Wat is staatssteun?

Wanneer decentrale overheden Europese subsidies binnenhalen en besteden, moet dit conform de regels omtrent staatssteun gebeuren. Maar wat is staatssteun precies? Waarom moeten decentrale overheden bij het besteden van een Europese subsidie ook nog rekening houden met evenals Europese staatssteunregels? Op deze pagina kunt u hier meer over lezen.

Staatssteun

De EU wil gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Overheidssteun aan ondernemingen die de concurrentie binnen de Europese Unie negatief beïnvloeden, zijn verboden. Deze moeten in principe worden aangemeld bij de Europese Commissie. Dit geldt ook voor Europese subsidies die via de lidstaten worden besteed. Steunmaatregelen die belangrijke, Europese beleidsdoelen stimuleren zijn wel toegestaan. De staatssteunregels sluiten daarom grotendeels aan bij de doelen van de Europese fondsen.

Wanneer staatssteun?

Art. 107 Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie verbiedt in principe het geven van staatssteun, maar maakt hier wel uitzonderingen op. Om te beoordelen wat er onder staatssteun valt, moeten de volgende cumulatieve criteria gehanteerd worden:

Er is sprake van staatsmiddelen die aan een onderneming worden verleend

Staatsmiddelen zijn alle steunmaatregelen die rechtstreeks of indirect door staatsmiddelen zijn bekostigd. Een onderneming is elke eenheid die een economische activiteit uitoefent. Onder een economische activiteit valt ‘elke activiteit bestaande in het aanbieden van goederen en diensten op een bepaalde markt’.

Deze staatsmiddelen verschaffen een economisch voordeel dat niet via normale commerciële weg zou zijn verkregen

Non-marktconformiteit. Wanneer een onderneming een economisch voordeel ontvangt dat onder normale marktvoorwaarden niet zou zijn gegeven, is er sprake van staatssteun. De staat verstrekt een eenzijdig voordeel, de onderneming hoeft geen tegenprestatie te leveren die opweegt tegen de steun van de overheid. Als de steun van de overheid niet marktconform is, dan is er sprake van staatssteun.

De maatregel is selectief: het geldt voor één of enkele ondernemingen, een specifieke sector/regio

Als een voordeel selectief wordt toegekend aan bepaalde ondernemingen of producties, is er al snel sprake van staatssteun. Bij decentrale overheden is dit vaak het geval. Algemene maatregelen van regionale en lokale overheden pakken overwegend selectief uit, omdat zij vaak enkele ondernemingen in de regio bevoordelen. Daarnaast is een maatregel die geldt voor één sector per definitie selectief, waardoor er vaak sprake is van staatssteun.

De maatregel vervalst de mededinging (in potentie) en (dreigt te) leiden tot een ongunstige beïnvloeding van handelsverkeer in EU

Grensoverschrijdend effect. Wanneer de positie van een steun ontvangende onderneming wordt versterkt ten opzichte van intracommunautaire concurrenten, kan de steun de concurrentie vervalsen. De Europese Commissie en het Hof van Justitie EU geven een ruime uitleg aan het begrip grensoverschrijdend effect. Meer informatie over het grensoverschrijdend effect kunt u hier vinden.

Staatssteun en Europese subsidies Europaproof

Tijdens het besteden van Europese subsidies moeten decentrale overheden dus onder andere rekening houden met de staatssteunregels. Voor meer informatie over staatssteun verwijzen wij u graag door naar het dossier staatssteun.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Wat is staatssteun?

Fiscale vrijstelling voor zuiveringsslib in beginsel geoorloofd

Er lijkt geen sprake van staatssteun te zijn wanneer zuiveringsslib wordt vrijgesteld van afvalstoffenbelasting. Dit is althans het voorlopige oordeel van de Europese Commissie. Met name voor waterschappen is deze vrijstelling relevant, omdat dit van invloed is op hun financiën.
Lees het volledige bericht

Staatssteunrecht levendiger dan ooit! Impressie Landelijk Staatssteunnetwerk (26 november 2015)

Het is inmiddels ruim een jaar geleden sinds de herziene staatssteunregels in werking zijn getreden. Het staatssteunrecht is momenteel levendiger dan ooit. Maar werken de regels wel zoals ze bedoeld zijn? En wat zou er nog beter kunnen? Deze vragen kwamen 26 november jl. tijdens het derde congres van het Landelijk Staatssteunnetwerk aan de orde.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Wat is staatssteun?

Hoe zit dat nu met grondtransacties en staatssteun nu de Mededeling grondtransacties is vervallen?

Onze gemeente is momenteel in lopende onderhandelingen met een marktpartij over de overdracht van gronden. Hiervoor hanteren we (mede in verband met de benodigde staatssteuntoets) de systematiek uit de Mededeling grondtransacties van de Europese Commissie. We hebben gelezen dat deze is komen te vervallen. Klopt dit? Zo ja, is er sprake van een overgangsperiode en welke veranderingen kunnen we verwachten?

Bekijk het antwoord

Is het verlenen van een anti-afhaak subsidie in lijn met de staatssteunregels?

Ons waterschap is voornemens om een korting op de afvalstoffenheffing verlenen aan bedrijven die hun afvalwater door ons laten zuiveren. Het zuiveren van afvalwater door waterschappen is naar onze mening een wettelijke taak. Daarom betalen particuliere gebruikers ook een afvalstoffenheffing voor afvalwaterzuivering. In hoeverre zijn de staatssteunregels van toepassing op een dergelijke kortingsregeling?

Bekijk het antwoord

X