Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Plattelandsontwikkeling

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) is van oorsprong tot stand gekomen om boeren van een redelijk inkomen te voorzien en consumenten voldoende voedsel te bieden. Tegenwoordig is ook het plattelandsontwikkelingsbeleid een onderdeel van het GLB. Hiermee moeten de uitdagingen waar plattelandsgebieden in Europa voor staan worden aangegaan. Het plattelandsontwikkelingsbeleid onder het GLB wordt vanuit de EU aangestuurd door het directoraat-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling (DG AGRI). De lidstaten vertalen op hun beurt het Europees beleid naar nationale dan wel regionale plattelandsontwikkelingsprogramma’s (POP). Naar verwachting gaat de nieuwe fondsenperiode voor GLB en POP in het najaar van 2014 van start.

Structuur

Het GLB is een gemeenschappelijk beleid voor de landbouw in de lidstaten. Het beleid is opgedeeld in twee pijlers, te weten:

  • rechtstreekse betalingen en marktmaatregelen;
  • plattelandsontwikkeling.

Rechtstreekse betalingen

De rechtstreekse betalingen ondersteunen de inkomens van de landbouwers onder strenge voorwaarden over voedselveiligheid, milieu, diergezondheid en dierenwelzijn. Door Europese bijdragen worden de landbouwers beter beschermd tegen al te grote prijsschommelingen. Daarnaast moeten marktmaatregelen de landbouwers steunen wanneer de markt door slechte weersomstandigheden wordt getroffen. Beide maatregelen worden volledig gefinancierd door het Europese Landbouwgarantiefonds.

Plattelandsontwikkeling

Het plattelandsontwikkelingsbeleid moet de landbouwers ondersteunen in het aangaan van kenmerkende uitdagingen voor plattelandsgebieden, denk onder andere aan: vergrijzing, klimaatverandering, stijgende productiekosten en teruglopende economische activiteiten. Voor maatregelen die hieraan een bijdrage leveren maakt de EU middelen beschikbaar in het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO). In tegenstelling tot de rechtstreekse betalingen en marktmaatregelen vergoedt de EU maatregelen voor plattelandsontwikkeling ten hoogste 50% van de kosten.

Europees landbouwfonds plattelandsontwikkeling

Volgens een memo van de Europese Commissie uit 2013 kunnen de middelen uit ELFPO voor landbouw- en niet landbouwactiviteiten worden gebruikt, op voorwaarde dat deze de volgende prioriteiten nastreven:

  • kennisoverdracht en innovatie;
  • concurrentievermogen;
  • organisatie van de voedselketen en risicobeheer;
  • herstel, instandhouding en verbetering van ecosystemen;
  • doelmatig gebruik van hulpbronnen en overgang naar een koolstofarme economie;
  • sociale inclusie, armoedebestrijding en economische ontwikkeling in plattelandsgebieden.

Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP)

Lidstaten moeten het Europees plattelandsontwikkelingsbeleid vertalen naar nationale POP’s. De Nederlandse POP voor de periode 2014-2020 (POP3) wordt eind 2014 verwacht. Een conceptversie van POP3 van maart 2014 is echter hier te vinden. Hierin staan onder meer de prioriteiten nader beschreven. Het POP is een belangrijk instrument voor de provincies en de waterschappen om het natuur- en waterbeleid te versterken. De Europese investeringen, met cofinanciering uit de provincies, zorgen voor een impuls voor (de ontwikkeling van) het landelijk gebied en de regionale economie.

Regionaal beleid

Behalve de plattelandsontwikkeling onder het GLB, richt het regionaal beleid zich ook op plattelandsontwikkeling met de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF). Volgens een memo van de Europese Commissie uit 2013 is het verschil tussen beide programma’s de doelgroep. De plattelandsontwikkeling van het regionaal beleid is met name bestemd voor de armste regio’s, terwijl het plattelandsontwikkeling van het GLB zich richt op alle landelijke gebieden.

ESIF en POP3

Volgens het operationeel programma van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) in West-Nederland bestaan tussen de twee programma’s verschillende aanknopingspunten. Voorbeelden van thema’s waarmee synergieën kunnen worden behaald zijn: ‘bio based economy’, ‘energie uit biomassa’ en ‘water en duurzame voedselketens’. Aangezien de ontwikkeling van beide programma’s niet synchroon loopt kunnen de mogelijkheden wellicht in de toekomst nader worden toegelicht. Voorts kunnen ook synergieën worden gezocht met het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV).

Plattelandsontwikkeling en EU 2020

Centraal in de EU 2020 strategie staat het behalen van een slimme, duurzame en inclusieve groei. Hieraan zijn vijf doelstellingen gekoppeld die de EU in 2020 moet hebben bereikt. Overeenstemmend met de doelstellingen van de EU2020-strategie en het GLB, kunnen er drie strategische doelstellingen worden geformuleerd specifiek voor het plattelandsontwikkelingsbeleid:

  • het concurrentievermogen van de landbouw versterken;
  • een duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen;
  • een evenwichtige ontwikkeling van de plattelandsgebieden.

bijlage

Relatie met project ‘Europaproof besteden van Europese middelen’

De middelen uit de Europese fondsen moeten -net als de overheidsmiddelen- worden onderworpen aan de Europese regels over aanbesteden en staatssteun. Voor decentrale overheden bestaan verscheidene mogelijkheden om landbouwprojecten te steunen. Raadpleeg onze webpagina’s over staatssteun en aanbesteden ten aanzien van landbouw om hiervan kennis te nemen. Meer informatie over het toepassen van staatssteun– en aanbestedingsregels in Europese subsidies vindt u op onze webpagina Europese subsidies Europaproof.

Subsidiewijzer

De VNG heeft informatie beschikbaar over de Europese fondsen en deze gebundeld in een subsidiewijzer. Hierin staan de mogelijkheden voor decentrale overheden overzichtelijk weergegeven.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Nieuws Plattelandsontwikkeling

Jonge boeren geholpen bij verduurzamen bedrijf

Provincies stellen voor de vijfde keer subsidie beschikbaar voor jonge landbouwers die willen investeren in verduurzaming van hun bedrijf. Met de subsidie kunnen zij bijvoorbeeld modernere en meer duurzame installaties en machines aanschaffen. Lees het volledige bericht

Stand van zaken: wijzigingen EU-landbouwbeleid

Op 14 februari 2019 vond er in de Tweede Kamer een technische briefing plaats over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de EU. Vorig jaar heeft de Europese Commissie in de context van de onderhandelingen over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) een voorstel gedaan voor het toekomstige EU-landbouwbeleid. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft tijdens de briefing laten weten wat de huidige stand van zaken is omtrent het proces en de Nederlandse invulling van het GLB. Decentrale overheden zullen actief betrokken worden bij de Nederlandse invulling van het GLB.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie presenteert groene architectuur voor Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Tijdens de Landbouw en Visserij Raad op 28 januari presenteerde Eurocommissaris voor landbouw Phil Hogan de groene architectuur van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2020 aan de Europese landbouwministers. De nieuwe groene architectuur van de voorgestelde hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2020 streeft naar het verbeteren van de milieuprestaties van het GLB. Lees het volledige bericht

Europese Commissie presenteert nieuwe voorstellen voor het Europees landbouwbeleid

Op 1 juni heeft de Europese Commissie haar plannen gepresenteerd voor het landbouwbeleid (GLB) voor de periode 2021-2027. De Europese Commissie wenst voor deze periode een totaal budget van 365 miljard euro te reserveren. In het nieuwe GLB ligt de nadruk meer op innovatie, milieu, klimaat, de verduurzaming van de landbouwsector en de ontwikkeling van landelijke gebieden. De huidige systematiek van twee pijlers, met enerzijds rechtstreekse betalingen aan boeren (pijler 1) en anderzijds het ondersteunen van plattelandsontwikkeling (pijler 2), blijft behouden.

Lees het volledige bericht

Publieke consultatie over toekomst GLB begin 2017

Naar verwachting lanceert de Europese Commissie in januari 2017 een publieke consultatie over het hervormen van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) na 2020. De timing van deze consultatie maakt mogelijk de weg vrij voor eerste wetgevingsvoorstellen voor een nieuw GLB na 2020 van de Europese Commissie aan het einde van 2017.

Lees het volledige bericht

Onderzoek naar de effecten van handelsovereenkomsten op de landbouwsector

De Europese Commissie heeft onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van toekomstige handelsovereenkomsten op de landbouwsector in de Europese Unie. Uit het onderzoek blijkt dat er veel kansen liggen voor Europese landbouwproducten op de wereldmarkt, maar er worden ook de mogelijke nadelen van de handelsovereenkomsten gevonden. De Commissie vindt het belangrijk om de gevolgen van handelsovereenkomsten te analyseren, omdat bijna 30% van de uitvoer van de EU afhankelijk is van de landbouwsector.

Lees het volledige bericht

Nieuwe Cork-verklaring vormt basis voor discussies over toekomst GLB

Op 6 september jl. presenteerde een groot aantal Europese stakeholders de Cork 2.0 verklaring. Door deze verklaring wordt de regie teruggegeven aan projecten en initiatieven op lokaal en regionaal niveau. Er moet meer erkenning komen voor het potentieel van plattelandsgebieden om innovatieve en duurzame oplossingen aan te dragen voor maatschappelijk uitdagingen. Plattelandsgemeenschappen moeten daarnaast een actieve rol spelen in de kenniseconomie, o.a. door onderzoek en ontwikkeling.

Lees het volledige bericht

Eerste aanpassing POP3 bekendgemaakt

De Europese Commissie heeft op 6 januari 2016 ingestemd met de eerste aanpassing van het derde Plattelandsontwikkelingsprogramma 2014-2020 (POP3). In de eerste aanpassing komt onder meer een grote wijziging op het gebied van agrarisch natuurbeheer, meer EU-middelen voor water en aanvullende ondersteuning voor een aantal knelsectoren. De Nederlandse provincies zijn verantwoordelijk voor het verstrekken van POP3-subsidies.
Lees het volledige bericht

Kwartaalrapportage over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) heeft op 8 maart de kwartaalrapportage aan de Tweede Kamer uitgebracht. Deze ging over de stand van zaken van onderhandelingen over de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Decentrale overheden zijn op verschillende manieren betrokken bij landbouw en plattelandsontwikkeling, waardoor de uitkomsten van de toekomstige ontwikkeling van het GLB voor hen van belang zijn.

Lees het volledige bericht

X