Structuur- en investeringsfondsen

Decentrale overheden die een bijdrage leveren ter ondersteuning van dit regionaal beleid, kunnen in aanmerking komen voor financiële steun uit de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESI-fondsen).  Met het geld uit deze fondsen wil de EU welvaartsverschillen tussen de EU-regio’s en lidstaten onderling verkleinen. De ESI-fondsen (voorheen structuurfondsen) zijn financieringsinstrumenten ter ondersteuning van het regionaal beleid van de EU.

fondsen

Er zijn vijf ESI-fondsen:

*Nederland ontvangt geen budget voor het CF. Hiervoor komen immers alleen regio’s in aanmerking die zich onder de 75% van het gemiddelde Europese welvaartsniveau bevinden.

Doelstellingen

Met de verschillende ESI-fondsen streeft de EU verschillende doelstellingen na. Deze verschillen per fonds, van innovatie tot bevordering van werkgelegenheid. In de onderstaande tabel uit de Europese subsidiewijzer van de VNG (pagina 19) vindt u een overzicht van alle ESI-fondsen met de achterliggende thematische doelstellingen die voor Nederland gelden.

Overzicht Thematische Doelstellingen ESI-Fondsen
Thematische doelstellingen

Europese Structuur- en Investeringsfondsen

EFROESFCFELFPO

EFMZV

1Versterking van onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie;

X

X

2Verbetering van de toegang tot, alsmede het gebruik en de kwaliteit van informatie- en communicatietechnologie;
3Vergroting van de concurrentiekracht van kleine en middelgrote ondernemingen alsmede van de landbouwsector en de visserijen aquacultuursector;X

X

4Ondersteuning van de overgang naar een koolstofarme economie in alle bedrijfstakken;

X

5Bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering, risicopreventie en -beheer;

X

6Bescherming van het milieu en bevordering van efficiënt gebruik van hulpbronnen;

X

7Bevordering van duurzaam vervoer en opheffing van knelpunten in centrale netwerkstructuren;
8Bevordering van werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit;

X

X

9Bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede;

X

X

X

10Investering in onderwijs, vaardigheden en een leven lang leren;
11Vergroting van institutionele capaciteit en een doelmatig bestuur.

Zevenjarige programma’s

De principes en prioriteiten van het structuurfondsenbeleid worden voor een periode van zeven jaar op Europees niveau vastgesteld. Momenteel bevinden we ons in het kaderprogramma voor de periode 2014-2020. Verordening 1303/2013 (gemeenschappelijke bepalingen ESI-fondsen) legt de gemeenschappelijke beginselen, regels en normen vast voor de uitvoering van EFRO, ESF en CF in deze periode. Daarnaast zijn er fonds-specifieke verordeningen. Lidstaten moeten de prioriteiten van het structuurbeleid omzetten in nationale actieprogramma’s. Het Nederlandse actieprogramma is uitgewerkt in de Partnerschapsovereenkomst.

Hoogte Nederlandse subsidie

Vanuit de ESI-fondsen is er in de periode 2014-2020 in totaal € 1,7 miljard beschikbaar gesteld voor Nederland. Nederland verhoogt dit bedrag via private en publieke cofinanciering. Het is momenteel nog niet bekend hoeveel cofinanciering er in het totaal wordt uitgekeerd. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid subsidiegelden die alle individuele Nederlandse projecten binnenhalen. Het ministerie van Economische Zaken coördineert de besteding van het geld uit de structuurfondsen in Nederland.

Voor wie?

Structuurfondsen zijn bedoeld als aanvulling op de financiële middelen die de lidstaten zelf gebruiken voor regionale ontwikkeling. Lidstaten vullen het Europees budget zelf aan via private en publieke cofinanciering. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het structuurfondsenbeleid ligt bij de lidstaten en decentrale overheden. Op onze pagina’s over de specifieke fondsen vindt u de instantie(s) die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en het beheer van de subsidies.

Overheidsinstanties, ondernemingen (vooral MKB), universiteiten, verenigingen, stichtingen, samenwerkingsverbanden en vrijwilligersorganisaties kunnen onder voorwaarden steun aanvragen uit de ESI-fondsen. De doelgroep verschilt per fonds. Buitenlandse bedrijven met een vestiging in de betreffende regio kunnen ook steun aanvragen. Bij de toekenning van een subsidie uit de ESI-fondsen moeten subsidieontvangers zich aan de Europese (aanbestedings- en staatssteun)regels houden.

Thematische fondsen

Naast de ESI-fondsen die zijn bedoeld voor de regio’s en voor een groot deel via de lidstaten lopen, zijn er de thematische fondsen. Dit is de verzamelnaam voor de Europese subsidieprogramma’s die de Europese Commissie zelf beheert. De thema’s zijn gevarieerd en gaan van onderzoek en innovatie, naar onderwijs en sport tot cultuur

Opdracht of subsidie?

Wanneer overheden een Europese subsidie (inclusief cofinanciering) hebben ontvangen en deze vervolgens uitgeven, moet per onderdeel van het project worden nagegaan of sprake is van een zuivere subsidie of dat er mogelijk ook een overheidsopdracht verstrekt wordt. Het is aan de verlenende overheidsinstantie om te beoordelen of er louter sprake is van een subsidie (denk dan vooral aan de Europese staatssteunregels), of dat een subsidie dusdanig wordt ingekaderd (door voorwaarden van de kant van de subsidieverlener), dat er sprake is van een ‘schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel’. In dat laatste geval kan er sprake zijn van een aanbestedingsplichtige opdracht. Meer informatie hierover vindt u in onze notitie Opdracht of Subsidie.

VNG Directie Europa

Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Europese Subsidies. Zij helpen decentrale overheden bij het verkrijgen van Europese subsidies. In de Europese Subsidiewijzer vindt u een systematisch overzicht van de subsidieprogramma’s die voor decentrale overheden van belang zijn.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Structuur- en investeringsfondsen

Structuur- en investeringsfondsen

HvJ EU, 26 mei 2016, Județul Neamț en Județul Bacău tegen Ministerul Dezvoltării Regionale și Administrației Publice

In de twee gevoegde Roemeense zaken het Hof geconcludeerd dat een subsidie dient te worden terugbetaald bij schendingen van nationale aanbestedingsregels. Aanbestedende diensten handelen in dat geval volgens de het Hof bij de uitgaven van Europese subsidiegelden in strijd met het beginsel van goed financieel beheer. Lees hier verder.

Nieuws Structuur- en investeringsfondsen

Europese Commissie presenteert Werkprogramma 2018

De Europese Commissie heeft het Werkprogramma voor 2018 gepresenteerd. Hierin staat het thema ‘A European window of opportunity’ centraal. In het programma worden de prioriteiten van de Commissie voor de komende veertien maanden uiteengezet.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie investeert € 30 miljard in baanbrekende innovatie

Op vrijdag 27 oktober 2017 kondigde de Europese Commissie aan hoe zij 30 miljard euro van het kaderprogramma van de EU voor onderzoek en innovatie, Horizon 2020, in de periode 2018-2020 gaat besteden. Tijdens de presentatie van het Horizon2020 werkprogramma werd duidelijk dat de Commissie meer focus wil op een aantal kritieke onderwerpen. Er wordt daarnaast 2,7 miljard euro gereserveerd voor het operationeel maken van de Europese Innovatieraad.

Lees het volledige bericht

De decentrale relevantie van de Staat van de Unie en Commissie-intenties

In aanvulling op de jaarlijkse Staat van de Unie toespraak publiceert de Europese Commissie elk jaar in september de Letter of Intent. Hierin staat een overzicht van de maatregelen die de Commissie tot het einde van volgend jaar, 2018, denkt te nemen in de vorm van wetgeving en andere initiatieven. Wij zetten in dit artikel de voorstellen met decentrale relevantie voor u op een rijtje.

Lees het volledige bericht

Conclusies en aanbevelingen voor vereenvoudiging van het post 2020-Cohesiebeleid

Op 11 juli 2017 heeft de High Level Group van de Europese Commissie haar eindrapport gepubliceerd waarin aanbevelingen en conclusies voor vereenvoudiging van het post 2020-cohesiebeleid staan. In juli 2015 heeft de Commissie een groep van onafhankelijke experts ingesteld, een zogenaamde High Level Group, om de Commissie advies te geven over de vereenvoudiging van het Europees Cohesiebeleid.

Lees het volledige bericht

Social Impact Bonds ook toepasbaar binnen EFSI

Het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) is in 2014 opgezet voor het stimuleren van meer private investeringen in de EU, onder meer op terreinen van infrastructuur, energie en het midden- en kleinbedrijf. Voor het eerst sinds de oprichting van EFSI zijn de middelen gebruikt voor investeringen in de maatschappelijke sector. Een Fins project, dat als doel heeft migranten te laten slagen op de Finse arbeidsmarkt, is gefinancierd door middel van een Social Impact Bond (SIB). Hierbij investeren private rechtspersonen in projecten met maatschappelijke doeleinden.

Lees het volledige bericht

Nederland doet weinig beroep op Europese gelden

Van de ruim € 190 miljard Europese subsidies komt € 3,2 miljard in Nederland terecht. Nederland weet, volgens vicepresident van de Europese Commissie Jyrki Katainen, het subsidiepotje niet altijd te vinden. Vooral het midden en klein bedrijf kan profiteren van de Europese subsidies. Maar ook bij de aanleg of onderhoud van Nederlandse infrastructuur zou vaker de hulp van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) ingezet kunnen worden. Daarbij zijn er nog vele andere subsidieprogramma’s waar Nederlandse overheden zich voor aan kunnen melden.

Lees het volledige bericht

Wat betekent globalisering voor de Europese Unie?

Wat zijn de uitdagingen van globalisering voor de Europese Unie? De Europese Commissie heeft op 10 mei 2017 een discussienota gepubliceerd waarin nader in wordt gegaan op wat globalisering betekent voor de Europese Unie en haar burgers.

Lees het volledige bericht

EU-beleid aangaande jeugdwerkloosheid maakt weinig verschil

In 2013 werd besloten te investeren in het menselijk kapitaal van de jonge Europeanen door de jeugdwerkloosheid aan te pakken. Uit een verslag van de Europese Rekenkamer blijkt echter dat de door de Europese Unie opgelegde jongerengarantie weinig vooruitgang boekt. Nederland weet daarentegen wel ver onder het Europese gemiddelde van jeugdwerkloosheid te blijven. Ondanks de uitkomsten van het rapport van de Rekenkamer, stelt de Europese Commissie wel tevreden te zijn over de behaalde resultaten van de afgelopen jaren.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Structuur- en investeringsfondsen

Wat is de verhouding tussen CEF en het Europese breedbandfonds?

Wij willen in onze provincie een breedbandinitiatief steunen. Op grond van onze provinciale regeling met betrekking tot de aanleg van breedband kunnen leningen worden aangevraagd. Nu wordt ons gevraagd of dergelijke leningen kunnen worden aangevuld vanuit de Europese Unie. Zijn er Europese structuur- en investeringsfondsen beschikbaar voor de aanleg van breedband? En hoe verhouden deze fondsen zich met het Europese breedbandfonds?

Bekijk het antwoord

Welke bewaartermijn stelt de EU voor POP3 projecten?

Onze gemeente is bezig met de voorbereiding van projecten waarvoor financiële steun uit het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) aangevraagd zal worden (periode 2014-2020). Een van die voorbereidingen betreft de inrichting van onze administratieve organisatie. Wij begrepen dat er naast de algemene regels voor de ESI-fondsen, voor enkele fondsen specifieke regels voor de bewaarplicht gelden. Geldt er een zwaardere bewaarverplichting met betrekking tot POP subsidies?

Bekijk het antwoord

Kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?

Bij de financiering van grootschalige projecten komt het voor dat de diverse werkzaamheden kunnen bijdragen aan verschillende thematische doelstellingen van verschillende Europese subsidiefondsen. Onze gemeente wil diverse verschillende Europese subsidieaanvragen vanuit verschillende Europese subsidieregelingen combineren. Mag dit? Bestaat er een soort samenloopregeling in Europese subsidieregelingen voor wanneer meerdere Europese fondsen financiering van projecten mogelijk maken vanuit verschillende subsidiedoelstellingen?

Bekijk het antwoord

Publicaties Structuur- en investeringsfondsen

X