Structuur- en investeringsfondsen

Decentrale overheden die een bijdrage leveren ter ondersteuning van dit regionaal beleid, kunnen in aanmerking komen voor financiële steun uit de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESI-fondsen).  Met het geld uit deze fondsen wil de EU welvaartsverschillen tussen de EU-regio’s en lidstaten onderling verkleinen. De ESI-fondsen (voorheen structuurfondsen) zijn financieringsinstrumenten ter ondersteuning van het regionaal beleid van de EU.

fondsen

Er zijn vijf ESI-fondsen:

*Nederland ontvangt geen budget voor het CF. Hiervoor komen immers alleen regio’s in aanmerking die zich onder de 75% van het gemiddelde Europese welvaartsniveau bevinden.

Doelstellingen

Met de verschillende ESI-fondsen streeft de EU verschillende doelstellingen na. Deze verschillen per fonds, van innovatie tot bevordering van werkgelegenheid. In de onderstaande tabel uit de Europese subsidiewijzer van de VNG (pagina 19) vindt u een overzicht van alle ESI-fondsen met de achterliggende thematische doelstellingen die voor Nederland gelden.

Overzicht Thematische Doelstellingen ESI-Fondsen
Thematische doelstellingen

Europese Structuur- en Investeringsfondsen

EFROESFCFELFPO

EFMZV

1Versterking van onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie;

X

X

2Verbetering van de toegang tot, alsmede het gebruik en de kwaliteit van informatie- en communicatietechnologie;
3Vergroting van de concurrentiekracht van kleine en middelgrote ondernemingen alsmede van de landbouwsector en de visserijen aquacultuursector;X

X

4Ondersteuning van de overgang naar een koolstofarme economie in alle bedrijfstakken;

X

5Bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering, risicopreventie en -beheer;

X

6Bescherming van het milieu en bevordering van efficiënt gebruik van hulpbronnen;

X

7Bevordering van duurzaam vervoer en opheffing van knelpunten in centrale netwerkstructuren;
8Bevordering van werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit;

X

X

9Bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede;

X

X

X

10Investering in onderwijs, vaardigheden en een leven lang leren;
11Vergroting van institutionele capaciteit en een doelmatig bestuur.

Zevenjarige programma’s

De principes en prioriteiten van het structuurfondsenbeleid worden voor een periode van zeven jaar op Europees niveau vastgesteld. Momenteel bevinden we ons in het kaderprogramma voor de periode 2014-2020. Verordening 1303/2013 (gemeenschappelijke bepalingen ESI-fondsen) legt de gemeenschappelijke beginselen, regels en normen vast voor de uitvoering van EFRO, ESF en CF in deze periode. Daarnaast zijn er fonds-specifieke verordeningen. Lidstaten moeten de prioriteiten van het structuurbeleid omzetten in nationale actieprogramma’s. Het Nederlandse actieprogramma is uitgewerkt in de Partnerschapsovereenkomst.

Hoogte Nederlandse subsidie

Vanuit de ESI-fondsen is er in de periode 2014-2020 in totaal € 1,7 miljard beschikbaar gesteld voor Nederland. Nederland verhoogt dit bedrag via private en publieke cofinanciering. Het is momenteel nog niet bekend hoeveel cofinanciering er in het totaal wordt uitgekeerd. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid subsidiegelden die alle individuele Nederlandse projecten binnenhalen. Het ministerie van Economische Zaken coördineert de besteding van het geld uit de structuurfondsen in Nederland.

Voor wie?

Structuurfondsen zijn bedoeld als aanvulling op de financiële middelen die de lidstaten zelf gebruiken voor regionale ontwikkeling. Lidstaten vullen het Europees budget zelf aan via private en publieke cofinanciering. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het structuurfondsenbeleid ligt bij de lidstaten en decentrale overheden. Op onze pagina’s over de specifieke fondsen vindt u de instantie(s) die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en het beheer van de subsidies.

Overheidsinstanties, ondernemingen (vooral MKB), universiteiten, verenigingen, stichtingen, samenwerkingsverbanden en vrijwilligersorganisaties kunnen onder voorwaarden steun aanvragen uit de ESI-fondsen. De doelgroep verschilt per fonds. Buitenlandse bedrijven met een vestiging in de betreffende regio kunnen ook steun aanvragen. Bij de toekenning van een subsidie uit de ESI-fondsen moeten subsidieontvangers zich aan de Europese (aanbestedings- en staatssteun)regels houden.

Thematische fondsen

Naast de ESI-fondsen die zijn bedoeld voor de regio’s en voor een groot deel via de lidstaten lopen, zijn er de thematische fondsen. Dit is de verzamelnaam voor de Europese subsidieprogramma’s die de Europese Commissie zelf beheert. De thema’s zijn gevarieerd en gaan van onderzoek en innovatie, naar onderwijs en sport tot cultuur

Opdracht of subsidie?

Wanneer overheden een Europese subsidie (inclusief cofinanciering) hebben ontvangen en deze vervolgens uitgeven, moet per onderdeel van het project worden nagegaan of sprake is van een zuivere subsidie of dat er mogelijk ook een overheidsopdracht verstrekt wordt. Het is aan de verlenende overheidsinstantie om te beoordelen of er louter sprake is van een subsidie (denk dan vooral aan de Europese staatssteunregels), of dat een subsidie dusdanig wordt ingekaderd (door voorwaarden van de kant van de subsidieverlener), dat er sprake is van een ‘schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel’. In dat laatste geval kan er sprake zijn van een aanbestedingsplichtige opdracht. Meer informatie hierover vindt u in onze notitie Opdracht of Subsidie.

VNG Directie Europa

Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Europese Subsidies. Zij helpen decentrale overheden bij het verkrijgen van Europese subsidies. In de Europese Subsidiewijzer vindt u een systematisch overzicht van de subsidieprogramma’s die voor decentrale overheden van belang zijn.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Structuur- en investeringsfondsen

Structuur- en investeringsfondsen

HvJ EU, 26 mei 2016, Județul Neamț en Județul Bacău tegen Ministerul Dezvoltării Regionale și Administrației Publice

In de twee gevoegde Roemeense zaken het Hof geconcludeerd dat een subsidie dient te worden terugbetaald bij schendingen van nationale aanbestedingsregels. Aanbestedende diensten handelen in dat geval volgens de het Hof bij de uitgaven van Europese subsidiegelden in strijd met het beginsel van goed financieel beheer. Lees hier verder.

Nieuws Structuur- en investeringsfondsen

Europese fondsen: sneller, eenvoudiger en dichter bij de burger

Sneller, eenvoudig en dichter bij de burger. Dit zijn de voornaamste conclusies van het evaluatierapport “Investeren in groei en banen – het maximaliseren van de bijdrage van de Europese Structuur- en Investeringsfondsen” dat op 16 februari 2017 is aangenomen door het Europees Parlement. In het rapport wordt de balans opgemaakt voor de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF) in de huidige periode, die loopt van 2014 tot 2020.
Lees het volledige bericht

Europese regio’s voor uitbreiding Europees investeringsplan

Steden en regio’s zijn het eens met het voorstel van de Europese Commissie om de looptijd van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) te verlengen en de werkingssfeer ervan uit te breiden tot landbouw, visserij en grensoverschrijdende projecten. “Het is van groot belang voor werkgelegenheid en economische groei dat het EFSI vanaf 2017 wordt uitgebreid”, aldus rapporteur Wim van de Donk.

Lees het volledige bericht

Gemeenschappelijk fonds versterkt Europese verdediging en samenwerking

Om de Europese verdediging te bevorderen, heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan voor een Europees defensiefonds. In de State of the Union van 2016 benadrukte Juncker, voorzitter van de Europese Commissie het belang van een Europa dat verdedigt al. Het fonds dient bij te dragen aan doelmatige bestedingen aan gemeenschappelijke defensievermogens van de lidstaten.

Lees het volledige bericht

Commissie zet volgende stappen voor duurzaam Europa

Op 22 november 2016 heeft de Europese Commissie uiteengezet hoe zij duurzame ontwikkeling in Europa en de rest van de wereld wil bewerkstelligen. “Voor de toekomst van onze kinderen en onze planeet stellen wij de 17 ontwikkelingsdoelen van de VN en duurzaamheid centraal in ons werk”, aldus eerste vicepresident Frans Timmermans.

Lees het volledige bericht

Europese Rekenkamer: te vroeg voor uitbreiding Junckerplan

Op 14 september diende de Europese Commissie een voorstel in om het Europees Fonds voor Strategische Investeringen, ook wel het Junckerplan genoemd, te verlengen en het EU budget hiervoor te vergroten. Voor nu loopt het plan tot 2020. Als reactie hierop heeft de Europese Rekenkamer een aanbeveling gedaan betreffende dit voorstel.

Lees het volledige bericht

Najaarprognose: Commissie voorspelt bescheiden groei Eurozone

De Europese Commissie voorspelt een groei van 1.5 % bruto binnenlands product (bbp) in 2017. De groei zal, zo verwacht de Commissie, in een matig tempo voortgaan. Reden voor het matig tempo zijn onder andere de politieke onzekerheid rondom Brexit en de vertraagde groei buiten de Europese Unie. Verder dragen zwakke prestaties van de economie in de afgelopen jaren bij een gematigde groei.

Lees het volledige bericht

Werkprogramma EC 2017: focus op de big things

‘Een Europa dat beschermt, versterkt en verdedigt’. Dit is de centrale leidraad van het op dinsdag 25 oktober 2016 door de Europese Commissie gepresenteerde werkprogramma 2017. Hierin worden de prioriteiten en plannen van de Commissie voor het volgende jaar uiteengezet. Ook nu wil de Commissie zich enkel richten op de big things. In dit nieuwsbericht worden enkele voor decentrale overheden belangrijke onderwerpen uit het werkprogramma genoemd, maar niet uitputtend. Voor decentrale overheden is het goed kennis te nemen van het gehele nieuwe werkprogramma omdat hieruit blijkt dat ook voor hen relevante nieuwe Europese regelgeving of beleid zal volgen.

Lees het volledige bericht

Europese Commissie maakt werk van combinatiemogelijkheden EFSI en ESI-fondsen

De combinatie van EFSI en ESI-fondsen moet verder worden vereenvoudigd en wettelijke en andere belemmeringen voor deze combinaties moeten worden opgeheven. Ter illustratie komen de Europese Commissie en de Europese investeringsbank tegen eind 2016 met een lijst van vlaggenschipprojecten die concrete voorbeelden van dergelijke combinaties in beeld brengt. Dit maakte de Commissie op 1 juni jl. bekend in een communicatie over de toekomst van het EFSI.

Lees het volledige bericht

Brede oproep tot vereenvoudiging in Europese structuur- en investeringsfondsen

“We moeten niet wachten tot na 2020 om de controledruk bij Europese structuur- en investeringsfondsen aan te pakken. Op korte termijn kan al veel worden gedaan”, aldus Gedeputeerde van de Provincie Flevoland Michiel Rijsberman. Hij deed deze uitspraak namens de Nederlandse provincies tijdens een tweedaags evenement georganiseerd door Iskra Mihaylova, voorzitter van de REGI commissie in het Europees Parlement.

Lees het volledige bericht

Veel potentieel bij decentrale overheden voor meer investeringen in Europa

Structurele hervormingen en meer politieke betrokkenheid zijn twee essentiële onderdelen voor het laten slagen van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI), ofwel het Juncker Fonds. Dit is de uitkomst van de topconferentie ‘Europa als een investering bestemming’. Sprekers zoals Wilhelm Molterer, Wim van de Donk en President van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, benadrukten daarnaast het belang en potentieel van regionale en lokale overheden.

Lees het volledige bericht

Structuur- en cohesiefondsen zullen na 2020 vaker worden ingezet in de vorm van leningen

Als het aan Jyrki Katainen ligt, worden Europese structuur- en cohesiefondsen na de hervorming van het meerjarig financieel kader in 2020 steeds vaker gebruikt als lening of garantstelling en in mindere mate als subsidie. Volgens de Eurocommissaris voor groei, banen en investeringen is de impact op de reële economie en banenmarkt groter wanneer EU geld niet langer alleen in de vorm van een subsidie wordt verstrekt. Katainen deed deze uitspraken op 5 april jl. in een interview met Politico Europe.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Structuur- en investeringsfondsen

Wat is de verhouding tussen CEF en het Europese breedbandfonds?

Wij willen in onze provincie een breedbandinitiatief steunen. Op grond van onze provinciale regeling met betrekking tot de aanleg van breedband kunnen leningen worden aangevraagd. Nu wordt ons gevraagd of dergelijke leningen kunnen worden aangevuld vanuit de Europese Unie. Zijn er Europese structuur- en investeringsfondsen beschikbaar voor de aanleg van breedband? En hoe verhouden deze fondsen zich met het Europese breedbandfonds?

Bekijk het antwoord

Welke bewaartermijn stelt de EU voor POP3 projecten?

Onze gemeente is bezig met de voorbereiding van projecten waarvoor financiële steun uit het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) aangevraagd zal worden (periode 2014-2020). Een van die voorbereidingen betreft de inrichting van onze administratieve organisatie. Wij begrepen dat er naast de algemene regels voor de ESI-fondsen, voor enkele fondsen specifieke regels voor de bewaarplicht gelden. Geldt er een zwaardere bewaarverplichting met betrekking tot POP subsidies?

Bekijk het antwoord

Kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?

Bij de financiering van grootschalige projecten komt het voor dat de diverse werkzaamheden kunnen bijdragen aan verschillende thematische doelstellingen van verschillende Europese subsidiefondsen. Onze gemeente wil diverse verschillende Europese subsidieaanvragen vanuit verschillende Europese subsidieregelingen combineren. Mag dit? Bestaat er een soort samenloopregeling in Europese subsidieregelingen voor wanneer meerdere Europese fondsen financiering van projecten mogelijk maken vanuit verschillende subsidiedoelstellingen?

Bekijk het antwoord

Publicaties Structuur- en investeringsfondsen

X