijdende samenwerking in het kader van de Europese structuurfondsprogramma’s. Bijzonder is dat de EGTS overheden voor het eerst de mogelijkheid biedt zich te verenigen in instanties uit verschillende landen, zonder dat daarvoor een internationale overeenkomst is getekend door de nationale parlementen.

Benelux Verdrag

Decentrale overheden kunnen via het Benelux Verdrag in de drie Beneluxlanden op publiekrechtelijke basis grensoverschrijdend samenwerken. Het eerste Benelux Verdrag werd in 1958 ondertekend voor een periode van vijftig jaar. Omdat er noodzaak was tot vernieuwing is een nieuw verdrag vastgesteld dat op 1 januari 2012 in werking is getreden. Het nieuwe verdrag is meer pragmatisch ingericht en beter afgestemd op de veranderende internationale en maatschappelijke context.

Hoofdthema’s Benelux-samenwerking

De nieuwe Benelux-samenwerking richt zich op drie hoofdthema’s:

  • interne markt en economische unie;
  • duurzaamheid;
  • justitie en binnenlandse zaken.
X