Structuur- en investeringsfondsen

Decentrale overheden die een bijdrage leveren ter ondersteuning van dit regionaal beleid, kunnen in aanmerking komen voor financiële steun uit de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESI-fondsen).  Met het geld uit deze fondsen wil de EU welvaartsverschillen tussen de EU-regio’s en lidstaten onderling verkleinen. De ESI-fondsen (voorheen structuurfondsen) zijn financieringsinstrumenten ter ondersteuning van het regionaal beleid van de EU.

fondsen

Er zijn vijf ESI-fondsen:

*Nederland ontvangt geen budget voor het CF. Hiervoor komen immers alleen regio’s in aanmerking die zich onder de 75% van het gemiddelde Europese welvaartsniveau bevinden.

Doelstellingen

Met de verschillende ESI-fondsen streeft de EU verschillende doelstellingen na. Deze verschillen per fonds, van innovatie tot bevordering van werkgelegenheid. In de onderstaande tabel uit de Europese subsidiewijzer van de VNG (pagina 19) vindt u een overzicht van alle ESI-fondsen met de achterliggende thematische doelstellingen die voor Nederland gelden.

Overzicht Thematische Doelstellingen ESI-Fondsen
Thematische doelstellingen

Europese Structuur- en Investeringsfondsen

EFROESFCFELFPO

EFMZV

1Versterking van onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie;

X

X

2Verbetering van de toegang tot, alsmede het gebruik en de kwaliteit van informatie- en communicatietechnologie;
3Vergroting van de concurrentiekracht van kleine en middelgrote ondernemingen alsmede van de landbouwsector en de visserijen aquacultuursector;X

X

4Ondersteuning van de overgang naar een koolstofarme economie in alle bedrijfstakken;

X

5Bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering, risicopreventie en -beheer;

X

6Bescherming van het milieu en bevordering van efficiënt gebruik van hulpbronnen;

X

7Bevordering van duurzaam vervoer en opheffing van knelpunten in centrale netwerkstructuren;
8Bevordering van werkgelegenheid en ondersteuning van arbeidsmobiliteit;

X

X

9Bevordering van sociale inclusie en bestrijding van armoede;

X

X

X

10Investering in onderwijs, vaardigheden en een leven lang leren;
11Vergroting van institutionele capaciteit en een doelmatig bestuur.

Zevenjarige programma’s

De principes en prioriteiten van het structuurfondsenbeleid worden voor een periode van zeven jaar op Europees niveau vastgesteld. Momenteel bevinden we ons in het kaderprogramma voor de periode 2014-2020. Verordening 1303/2013 (gemeenschappelijke bepalingen ESI-fondsen) legt de gemeenschappelijke beginselen, regels en normen vast voor de uitvoering van EFRO, ESF en CF in deze periode. Daarnaast zijn er fonds-specifieke verordeningen. Lidstaten moeten de prioriteiten van het structuurbeleid omzetten in nationale actieprogramma’s. Het Nederlandse actieprogramma is uitgewerkt in de Partnerschapsovereenkomst.

Hoogte Nederlandse subsidie

Vanuit de ESI-fondsen is er in de periode 2014-2020 in totaal € 1,7 miljard beschikbaar gesteld voor Nederland. Nederland verhoogt dit bedrag via private en publieke cofinanciering. Het is momenteel nog niet bekend hoeveel cofinanciering er in het totaal wordt uitgekeerd. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid subsidiegelden die alle individuele Nederlandse projecten binnenhalen. Het ministerie van Economische Zaken coördineert de besteding van het geld uit de structuurfondsen in Nederland.

Voor wie?

Structuurfondsen zijn bedoeld als aanvulling op de financiële middelen die de lidstaten zelf gebruiken voor regionale ontwikkeling. Lidstaten vullen het Europees budget zelf aan via private en publieke cofinanciering. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het structuurfondsenbeleid ligt bij de lidstaten en decentrale overheden. Op onze pagina’s over de specifieke fondsen vindt u de instantie(s) die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en het beheer van de subsidies.

Overheidsinstanties, ondernemingen (vooral MKB), universiteiten, verenigingen, stichtingen, samenwerkingsverbanden en vrijwilligersorganisaties kunnen onder voorwaarden steun aanvragen uit de ESI-fondsen. De doelgroep verschilt per fonds. Buitenlandse bedrijven met een vestiging in de betreffende regio kunnen ook steun aanvragen. Bij de toekenning van een subsidie uit de ESI-fondsen moeten subsidieontvangers zich aan de Europese (aanbestedings- en staatssteun)regels houden.

Thematische fondsen

Naast de ESI-fondsen die zijn bedoeld voor de regio’s en voor een groot deel via de lidstaten lopen, zijn er de thematische fondsen. Dit is de verzamelnaam voor de Europese subsidieprogramma’s die de Europese Commissie zelf beheert. De thema’s zijn gevarieerd en gaan van onderzoek en innovatie, naar onderwijs en sport tot cultuur

Opdracht of subsidie?

Wanneer overheden een Europese subsidie (inclusief cofinanciering) hebben ontvangen en deze vervolgens uitgeven, moet per onderdeel van het project worden nagegaan of sprake is van een zuivere subsidie of dat er mogelijk ook een overheidsopdracht verstrekt wordt. Het is aan de verlenende overheidsinstantie om te beoordelen of er louter sprake is van een subsidie (denk dan vooral aan de Europese staatssteunregels), of dat een subsidie dusdanig wordt ingekaderd (door voorwaarden van de kant van de subsidieverlener), dat er sprake is van een ‘schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel’. In dat laatste geval kan er sprake zijn van een aanbestedingsplichtige opdracht. Meer informatie hierover vindt u in onze notitie Opdracht of Subsidie.

VNG Directie Europa

Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Europese Subsidies. Zij helpen decentrale overheden bij het verkrijgen van Europese subsidies. In de Europese Subsidiewijzer vindt u een systematisch overzicht van de subsidieprogramma’s die voor decentrale overheden van belang zijn.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Structuur- en investeringsfondsen

Structuur- en investeringsfondsen

HvJ EU, 26 mei 2016, Județul Neamț en Județul Bacău tegen Ministerul Dezvoltării Regionale și Administrației Publice

In de twee gevoegde Roemeense zaken het Hof geconcludeerd dat een subsidie dient te worden terugbetaald bij schendingen van nationale aanbestedingsregels. Aanbestedende diensten handelen in dat geval volgens de het Hof bij de uitgaven van Europese subsidiegelden in strijd met het beginsel van goed financieel beheer. Lees hier verder.

Nieuws Structuur- en investeringsfondsen

Interreg NWE subsidie aanvragen?

Midden- en Zuid-Nederland kunnen van 7 april tot en met 18 mei 2015 projectideeën indienen het Interreg-programma North West Europe (NWE).  Interreg NWE is een Europese subsidieregeling die transnationale samenwerking stimuleert.
Lees het volledige bericht

Nederland lager op lijst slimste EU economieën

Op dinsdag 4 maart publiceerde de Europese Commissie het Innovation Union Scoreboard 2014. Dit is het jaarlijkse overzicht van de meest innovatieve economieën in de Europese Unie. Vorig jaar stond Nederland op de vijfde plaats op deze lijst en in 2012 op de zevende plaats. Nederland is op de lijst van dit jaar gezakt naar de zesde plaats op de ranglijst van de meest innovatieve economieën in de EU.
Lees het volledige bericht

Nationale conferentie Slimme Specialisatie

De onderhandelingen over de Europese Structuur- en Investeringsfondsen en de fondsen voor Onderzoek en Innovatie zijn op dit moment in volle gang. De Nederlandse regio´s zijn bezig met het schrijven van een Slimme Specialisatie Strategie, een voorwaarde om in aanmerking te komen voor Europese gelden. Maar het is meer dan een voorwaarde. Deze strategieën dragen bij aan een slimmer en duurzamer Europa waar meer mensen aan het werk zijn.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Structuur- en investeringsfondsen

Wat is de verhouding tussen CEF en het Europese breedbandfonds?

Wij willen in onze provincie een breedbandinitiatief steunen. Op grond van onze provinciale regeling met betrekking tot de aanleg van breedband kunnen leningen worden aangevraagd. Nu wordt ons gevraagd of dergelijke leningen kunnen worden aangevuld vanuit de Europese Unie. Zijn er Europese structuur- en investeringsfondsen beschikbaar voor de aanleg van breedband? En hoe verhouden deze fondsen zich met het Europese breedbandfonds?

Bekijk het antwoord

Welke bewaartermijn stelt de EU voor POP3 projecten?

Onze gemeente is bezig met de voorbereiding van projecten waarvoor financiële steun uit het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) aangevraagd zal worden (periode 2014-2020). Een van die voorbereidingen betreft de inrichting van onze administratieve organisatie. Wij begrepen dat er naast de algemene regels voor de ESI-fondsen, voor enkele fondsen specifieke regels voor de bewaarplicht gelden. Geldt er een zwaardere bewaarverplichting met betrekking tot POP subsidies?

Bekijk het antwoord

Kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?

Bij de financiering van grootschalige projecten komt het voor dat de diverse werkzaamheden kunnen bijdragen aan verschillende thematische doelstellingen van verschillende Europese subsidiefondsen. Onze gemeente wil diverse verschillende Europese subsidieaanvragen vanuit verschillende Europese subsidieregelingen combineren. Mag dit? Bestaat er een soort samenloopregeling in Europese subsidieregelingen voor wanneer meerdere Europese fondsen financiering van projecten mogelijk maken vanuit verschillende subsidiedoelstellingen?

Bekijk het antwoord

Publicaties Structuur- en investeringsfondsen

X