Duurzaam energiebeleid Europaproof

Een van de doelstellingen van EU2020-strategie – de langetermijnstrategie van de EU – is het tot stand brengen van een duurzaam energiebeleid. Verschillende Europese fondsen ondersteunen deze ambitie. Decentrale overheden kunnen onder voorwaarden aanspraak maken op Europese cofinanciering van deze middelen. Bij de besteding van deze middelen dienen zij wel de Europese regels over aanbesteden en staatssteun toe te passen.

Rol decentrale overheden duurzaam energiebeleid

Decentrale overheden kunnen op verschillende manieren bijdragen aan een duurzaam energiebeleid. Gemeenten beslissen onder meer over de renovatie van bestaande bouw, bedrijvigheid en mobiliteit. Op regionaal niveau beslissen provincies vaak over thema’s als de toepassing van duurzame energie. Decentrale overheden kunnen door het verstrekken van garanties, leningen en subsidies bijvoorbeeld de onrendabele top voor de uitrol en toepassing van een hernieuwbare energiebron compenseren of bij het verstrekken van overheidsopdrachten (al dan niet gecofinancierd met Europese middelen) milieu-, innovatie- of duurzaamheidsdoelstellingen integreren in de uitvoering van de opdracht.

Fondsen decentrale overheden

Verschillende Europese fondsen kunnen worden ingezet om een duurzaam energiebeleid in de regio te ondersteunen, waaronder het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Een aanzienlijk deel van dit fonds is gereserveerd voor het ondersteunen van de overgang naar een koolstofarme economie. Het geld kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor de uitrol van duurzame energieopwekking. Voor een compleet overzicht van mogelijkheden kunt u de Europese subsidiewijzer van de VNG en de operationele programma’s van uw regio raadplegen.

Europese subsidieprogramma’s

Er zijn verschillende mogelijkheden voor decentrale overheden om subsidies aan te vragen op het gebied van duurzame energie:

•          EFRO;
•          Intelligentie Energie voor Europa III;
•          NER300-programma;
•          ELENA;
•          Europees Energie Efficiëntie Fonds.

Staatssteun

De EU wil gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Overheidssteun aan ondernemingen die de concurrentie binnen de Europese Unie negatief beïnvloeden, zijn verboden. Deze moeten in principe worden aangemeld bij de Europese Commissie. Dit geldt ook voor Europese subsidies die via de lidstaten worden besteed en zogezegd worden ‘doorgegeven’ aan bedrijven, kennisinstellingen en andere begunstigden. Steunmaatregelen die belangrijke, Europese beleidsdoelen stimuleren zijn onder voorwaarden vrijgesteld van de aanmeldplicht. De voorwaarden in de staatssteunregels sluiten grotendeels aan bij de doelen van de EU2020-strategie en daarmee de Europese fondsen.

Steun voor milieu

Onder voorwaarden mogen decentrale overheden een duurzaam energiebeleid stimuleren. De voorwaarden voor milieusteun zijn vastgelegd in de volgende instrumenten:

  • richtsnoeren voor milieusteun (Milieusteunkader) voor steun boven € 7,5 miljoen;
  • Algemene Groepsvrijstellingsverordening, voor steun onder € 7,5 miljoen.

Aanbesteden

Om opdrachten voor werken, diensten of leveringen aan een ondernemer te kunnen vergeven, moeten decentrale overheden eerst nagaan of er een Europese aanbestedingsprocedure gevolgd moet worden. De regels hiervoor staan in de Europese aanbestedingsrichtlijnen en in de Aanbestedingswet. Voor energie(overheids)bedrijven geldt zelfs een aparte Europese aanbestedingsrichtlijn (overheidsopdrachten van/in speciale sectoren).

Milieu- duurzaamheidscriteria en innovatie en aanbesteden

Decentrale overheden kunnen bijzondere voorwaarden, waaronder milieucriteria, bepalen waaronder een opdracht moet worden uitgevoerd (art. 26 aanbestedingsrichtlijn 2004/18). Middels het stellen van op milieu of duurzaamheid gerichte criteria kunnen decentrale overheden via hun opdrachten dus duurzaam energiebeleid voeren of bijvoorbeeld ook via innovatieve initiatieven stimuleren.

Onder de dossiers MilieucriteriaDuurzaam aanbesteden en Innovatie leest u hier meer over.

Inhoudelijke vragen Europese fondsen

Een overzicht van de Europese fondsen waar decentrale overheden voor in aanmerking komen in de financieringsperiode 2014-2020 vinden in de subsidiewijzer van de VNG. Voor inhoudelijke informatie en vragen over de beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Subsidies via 070 3738020 en informatiecentrum@vng.nl.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Duurzaam energiebeleid Europaproof

Acht provincies kiezen duurzame energie

Acht provincies gebruiken vanaf 1 januari 2020 uitsluitend duurzame energie. Door de nieuwe aanbestedingswet zijn de provincies nu zelf verantwoordelijk voor de inkoop van energie. Donderdag 30 oktober tekenden de provincies de eerste collectief opgestelde duurzame energiecontracten. Lees het volledige bericht

De energie-efficiëntierichtlijn en de CO2-prestatieladder als pijler voor verduurzaming

Decentrale overheden moeten in sommige gevallen audits uitvoeren om te controleren of de doelstellingen van de richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie worden behaald. Een niveau 3-certificering van de CO2-prestatieladder kan gelden als een alternatieve invulling van die verplichting. Daarnaast is de CO2-prestatieladder een goede manier om duurzaamheidscriteria in een aanbestedingsbestek kenbaar te maken. Lees het volledige bericht

Europees energie efficiëntie fonds biedt hulp bij financieringsaanvraag

Het Europees energie efficiëntie fonds (EEEF) heeft een technische assistentie faciliteit geopend. Provincies, gemeenten en andere publieke autoriteiten kunnen t/m 23 december 2016 via het EEEF deze technische assistentie aanvragen. Het EEEF biedt hulp aan ambitieuze publieke begunstigden bij de ontwikkeling van duurzame energie investeringsprogramma’s.

Lees het volledige bericht

Regio’s en steden drijvende kracht in Europese energie transitie

2016 is hét jaar voor de Energie Unie, daar maakt Eurocommissaris Maros Šefčovič zich hard voor. Nieuwe voorstellen ter bevordering van de energietransitie en in lijn met de COP21 afspraken worden nog dit najaar gepresenteerd. Regio’s en steden vormen de drijvende kracht voor een succesvolle transitie. Tijdens het HNP seminar op 15 juni jl. stond een aantal kritieke succesfactoren op weg naar meer duurzaamheid en energie efficiëntie centraal. Lees het volledige bericht

Noordzeelanden tekenen verklaring voor meer samenwerking in duurzame energie

De ondertekening van de officiële Noordzeeverklaring geeft het startsein voor vernieuwde regionale energiesamenwerking door landen rondom de Noordzee. Op 6 juni 2016 tekenden de energieministers van België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Luxemburg, Noorwegen, Zweden en Nederland, evenals de Europese Commissie, deze verklaring. Deze Noordzeeverklaring bevat een concrete roadmap voor de samenwerking, die moet leiden tot een geïntegreerd netwerk van windparken op de Noordzee.

Lees het volledige bericht

Eurostat: Nederland blijft nog achter in doelen hernieuwbare energie

Uit onderzoek van Eurostat blijkt dat Nederland nog ver verwijderd is van het behalen van de Europese doelstellingen omtrent hernieuwbare energie. Alleen Frankrijk is nog verder verwijderd van deze doelen. Volgens het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) is het achterblijven van Nederland onder andere te wijten aan het gebrek aan overheidssteun voor hernieuwbare energiebronnen.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie actief op het gebied van (duurzame) innovatie

De Europese Commissie probeert op meerdere fronten innovatie te stimuleren. Bijvoorbeeld door initiatieven omtrent innovatie en duurzaamheid aan te moedigen: door de toekenning van een subsidie of door het organiseren van de jaarlijkse Energy Week. Daarnaast wil de Commissie innovatie een nieuwe impuls geven door een European Innovation Council op te richten.
Lees het volledige bericht

Commissie speelt op zeker met energiepakket

De Europese Commissie heeft op 16 februari het pakket energiezekerheid gepresenteerd. Het pakket maakt deel uit van de Europese energie-unie strategie en bevat een aantal maatregelen om de EU beter bestand te maken tegen mogelijke onderbrekingen van de energievoorziening.
Lees het volledige bericht

Commissie zoekt innovatieve oplossingen voor stedelijke vraagstukken

Zoekt uw gemeente of regio subsidie voor projecten over energietransitie, arbeidsvaardigheden in de lokale economie of integratie van migranten en vluchtelingen? Met het programma Urban Innovative Actions wil de Europese Commissie nieuwe stedelijke initiatieven financieel ondersteunen. De eerste projectoproep loopt tot 31 maart 2016.
Lees het volledige bericht

Praktijk Duurzaam energiebeleid Europaproof

Duurzaam energiebeleid Europaproof praktijk

GEOTHERMIE EN WOONWIJK

Een onderneming die een innovatief project van de grond probeert te krijgen heeft zich bij onze managementautoriteit gemeld voor het aanvragen van Europese middelen. Het is een plan om geothermie in te zetten om een honderdtal huizen van warmte te voorzien. Hiermee zou het gas- en elektriciteitsverbruik gedrukt kunnen worden. De onderneming heeft te kennen gegeven dat het niet winstgevend is wanneer het bedrijf zelf de volledige investering op zich nemen. Banken zijn niet happig om een lening te verstrekken. Ze zijn dus op zoek naar een financieringspartner en hebben bij ons aangeklopt. Europa biedt met bijvoorbeeld het Europees Energie Efficiëntie fonds mogelijkheden om revolverende middelen te verstrekken, zoals leningen en garanties. Maar kunnen wij vanuit staatssteunperspectief zonder meer een lening verstrekken? Welke voorwaarden zitten hieraan verbonden?

Antwoord:
Het verstrekken van een lening kan ook staatssteun in de zin van artikel 107 VWEU opleveren, als de lening op niet-marktconforme voorwaarden wordt verstrekt. Dat is bijvoorbeeld het geval als de onderneming een lagere rente betaalt dan hij op de markt aan een bank zou moeten betalen. Echter, wanneer de gegeven lening staatssteun oplevert, is er grote kans dat de lening onder een van de vele vrijstellingen valt. Steun voor een project voor geothermie zou bijvoorbeeld kunnen passen onder de vrijstelling voor investeringssteun voor hernieuwbare energie in deel 7 van de AGVV. Onder het dossier staatssteun op onze website kunt u meer informatie vinden.

DUURZAAM  GEMEENTEHUIS

Onlangs is het college tot het oordeel gekomen dat het gemeentehuis moet worden gerenoveerd. Het voornaamste aandachtspunt hierbij is duurzaamheid. We willen graag een specifieke architect in de armen nemen die ervaring heeft in het duurzaam maken van relatief oude gebouwen. Welke mogelijkheden kunnen wij hiervoor aanwenden zonder de aanbestedingsregels te overtreden?

Antwoord:
Bij het aanbesteden van de opdracht tot het maken van een ontwerp voor energiezuinige oude  gebouwen krijgt de gemeente met verschillende aanbestedingsvragen te maken. Voor wat betreft de vraag naar mogelijkheden om binnen een aanbestedingsprocedure expliciet aandacht te besteden aan energiezuinigheid, kan de gemeente bijvoorbeeld overwegen of zij bepaalde milieuoverwegingen kan/ mag meenemen in de gunning. Gemeenten hebbenbijvoorbeeld mogelijkheid om  milieueisen op te nemen in de technische specificaties, om bepaalde  eco-labels te gebruiken, om sociale- en milieuvoorwaarden voor de uitvoering van de opdracht op te nemen en daarnaast kunnen milieucriteria in verschillende fasen van het aanbestedingsproces opgenomen worden. Meer informatie hierover kunt u vinden in het subdossier milieucriteria.

 

 

X