Structuur- en investeringsfondsen

Decentrale overheden die een bijdrage leveren ter ondersteuning van dit regionaal beleid, kunnen in aanmerking komen voor financiële steun uit de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESI-fondsen).  Met het geld uit deze fondsen wil de EU welvaartsverschillen tussen de EU-regio’s en lidstaten onderling verkleinen. De ESI-fondsen (voorheen structuurfondsen) zijn financieringsinstrumenten ter ondersteuning van het regionaal beleid van de EU.

fondsen

Er zijn vijf ESI-fondsen:

*Nederland ontvangt geen budget voor het CF. Hiervoor komen immers alleen regio’s in aanmerking die zich onder de 75% van het gemiddelde Europese welvaartsniveau bevinden.

Doelstellingen

Met de verschillende ESI-fondsen streeft de EU verschillende doelstellingen na. Deze verschillen per fonds, van innovatie tot bevordering van werkgelegenheid. In de onderstaande tabel uit de Europese subsidiewijzer van de VNG (pagina 19) vindt u een overzicht van alle ESI-fondsen met de achterliggende thematische doelstellingen die voor Nederland gelden.

Overzicht Thematische Doelstellingen ESI-Fondsen
Thematische doelstellingen

Europese Structuur- en Investeringsfondsen

EFROESFCFELFPO

EFMZV

1Versterking van onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie;

X

X

2Verbetering van de toegang tot, alsmede het gebruik en de kwaliteit van informatie- en communicatietechnologie;
3Vergroting van de concurrentiekracht van kleine en middelgrote ondernemingen alsmede van de landbouwsector en de visserijen aquacultuursector;X

X

4Ondersteuning van de overgang naar een koolstofarme economie in alle bedrijfstakken;

X

5Bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering, risicopreventie en -beheer;

X

6Bescherming van het milieu en bevordering van efficiënt gebruik van hulpbronnen;

X

7Bevordering van duurzaam vervoer en opheffing van knelpunten in centrale netwerkstructuren;
8Bevordering van werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit;

X

X

9Bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede;

X

X

X

10Investering in onderwijs, vaardigheden en een leven lang leren;
11Vergroting van institutionele capaciteit en een doelmatig bestuur.

Zevenjarige programma’s

De principes en prioriteiten van het structuurfondsenbeleid worden voor een periode van zeven jaar op Europees niveau vastgesteld. Momenteel bevinden we ons in het kaderprogramma voor de periode 2014-2020. Verordening 1303/2013 (gemeenschappelijke bepalingen ESI-fondsen) legt de gemeenschappelijke beginselen, regels en normen vast voor de uitvoering van EFRO, ESF en CF in deze periode. Daarnaast zijn er fonds-specifieke verordeningen. Lidstaten moeten de prioriteiten van het structuurbeleid omzetten in nationale actieprogramma’s. Het Nederlandse actieprogramma is uitgewerkt in de Partnerschapsovereenkomst.

Hoogte Nederlandse subsidie

Vanuit de ESI-fondsen is er in de periode 2014-2020 in totaal € 1,7 miljard beschikbaar gesteld voor Nederland. Nederland verhoogt dit bedrag via private en publieke cofinanciering. Het is momenteel nog niet bekend hoeveel cofinanciering er in het totaal wordt uitgekeerd. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid subsidiegelden die alle individuele Nederlandse projecten binnenhalen. Het ministerie van Economische Zaken coördineert de besteding van het geld uit de structuurfondsen in Nederland.

Voor wie?

Structuurfondsen zijn bedoeld als aanvulling op de financiële middelen die de lidstaten zelf gebruiken voor regionale ontwikkeling. Lidstaten vullen het Europees budget zelf aan via private en publieke cofinanciering. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het structuurfondsenbeleid ligt bij de lidstaten en decentrale overheden. Op onze pagina’s over de specifieke fondsen vindt u de instantie(s) die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en het beheer van de subsidies.

Overheidsinstanties, ondernemingen (vooral MKB), universiteiten, verenigingen, stichtingen, samenwerkingsverbanden en vrijwilligersorganisaties kunnen onder voorwaarden steun aanvragen uit de ESI-fondsen. De doelgroep verschilt per fonds. Buitenlandse bedrijven met een vestiging in de betreffende regio kunnen ook steun aanvragen. Bij de toekenning van een subsidie uit de ESI-fondsen moeten subsidieontvangers zich aan de Europese (aanbestedings- en staatssteun)regels houden.

Thematische fondsen

Naast de ESI-fondsen die zijn bedoeld voor de regio’s en voor een groot deel via de lidstaten lopen, zijn er de thematische fondsen. Dit is de verzamelnaam voor de Europese subsidieprogramma’s die de Europese Commissie zelf beheert. De thema’s zijn gevarieerd en gaan van onderzoek en innovatie, naar onderwijs en sport tot cultuur

Opdracht of subsidie?

Wanneer overheden een Europese subsidie (inclusief cofinanciering) hebben ontvangen en deze vervolgens uitgeven, moet per onderdeel van het project worden nagegaan of sprake is van een zuivere subsidie of dat er mogelijk ook een overheidsopdracht verstrekt wordt. Het is aan de verlenende overheidsinstantie om te beoordelen of er louter sprake is van een subsidie (denk dan vooral aan de Europese staatssteunregels), of dat een subsidie dusdanig wordt ingekaderd (door voorwaarden van de kant van de subsidieverlener), dat er sprake is van een ‘schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel’. In dat laatste geval kan er sprake zijn van een aanbestedingsplichtige opdracht. Meer informatie hierover vindt u in onze notitie Opdracht of Subsidie.

VNG Directie Europa

Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Europese Subsidies. Zij helpen decentrale overheden bij het verkrijgen van Europese subsidies. In de Europese Subsidiewijzer vindt u een systematisch overzicht van de subsidieprogramma’s die voor decentrale overheden van belang zijn.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Structuur- en investeringsfondsen

Structuur- en investeringsfondsen

HvJ EU, 26 mei 2016, Județul Neamț en Județul Bacău tegen Ministerul Dezvoltării Regionale și Administrației Publice

In de twee gevoegde Roemeense zaken het Hof geconcludeerd dat een subsidie dient te worden terugbetaald bij schendingen van nationale aanbestedingsregels. Aanbestedende diensten handelen in dat geval volgens de het Hof bij de uitgaven van Europese subsidiegelden in strijd met het beginsel van goed financieel beheer. Lees hier verder.

Nieuws Structuur- en investeringsfondsen

Nieuw regionaal beleid gericht op innovatie, het klimaat en duurzaamheid

Op 29 mei jl.  heeft de Europese Commissie een pakket voorstellen voor het Europees regionaal beleid voor de periode 2021-2027 gepubliceerd. Innovatie, verduurzaming, ondernemerschap, werkgelegenheid en een eenvoudiger uitvoering van het beleid zijn de nieuwe speerpunten. Dit zijn onderwerpen waarvoor Nederlandse overheden de afgelopen periode in Brussel steeds aandacht hebben gevraagd.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie lanceert voorstel voor nieuwe meerjarenbegroting (MFK)

Afgelopen woensdag heeft de Europese Commissie het voorstel voor het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) gepresenteerd tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement. Het MFK is de meerjarenbegroting voor de EU. De nieuwe begroting loopt van 2021 tot 2027. Het vorige MFK bedroeg bijna € 1000 miljard. Het Commissievoorstel verhoogt dit naar ongeveer € 1300 miljard. De begrotingsonderhandelingen die nu van start gaan zijn ook belangrijk voor decentrale overheden, omdat de hoogte en toewijzing van de Europese fondsen waar zij gebruik van kunnen maken ook onderwerp van discussie zijn.

Lees het volledige bericht

Raad Algemene Zaken bespreekt toekomst cohesiebeleid

Op 12 april kwam de Raad Algemene Zaken bij elkaar in Luxemburg om de toekomst van het EU-cohesiebeleid na 2020 te bespreken. Op de agenda stond o.a. de investeringsprioriteiten van het cohesiebeleid, de regio’s die onder het toekomstige beleid moeten vallen en de manier waarop de uitvoering van het beleid kan worden bespoedigd en de doeltreffendheid ervan kan worden verbeterd.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie lanceert WiFi4EU-portaalsite: eerste call opent 15 mei 2018

De Europese Commissie heeft vandaag (20 maart 2018) de langverwachte WiFi4EU-portaalsite gelanceerd. De Commissie gaat via WiFi4EU apparatuur- en installatiekosten van wifi-hotspots in Europese gemeenten financieren. Gemeenten en verenigingen van gemeenten kunnen zich via de portaalsite inschrijven. De eerste oproep tot het indienen van een voorstel (‘call’) wordt op 15 mei 2018 opengesteld.

Lees het volledige bericht

Neth-ER publiceert visiepaper EU-cohesiebeleid na 2020

Neth-ER (Netherlands House for Education and Research) heeft een visiepaper voor het Cohesiebeleid na 2020 gepubliceerd. Dit visiepaper vertegenwoordigt de gemeenschappelijke visie van de Nederlandse kennisinstellingen om regio’s te helpen hun krachten te bundelen in een geglobaliseerde economie en om kennis voorop te stellen.

Lees het volledige bericht

Toolkit: inzet van EU-fondsen voor de integratie van migranten

De Europese Commissie moedigt (decentrale) overheden aan om strategieën en projecten op te zetten voor de integratie van migranten. Om de nationale, regionale en lokale overheden hierbij te ondersteunen, presenteerde de Commissie op 24 januari 2018 een toolkit voor de inzet van EU-fondsen in het kader van integratie.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie presenteert Werkprogramma 2018

De Europese Commissie heeft het Werkprogramma voor 2018 gepresenteerd. Hierin staat het thema ‘A European window of opportunity’ centraal. In het programma worden de prioriteiten van de Commissie voor de komende veertien maanden uiteengezet.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie investeert € 30 miljard in baanbrekende innovatie

Op vrijdag 27 oktober 2017 kondigde de Europese Commissie aan hoe zij 30 miljard euro van het kaderprogramma van de EU voor onderzoek en innovatie, Horizon 2020, in de periode 2018-2020 gaat besteden. Tijdens de presentatie van het Horizon2020 werkprogramma werd duidelijk dat de Commissie meer focus wil op een aantal kritieke onderwerpen. Er wordt daarnaast 2,7 miljard euro gereserveerd voor het operationeel maken van de Europese Innovatieraad.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Structuur- en investeringsfondsen

Wat is de verhouding tussen CEF en het Europese breedbandfonds?

Wij willen in onze provincie een breedbandinitiatief steunen. Op grond van onze provinciale regeling met betrekking tot de aanleg van breedband kunnen leningen worden aangevraagd. Nu wordt ons gevraagd of dergelijke leningen kunnen worden aangevuld vanuit de Europese Unie. Zijn er Europese structuur- en investeringsfondsen beschikbaar voor de aanleg van breedband? En hoe verhouden deze fondsen zich met het Europese breedbandfonds?

Bekijk het antwoord

Welke bewaartermijn stelt de EU voor POP3 projecten?

Onze gemeente is bezig met de voorbereiding van projecten waarvoor financiële steun uit het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) aangevraagd zal worden (periode 2014-2020). Een van die voorbereidingen betreft de inrichting van onze administratieve organisatie. Wij begrepen dat er naast de algemene regels voor de ESI-fondsen, voor enkele fondsen specifieke regels voor de bewaarplicht gelden. Geldt er een zwaardere bewaarverplichting met betrekking tot POP subsidies?

Bekijk het antwoord

Kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?

Bij de financiering van grootschalige projecten komt het voor dat de diverse werkzaamheden kunnen bijdragen aan verschillende thematische doelstellingen van verschillende Europese subsidiefondsen. Onze gemeente wil diverse verschillende Europese subsidieaanvragen vanuit verschillende Europese subsidieregelingen combineren. Mag dit? Bestaat er een soort samenloopregeling in Europese subsidieregelingen voor wanneer meerdere Europese fondsen financiering van projecten mogelijk maken vanuit verschillende subsidiedoelstellingen?

Bekijk het antwoord

Publicaties Structuur- en investeringsfondsen

X