Focus MKB Europaproof

Decentrale overheden kunnen op diverse manieren het MKB financieel ondersteunen. Deze steun kan in aanmerking komen voor cofinanciering vanuit de EU. Het MKB is voor de EU een onmisbare schakel in het bevorderen van de economische groei, innovatie, werkgelegenheid en sociale integratie. Ook speelt het MKB een belangrijke rol in het herstel van de EU na de economische crisis, vanwege het aantal arbeidsplaatsen dat zich binnen de private sector huisvesten. Het ondernemerslandschap in de EU staat sinds de economische crisis echter onder druk. Het MKB komt maar moeizaam aan kapitaal en loopt het risico hier aan ten onder te gaan. Hierdoor stagneren onder andere de investeringen in onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie (O&O&I) en duurzaamheid.

Extra aandacht voor MKB in nieuwe fondsenperiode

Om deze redenen is er extra aandacht voor het MKB in de nieuwe fondsenperiode. De nieuwe fondsenperiode moet de toegang naar bestaande en nieuwe financieringsinstrumenten voor het MKB verbeteren en bestaande belemmeringen zoveel mogelijk wegnemen. Voor een compleet overzicht van mogelijkheden voor MKB’s in de nieuwe fondsenperiode kunt u de operationele programma’s van de verschillende fondsen raadplegen.

Rol decentrale overheden

Decentrale overheden kunnen op diverse manieren het MKB financieel ondersteunen, bijvoorbeeld door hen makkelijker toegang te geven tot risicokapitaal, garanties en leningen (revolverende fondsen) of door subsidie te geven voor loonkosten, opleiding en adviesdiensten en Steunmaatregelen van provincies, gemeenten en waterschappen kunnen in aanmerking komen voor Europese cofinanciering. Ook gaat veel aandacht uit naar de wijze waarop belemmeringen die momenteel door het MKB worden ervaren als gevolg van het moeilijker verkrijgen van overheidsopdrachten kunnen worden weggenomen door aanpassingen in de Europese aanbestedingsregels. Maatregelen van decentrale overheden zullen dus wel conform de Europese regels over aanbesteden en staatssteun worden vormgegeven.

Staatssteun

De EU wil gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Overheidssteun aan ondernemingen die de concurrentie binnen de EU negatief beïnvloeden, zijn verboden. Deze moeten in principe worden aangemeld bij de Europese Commissie. Dit geldt ook voor Europese subsidies die via de lidstaten worden besteed en zogezegd worden ‘doorgegeven’ aan bedrijven, kennisinstellingen en andere begunstigden. Steunmaatregelen die belangrijke, Europese beleidsdoelen stimuleren zijn onder voorwaarden vrijgesteld van de aanmeldplicht. De voorwaarden in de staatssteunregels sluiten grotendeels aan bij de doelen van de EU2020-strategie en daarmee de Europese fondsen.

Steun MKB zonder aanmeldprocedure

Onder bepaalde voorwaarden is het toegestaan om het MKB te steunen, zonder dat de steun de aanmeldprocedure hoeft te doorlopen:

Vrijstellingen voor steun aan MKB

Decentrale overheden die steun aan een MKBer volgens de voorwaarden uit een vrijstellingsverordening geven, hoeven niet de formele aanmeldprocedure te doorlopen. Zij kunnen volstaan met de lichtere kennisgevingsprocedure. Het MKB kan worden verleend op basis van de de-minimisvrijstellingsverordening, de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) of de MKB Landbouwvrijstellingsverordening.

MKB-steun onder AGVV

De AGVV bevat vele vrijstellingscategorieën, waaronder steun aan het MKB mag worden verleend, zoals loonkostensubsidies, risicokapitaal, milieusteun, steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I) en opleidingssteun.

MKB-steun onder Landbouwvrijstellingsverordening

Met de MKB Landbouwvrijstellingsverordening kan subsidie aan MKB-ers in de land- en bosbouw staatssteunproof worden gemaakt. Voorbeelden van vrijstellingen zijn investeringssteun ten behoeve van duurzaamheid, dierenwelzijn en innovatie, steun voor de instandhouding van cultuur en natuurlijk erfgoed en steun voor schade na natuurrampen.

De-minimisvrijstellingsverordening

Op grond van de de-minimisverordening kunnen decentrale overheden ondernemingen over een periode van drie belastingjaren tot € 200.000,- steunen zonder dat dit staatssteun oplevert. De de-minimisverordening is in principe van toepassing op steun aan ondernemingen in alle sectoren. Een aantal sectoren zijn echter uitgesloten van het toepassingsgebied van de de-minimisverordening en voor een aantal sectoren geldt een lagere drempel.

Aanmeldingsplicht steun MKB

Aanmelding is nodig als steun niet onder een vrijstelling past en/of boven de aanmelddrempel uitkomt. Naast bovenstaande uitzonderingen op de meldingsplicht, zijn er ook specifieke steunkaders voor het MKB waar melding wel verplicht is:

  • richtsnoeren risicokapitaal MKB;
  • milieusteunkader;
  • Kaderregeling betreffende Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (O&O&I).

Aanbesteden

Om opdrachten voor werken, diensten of leveringen aan een ondernemer te kunnen vergeven, moeten decentrale overheden eerst nagaan of er een Europese aanbestedingsprocedure gevolgd moet worden. De regels hiervoor staan in de Europese Aanbestedingsrichtlijnen en sinds 1 april 2013 ook in de Aanbestedingswet.

Toegang verbeteren MKB

In de EU zijn er al jaren ontwikkelingen ter bevordering van de toegang tot overheidsopdrachten voor het MKB. Er wordt geprobeerd de aanbestedingsregels MKB-vriendelijker te maken. Zo kunnen aanbestedende diensten de mogelijkheden van de aanbestedingsrichtlijnen volledig benutten. Op onze website, maar ook in deze notitie kunt u meer lezen over het MKB en aanbesteden.

MKB-vriendelijker aanbesteden

Er zijn praktische voorbeelden en richtlijnen die lidstaten en aanbestedende diensten in staat stellen om hun aanbestedingen MKB-vriendelijker te maken. Voorbeelden van vragen uit het MKB zijn:

  • moeilijkheden met betrekking tot de omvang van het contract;
  • het verzekeren van toegang tot relevante informatie;
  • het verbeteren van kwaliteit en het begrip van de gegeven informatie;
  • het stellen van proportionele kwalificaties en financiële vereisten;
  • het verlichten van administratieve lasten;
  • het benadrukken van kwaliteit voor geld in plaats van alleen de prijs;
  • het geven van voldoende tijd om een inschrijving voor te bereiden;
  • het verzekeren van tijdige betaling.

Inhoudelijke vragen Europese fondsen

Een overzicht van de Europese fondsen waar decentrale overheden voor in aanmerking komen in de financieringsperiode 2014-2020 vinden in de subsidiewijzer van de VNG. Voor inhoudelijke informatie en vragen over de beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij bij VNG Subsidies via 070 3738020 en informatiecentrum@vng.nl.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Focus MKB Europaproof

Kallas in Europees Parlement: Minder complexe regels voor ontvangers structuurfondsen

Voorzitter van de High Level Group voor simplificatie Siim Kallas sprak met de REGI commissie van het Europees Parlement over de simplificatie van de Europese structuurfondsen. Volgens hem is het nodig om de hoeveelheid en complexiteit van de regels te verminderen en de administratieve lasten voor ontvangers van structuurfondsen te verlichten. 
Lees het volledige bericht

Praktijk Focus MKB Europaproof

Focus MKB Europaproof

Netwerkorganisatie als aanbestedende dienst?
Een MKB-er vraagt subsidie uit EFRO aan. Het bedrijf is een netwerkorganisatie, dat als doel heeft innovatie en werkgelegenheid in de regio te versterken. Via betrokkenheid van een bedrijfsonderdeel bij inmiddels diverse publieke stakeholders en partnerschappen is inmiddels ruim driekwart van de aandelen van dit onderdeel dat zich met innovatie en versterking werkgelegenheid in de regio bezig houdt ook in eigendom van publieke entiteiten. Met de Europese subsidie wil dit bedrijfsonderdeel nu in samenwerking met de publieke partners een innovatief bedrijvencentrum laten bouwen. Het heeft een geschikte projectontwikkelaar betrokken, die ruime ervaring heeft met de bouw van innovatieve centra. Moet de bouw van het bedrijvencentrum worden aanbesteed? Valt het bedrijfsonderdeel onder de definitie van ‘aanbestedende dienst’ of niet?

Antwoord:
‘Aanbestedende diensten’ zijn de staat, territoriale lichamen, publiekrechtelijke instellingen en verenigingen gevormd door één of meer van deze lichamen/publiekrechtelijke instellingen (art. 1 lid 9 richtlijn 2004/18). Decentrale overheden vallen sowieso onder de ‘territoriale lichamen’. Ook samenwerkingsverbanden waarin zij participeren en aan decentrale overheden gelieerde instellingen kunnen worden aangemerkt als aanbestedende dienst. De definitie van ‘publiekrechtelijke instelling’ (art. 1 lid 9 richtlijn 2004/18) speelt hierbij vaak een rol. Zie voor uitgebreide informatie ons dossier over overheidsopdrachten en publiekrechtelijke instelling. Steeds vaker is bij publieke of publiek-private samenwerkingen de vraag of er sprake is van een overheidsopdracht van een publieke entiteit. De publieke invloed die bijvoorbeeld in financiering, toezicht, aandelenkapitaal of concrete invulling van de opdrachteisen kan worden uitgevoerd speelt een rol bij de beoordeling of er sprake zal zijn van een overheidsopdracht. In deze casus zal zowel beoordeeld dienen te worden of de opdracht voor de bouw van het centrum een ‘overheidsopdracht voor een werk’ (let ook op de werkendefinitie van ‘het laten uitvoeren met welke middelen dan ook van een werk’) kan zijn, of de opdrachtgevende instantie kwalificeert als aanbestedende dienst of publiekrechtelijke instelling, alsmede hoe publieke invloed op het bedrijf of de financiering en uitvoering van het project wordt uitgeoefend.

X