Zoeken
Staatssteun
Subonderwerpen

Algemeen staatssteun

De Europese Unie (EU) wil gelijke concurrentievoorwaarden scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Overheidssteun aan ondernemingen die de concurrentie binnen de EU negatief kan beïnvloeden is daarom in beginsel niet toegestaan. Decentrale overheden kunnen echter op grond van een aantal vrijstellingsverordeningen, richtsnoeren en kaderregelingen steun verlenen die wel verenigbaar is met de interne markt. Deze voorgenomen steun moet in principe worden aangemeld bij de Europese Commissie. Als steun op basis van een vrijstellingsverordening wordt verleend, is aanmelding niet nodig en volstaat de lichtere kennisgevingsprocedure.

Directe werking

De staatssteunregels hebben rechtstreekse werking en worden niet geïmplementeerd in de nationale regelgeving. Bij steunverlening dienen decentrale overheden dus direct de Europese staatssteunregels te volgen. Meer over rechtstreekse werking kunt u hier vinden.

 Wanneer staatssteun?

Het Europees staatssteunverbod is neergelegd in artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). Overeenkomstig artikel 107, lid 1, VWEU “zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”.

Uit dit verbod zijn een aantal voorwaarden af te leiden waar aan moet worden voldaan om een maatregel als staatssteun aan te kunnen merken. Deze voorwaarden zijn cumulatief. Dat wil zeggen dat een maatregel pas staatssteun oplevert als aan alle voorwaarden wordt voldaan.

Uitgebreide informatie over de bovenstaande criteria is te vinden op de pagina criteria staatssteun.

Europese gelden

De staatssteunregels sluiten grotendeels aan bij de doelen van de Europa2020 strategie en de Europese fondsen. Steunmaatregelen die belangrijke, Europese beleidsdoelen stimuleren zijn namelijk wel toegestaan. Dit geldt ook voor Europese subsidies die via de lidstaten worden besteed. De staatssteunregels sluiten daarom grotendeels aan bij de doelen van de Europese fondsen.

Staatssteun en Europese subsidies Europaproof

Tijdens het besteden van Europese subsidies moeten decentrale overheden ook rekening houden met de staatssteunregels. Voor meer informatie over staatssteun verwijzen wij u graag door naar de pagina Europese subsidies Europaproof. U kunt natuurlijk ook altijd een vraag in onze helpdesk plaatsen.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Algemeen staatssteun

Nieuwe regelgeving voor havendiensten goedgekeurd door EP

Het Europees Parlement heeft de afgelopen week groen licht gegeven voor een nieuwe ‘havendiensten verordening’. Het doel van deze verordening is om de financiën van Europese zeehavens transparant te maken en de diensten rondom havens te liberaliseren. Hierdoor kunnen havens aan concurrentiekracht winnen en kan het Europese speelveld gelijk getrokken worden.
Lees het volledige bericht

Aanleg recreatieve jachthaven infrastructuur geen staatssteun

Steun voor de aanleg van infrastructuur voor recreatief gebruik in de jachthaven van Leixões (Portugal) houdt geen staatssteun in. Dit oordeelde de Commissie in een in februari 2016 verschenen besluit. De steun heeft volgens de Commissie namelijk hooguit een marginaal effect op het handelsverkeer tussen de lidstaten. Steun voor de aanleg van een cruiseschip terminal leverde volgens de Commissie wel, overigens verenigbare, staatssteun op.
Lees het volledige bericht

De grenzen van openbare infrastructuur: de Europese Commissie licht toe

Financiering van algemeen toegankelijke infrastructuur wordt in beginsel beschouwd als een publieke taak. Staatssteun kan hierdoor uitgesloten worden. Echter, de scheidslijn tussen wat wel of niet onder een publieke taak valt, kan soms dun zijn. Dit blijkt ook uit een geschil dat bij onze zuiderburen speelt ten aanzien van infrastructuur rondom een shoppingcenter. De Europese Commissie heeft zich hier ook over gebogen en haar besluit wordt in dit bericht nader toegelicht.
Lees het volledige bericht

Recente ontwikkelingen in staatssteunrecht bij grondtransacties

De Europese Commissie én de Rechtbank Den Haag hebben zich onlangs beiden uitgesproken over een staatssteunzaak met betrekking tot grondtransacties. De Rechtbank Den Haag sprak zich uit over de zaak Krimpenerwaard, over de verkoop van een activiteitencentrum. De Europese Commissie nam een besluit over de zaak Leidschendam-Voorburg.
Lees het volledige bericht

Staatssteun scoreboard 2015 gepubliceerd: spreken de cijfers voor zich?

Nederlandse overheden verleenden in 2014 minder staatssteun dan overheden van andere lidstaten. Dit blijkt uit het nieuwe zogenoemde Scoreboard staatssteun, waarin de staatssteunuitgaven van de lidstaten van de EU tot en met 2014 zijn gebruikt. De cijfers zijn gebaseerd op feitelijke aangeleverde gegevens. Echter de wijze waarop staatssteun wordt gemeten, verschilt per jaar per lidstaat.
Lees het volledige bericht

Staatssteunrecht levendiger dan ooit! Impressie Landelijk Staatssteunnetwerk (26 november 2015)

Het is inmiddels ruim een jaar geleden sinds de herziene staatssteunregels in werking zijn getreden. Het staatssteunrecht is momenteel levendiger dan ooit. Maar werken de regels wel zoals ze bedoeld zijn? En wat zou er nog beter kunnen? Deze vragen kwamen 26 november jl. tijdens het derde congres van het Landelijk Staatssteunnetwerk aan de orde.
Lees het volledige bericht

Europese Commissie start consultatie herziening AGVV

Van 8 mei tot 28 juni kunnen decentrale overheden en andere belanghebbenden hun zienswijze indienen bij de Europese Commissie over de herziening van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). De raadpleging is een onderdeel van de modernisering van het EU-staatssteunbeleid (SAM).
Lees het volledige bericht

Hof van Justitie scherpt staatssteunregels aan

Overheden kunnen via mededelingen aangaande staatsmiddelen de markt beïnvloeden en daarmee in strijd zijn met de staatssteunregels. Dit blijkt uit het oordeel van het Hof van Justitie in de zaak van de Europese Commissie tegen Frankrijk en France Télécom. De uitspraak is bijzonder omdat het Hof van Justitie overheidsingrijpen in de markt met deze uitspraak breder uitlegt dan het beschikbaar stellen van staatsmiddelen.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Algemeen staatssteun

Wet Markt en Overheid of staatssteun: waarmee moet de gemeente rekening houden bij de verhuur van (kantoor)ruimte?

De gemeente is eigenaar van een aantal leegstaande panden. Zij wil deze ruimte verhuren. Is het verhuren van ruimte een economische activiteit? En moet de gemeente in dit geval rekening houden met het mededingingsrecht (in de zin van de Wet Mark en Overheid) of het staatssteunrecht, en wat is het onderscheid tussen deze twee rechtsgebieden?

Bekijk het antwoord

Hoe zit dat nu met grondtransacties en staatssteun nu de Mededeling grondtransacties is vervallen?

Onze gemeente is momenteel in lopende onderhandelingen met een marktpartij over de overdracht van gronden. Hiervoor hanteren we (mede in verband met de benodigde staatssteuntoets) de systematiek uit de Mededeling grondtransacties van de Europese Commissie. We hebben gelezen dat deze is komen te vervallen. Klopt dit? Zo ja, is er sprake van een overgangsperiode en welke veranderingen kunnen we verwachten?

Bekijk het antwoord

Is het verlenen van een anti-afhaak subsidie in lijn met de staatssteunregels?

Ons waterschap is voornemens om een korting op de afvalstoffenheffing verlenen aan bedrijven die hun afvalwater door ons laten zuiveren. Het zuiveren van afvalwater door waterschappen is naar onze mening een wettelijke taak. Daarom betalen particuliere gebruikers ook een afvalstoffenheffing voor afvalwaterzuivering. In hoeverre zijn de staatssteunregels van toepassing op een dergelijke kortingsregeling?

Bekijk het antwoord

Kan een financiële bijdrage aan stichtingen voor bijzonder onderwijs worden aangemerkt als staatssteun?

Als gemeente willen wij stichtingen voor bijzonder onderwijs graag financieel ondersteunen. Volgens de Europese regelgeving voor Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) vallen diensten voor openbaar onderwijs niet onder de Europese staatssteunregels. Bijzonder onderwijs verschilt echter van openbaar onderwijs. Kan financiering van bijzonder onderwijs, in tegenstelling tot openbaar onderwijs, daarom dan mogelijk wel worden aangemerkt als staatssteun?

Bekijk het antwoord

Kan de gemeente staatssteunproof steun verlenen aan een orkest?

Onze gemeente heeft een subsidieaanvraag van een orkest ontvangen. Het orkest wil de aangevraagde subsidie aanwenden om een nieuwe en beter uitgeruste oefenruimte te huren. Gezien de culturele en maatschappelijke functie die het orkest vervult, wil de gemeente graag aan het subsidieverzoek van het orkest voldoen. De gemeente vraagt zich echter af of een dergelijke subsidie staatssteun oplevert en, zo ja, of de voorgenomen steun zogezegd ‘staatssteunproof’ kan worden verleend.

Bekijk het antwoord

Vallen Europese subsidies onder staatssteunregels?

Onze provincie vraagt zich af wat de relatie is tussen het 7e Europese Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische ontwikkeling (KP7) en de staatssteunregels. Zijn de regels voor staatssteun inzake onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I) ook van toepassing op subsidies die verstrekt worden aan ondernemingen in het kader van KP7?

Bekijk het antwoord

Is een school een onderneming?

Onze gemeente wil een financiële tegemoetkoming geven aan een middelbare school in de vorm van een subsidie. Moet een school worden gezien als een onderneming? Is hier sprake van ongeoorloofde staatssteun?

Bekijk het antwoord

Is er bij subsidie aan schoolbegeleidingsdiensten sprake van staatssteun?

De gemeente is wil de schooladviesdienst (nu een bestuurscommissie) verzelfstandigen in de vorm van een stichting die uiteindelijk ook commerciële activiteiten gaat ontplooien. Is er dan geen sprake van verboden staatssteun? De commerciële activiteiten worden met stichtingsmiddelen en -mensen ontplooid. De stichting is voor de inkomsten afhankelijk van subsidies.

Bekijk het antwoord

Publicaties Algemeen staatssteun

X