Meerjarig Financieel Kader

De langetermijnbegroting van de EU wordt ook wel meerjarig financieel kader (MFK) genoemd. Over een periode van doorgaans zeven jaar worden maximumbedragen vastgesteld voor de diverse begrotingen van de EU. Het gaat hierbij zowel om de totale uitgaven van de Unie als voor de verschillende actiegebieden. Het MFK voor de periode 2021-2027 bedraagt 1.074,3 miljard euro (in prijzen van 2018). Het wettelijk kader van het huidige MFK is Verordening 2020/2093. Naast het meerjarig financieel kader voor 2021-2027 is er voor de periode 2021-2024 een tijdelijk herstelinstrument NextGenerationEU  met een begroting van 750 miljard euro om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. 

Het MFK wordt gefinancierd uit de jaarlijkse bijdrage van elke lidstaat op basis van het percentage van hun bruto nationaal inkomen. Daarnaast komt ook een percentage van alle BTW-opbrengsten van de lidstaten ten goede aan het MFK. Tot slot vloeien ook de douanetarieven die lidstaten heffen op import uit landen buiten de EU naar het MFK. De verdeling van financiële middelen binnen het MFK weerspiegelt de politieke prioriteiten van de EU. Het waarborgt de begrotingsdiscipline van de EU: vooraf staat vast hoeveel financiële middelen beschikbaar zijn voor een bepaalde doelstelling. Dit zorgt voor het vereenvoudigen van de goedkeuring van de jaarlijkse EU-begroting en maakt Europese financiering beter voorspelbaar.

Waaraan wordt het MFK besteed?

Gezamenlijk bepalen de lidstaten waar de Europese middelen voor bestemd worden. De Europese Commissie is eindverantwoordelijk voor de uiteindelijke toewijzing van deze middelen.

De Europese Unie besteedt via het MFK middelen aan investeringen in economie en werkgelegenheid, landbouw- en plattelandsontwikkeling, klimaat en het verminderen van welvaartsverschillen tussen Europese regio’s. Daarnaast wordt een klein deel uitgegeven aan ontwikkelingssamenwerking, veiligheid (zowel binnen als buiten de EU) en migratie. Deze thema’s lopen als een rode draad door zowel het MFK als door de Europese fondsen.

Voor de periode 2021-2027 komt ruim 50% van het MFK en NextGenerationEU ten goede aan modernisering van de EU, met thema’s als onderzoek en innovatie, eerlijke klimaat- en digitale transitie en herstel en veerkracht. 30% wordt besteed aan de bestrijding van de klimaatverandering. 

De uiteindelijke verdeling van middelen over de verschillende pijlers komt tot stand door onderhandelingen tussen de Europese Commissie, De Europese Raad en het Europees Parlement. De lidstaten ontvangen met 90% van de Europese uitgaven het grootste deel van het budget komende uit het MFK.

NextGenerationEU

NextGenerationEU is het tijdelijke herstelinstrument dat is opgezet in reactie op de coronacrisis. De begroting van 750 miljard euro zal voornamelijk in 2021-2023 worden besteed. Dit gebeurt in de vorm van subsidies en leningen, die worden verdeeld over de lidstaten. Om het geld bijelkaar te krijgen, gaat de Commissie leningen aan op de kapitaalmarkten. 

Het grootste deel van de middelen van NextGenerationEU, 672,5 miljard euro, is voorzien voor de faciliteit voor herstel en veerkracht. Deze faciliteit geeft financiële steun aan overheidsinvesteringen maar ook aan groene en digitale projecten. Lidstaten moeten bij de Commissie een plan indienen om steun uit de faciliteit te ontvangen. Nederland heeft dit (in juli 2021) nog niet gedaan vanwege de demissionaire status van het kabinet.