Zoeken
Staatssteun
Subonderwerpen

Algemene groepsvrijstellingsverordening

Onder de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) zijn veel steuncategorieën vrijgesteld van aanmeldingsplicht bij de Europese Commissie. Steun die decentrale overheden verlenen die valt onder de AGVV, hoeft niet te worden aangemeld bij de Europese Commissie. Er kan worden volstaan met een kennisgeving en een jaarlijkse staatssteunrapportage. Afhankelijk van het steunelement moet er in sommige gevallen ook worden voldaan aan de transparantieverplichting. De Algemene Groepsvrijstellingsverordening is in de zomer van 2017 herzien, de wijzigingen vindt u hier.

De AGVV is voor decentrale overheden een van de meest praktische manieren om toegestane staatssteun te verlenen, omdat deze veel steuncategorieën bevat en ruime toepassingsmogelijkheden biedt. Dit is tevens terug te zien in onze kennisgevingen-barometer waarin wordt bijgehouden hoe decentrale overheden gebruik maken van vrijstellingsverordeningen. Voor meer informatie over de toepassing van de AGVV kunt u ook de Handleiding Algemene Groepsvrijstellingsverordening raadplegen.

Wanneer de AGVV gebruiken?

Voordat er wordt overgegaan tot het doen van een kennisgeving is het raadzaam goed te kijken naar de staatssteunregels, naar de mogelijkheden die de regels bieden en naar de eisen die in de AGVV worden gesteld om rechtmatig steun te kunnen verlenen. Zo kan het zijn dat een bepaalde (voorgenomen) steunmaatregel buiten de staatssteunsfeer valt of kan een steunelement dermate gering zijn dat er beter gebruik kan worden gemaakt van de de-minimisverordening.

Mocht de conclusie vervolgens zijn dat uw gemeente of provincie inderdaad het beste gebruik kan maken van de AGVV dan dient er eerst contact met Europa decentraal te worden genomen.  In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ondersteunt het Coordinatiepunt Staatssteun (CPS)  gemeenten en provincies bij kennisgevingen.

Steuncategorieën

De volgende steuncategorieën vallen onder de AGVV:

  • regionale steun;
  • steun voor het MKB;
  • steun om het MKB toegang tot financiering te geven;
  • steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie;
  • opleidingssteun;
  • steun ten behoeve van kwetsbare werknemers en werknemers met een handicap;
  • steun voor milieubescherming en hernieuwbare energie;
  • steun tot herstel van de schade veroorzaakt door bepaalde natuurrampen;
  • sociale vervoerssteun ten behoeve van bewoners van afgelegen gebieden;
  • steun voor breedbandinfrastructuur;
  • steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed;
  • steun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve infrastructuur;
  • steun voor lokale infrastructuurvoorzieningen;
  • steun voor regionale luchthavens;
  • steun voor havens.

Reikwijdte AGVV

De AGVV biedt veel mogelijkheden om steun aan het MKB te verlenen. Ook kan steun worden verleend aan grote ondernemingen. Steun onder de AGVV kan in verschillende vormen toegepast worden, waaronder rentesubsidies, leningen, garantieregelingen en risicofinanciering. Zowel ad hoc steun als steunregelingen kunnen staatssteunproof worden gemaakt met de AGVV.

Havens en luchthavens ook in AGVV

In de zomer van 2017 is de AGVV gewijzigd, de wijzigingen vindt u hier. Hiermee is nu ook steun voor regionale luchthavens en havens opgenomen in de AGVV. Overheden kunnen investeringen uitvoeren in regionale luchthavens en tevens exploitatiesteun geven aan kleine luchthavens om kosten te dekken. Ook voor zeehavens en binnenhavens is het dan mogelijk om investeringssteun te verlenen.

Visserij en primaire landbouw

De AGVV geldt in beginsel voor alle sectoren, maar slechts deels voor de visserij- en aquacultuursector en de primaire landbouwproductie. Zo kan de AGVV alleen worden toegepast in de sector van de primaire landbouwproductie wanneer het gaat om:

  • consultancysteun voor het MKB;
  • risicofinancieringssteun;
  • onderzoek & ontwikkeling en innovatiesteun voor het MKB;
  • milieusteun;
  • opleidingssteun;
  • steun voor kwetsbare werknemers en werknemers met een handicap.

De AGVV is van toepassing op de verwerking en afzet van landbouwproducten, mits de steun niet direct is gerelateerd aan de primaire productie.

Algemene voorwaarden

Decentrale overheden moeten rekening houden met de steunplafonds die gelden voor de verschillende steuncategorieën (de hoogte van het brutosubsidie-equivalent voor leningen en garanties). Bij de steunverlening moet er sprake zijn van een stimulerend effect en dient rekening te worden gehouden met cumulatie. Als er voor dezelfde kosten steun is toegekend door andere overheden, dan mag het totale bedrag het toepasselijke plafond niet overschrijden. Er mag geen steun worden verleend aan ondernemingen in financiële moeilijkheden en er mag geen steun worden verleend aan ondernemingen waarbij er een bevel tot terugvordering uitstaat (Deggendorf-clausule). De AGVV bevat een uitzondering op deze regel als het gaat om steun voor schade veroorzaakt door natuurrampen. Voor iedere categorie gelden afzonderlijke bepalingen ten aanzien van de steunintensiteiten, de hoogte van de steun en de criteria waaraan moet worden voldaan. Meer informatie hierover leest u op de pagina Algemene voorwaarden.

Procedure

Steunmaatregelen die onder de AGVV vallen, hoeven niet ter goedkeuring gemeld te worden bij de Commissie. Kennisgeving en rapportage zijn echter wel verplicht. Uiterlijk twintig werkdagen nadat de steunmaatregel in werking treedt, moet de kennisgeving bij de Commissie zijn afgerond. In onze kennisgevingsbarometer vindt u meer informatie over de toepassing van de AGVV door decentrale overheden. In de Handleiding Algemene Groepsvrijstellingsverordening kunt u ook meer informatie terugvinden.

Wijzigingen AGVV

De oude AGVV (800/2008) gold tot eind 2013. Daarna is deze met een half jaar verlengd. Per 1 juli 2014 is de herziene AGVV (651/2014) in werking getreden. Vanaf 10 juli 2017 is de huidige AGVV gewijzigd.

Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Algemene groepsvrijstellingsverordening

EU adresseert uitdagingen voor decentrale overheden op het gebied van sport

Tijdens een bijeenkomst van de Raad bespraken de Europese ministers van sport hoe goed bestuur in de sport verbeterd kan worden. Zij concludeerden dat de integriteit, transparantie en goed bestuur bij het organiseren van grote sportevenementen verbeterd kunnen worden. Daarnaast adresseren zij de betrokkenheid van verschillende partijen, waaronder decentrale overheden, bij de fases van de organisatie van deze evenementen.

Lees het volledige bericht

Kamerbrief geeft duidelijkheid over stand van zaken aanleg breedband

Op 19 mei 2016 stuurde minister Kamp van Economische Zaken (EZ) een brief aan de Tweede Kamer waarin hij een overzicht schetst van de actuele ontwikkelingen omtrent de aanleg van breedband. Daarnaast gaat hij in op de inzet van het ministerie van EZ voor de facilitering van de aanleg van snel internet in het buitengebied. Bijvoorbeeld door oprichting van een kennisplatform voor de uitwisseling van informatie en best practices.

Lees het volledige bericht

Meer duidelijkheid over de AGVV

De Europese Commissie heeft het bestaande FAQ-document over de toepassing van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV), verruimd. Dit document kan decentrale overheden verduidelijking bieden over de AGVV. De FAQ gaat in op alle 58 artikelen van de verordening.
Lees het volledige bericht

Nieuwe vrijstellingsmogelijkheden voor staatssteun in de maak

De Europese Commissie heeft voorgesteld om havens en luchthavens als steuncategorie op te nemen in de Algemene Groepsvrijstellingsverordening. Ook worden in het voorstel de steundrempels voor cultuur en erfgoed verhoogd. De uitbreiding van vrijstellingsmogelijkheden onder de AGVV betekent voor decentrale overheden dat ze meer armslag krijgen om steun ‘staatssteunproof te verlenen. De uitbreiding staat nu open ter publieke consultatie.
Lees het volledige bericht

Commissie publiceert Nederlandstalige AGVV checklists

In juli 2014 is de nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) van de Europese Commissie (hierna: de Commissie) in werking getreden. Om het gebruik van deze verordening te vergemakkelijken, heeft de Commissie onlangs een aantal checklists opgesteld. Met behulp van deze checklists kunnen decentrale overheden op eenvoudige wijze nagaan aan welke voorwaarden steunmaatregelen onder de AGVV moeten voldoen.
Lees het volledige bericht

De Europese Commissie publiceert een FAQ over de AGVV

De Europese Commissie heeft deze zomer een FAQ lijst (Engelstalig) gepubliceerd over de toepassing van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). Stapsgewijs gaat de Europese Commissie in dit document in op de eerste 34 artikelen van de AGVV door middel van vraag en antwoord. Dit document van de Commissie kan mogelijk dienen ter verduidelijking van de verordening, indien decentrale overheden tegen problemen aan lopen.
Lees het volledige bericht

Nieuwe staatssteunregels voor redding ondernemingen in moeilijkheden aangenomen

De Europese Commissie heeft nieuwe richtsnoeren aangenomen voor steun aan (niet-financiële) ondernemingen in moeilijkheden. Decentrale overheden die steun willen verlenen aan noodlijdende ondernemingen hebben te maken met deze regels. De herziening vindt plaats in het kader van de modernisering van de Europese staatssteunregels. De nieuwe richtsnoeren zijn per 1 juli 2014 ingegaan.
Lees het volledige bericht

Nieuwe staatssteunregels landbouw verruimen decentrale mogelijkheden

Per 1 juli hebben decentrale overheden verruimde mogelijkheden om steun te verlenen aan landbouw, bosbouw en plattelandsontwikkeling. Dit komt door de nieuwe Landbouw Groepsvrijstellingsverordening en nieuwe richtsnoeren voor steun aan landbouw, bosbouw en plattelandsontwikkeling die afgelopen week in werking traden. De nieuwe regelgeving sluit aan bij het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het nieuwe Europese beleid voor plattelandsontwikkeling.
Lees het volledige bericht

Nieuwe AGVV voor staatssteun aangenomen

De Europese Commissie heeft de nieuwe Algemene Groepsvrijstellingverordening (AGVV) voor staatssteun aangenomen. Een van de belangrijkste veranderingen is dat de AGVV is uitgebreid en nu meer steuncategorieën bevat, zoals voor cultuur, sport en innovatieclusters. Daardoor kunnen (decentrale) overheden veel vaker volstaan met de lichte kennisgevingsprocedure om de Europese Commissie op de hoogte te stellen van een steunmaatregel. De nieuwe AGVV treedt per 1 juli in werking.
Lees het volledige bericht

Praktijk Algemene groepsvrijstellingsverordening

Algemene groepsvrijstellingsverordening praktijk

Kennisgevingsprocedure AGVV

Binnen twintig dagen na de inwerkingtreding van een steunmaatregel onder de AGVV moet de betreffende decentrale overheid, namens de lidstaat, de Europese Commissie op de hoogte stellen door middel van kennisgeving. Er hoeft geen officiële melding gedaan te worden.

Gemeenten en provincies

Via het Coördinatiepunt Staatssteun van het Ministerie van BZK vraagt een gemeente of provincie een SANI-account aan. Daarin worden de gegevens aangeleverd. Het ministerie controleert de gegevens. De gemeente of provincie stuurt de kennisgeving door naar de Permanente Vertegenwoordiging bij de EU (PVEU) in Brussel die namens de lidstaat de melding indient bij de Commissie.

Waterschappen

Via het ministerie van I&M, Hoofddirectie Juridische Zaken/Algemeen Bestuurlijk-Juridische Zaken vraagt een waterschap een SANI-account aan. Daarin worden de gegevens aangeleverd. Het ministerie controleert de gegevens. Het waterschap stuurt de kennisgeving door naar de PVEU in Brussel die namens de lidstaat de melding indient bij de Commissie.

SANI

Via het online meldingssysteem State Aid Notifications Interactive (SANI) kunnen decentrale overheden staatssteun of vrijgestelde staatssteun melden of ter kennis geven. Via het betreffende ministerie kan er een account aangevraagd worden.

Kennisgevingsformulier

In bijlage III AGVV staat het benodigde formulier voor de kennisgeving. Deze kan via SANI ingevuld worden. De benodigde gegevens worden ook via SANI verstrekt. Via een compleet formulier stellen decentrale overheden de Commissie op de hoogte. Deze onderzoekt de kennisgeving niet inhoudelijk, maar kan deze wel achteraf controleren. Is het formulier niet compleet, dan kan de Commissie om aanvullende informatie vragen. Het formulier is een samenvatting van de steunmaatregel.

Decentrale overheden zijn verplicht de Commissie jaarlijks te rapporteren over de vrijgestelde staatssteun.

Publicatie steunmaatregel

De Commissie publiceert de samenvatting in het Publicatieblad van de EU en op haar eigen website. De decentrale overheid dient de volledige tekst van de steunmaatregel op internet te publiceren. Hierin zit verschil tussen een steunregeling en ad hoc steun:

1. Steunregeling

De tekst bevat de in de nationale wetgeving vastgestelde voorwaarden die de naleving van de toepasselijke bepalingen van de AGVV garanderen. De tekst moet toegankelijk blijven zolang de steunregeling van kracht is. De website waar de maatregels is te vinden, wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU.

2. Ad hoc steun

De tekst bevat een uitdrukkelijke verwijzing naar de bijzondere bepalingen uit hoofdstuk II AGVV op basis waarvan deze steun is verleend. Er moet verwezen worden naar de in de nationale wetgeving vastgestelde voorwaarden die de naleving van de toepasselijke bepalingen van de AGVV garanderen.

Commissiebrief over stimulerend effect steun aan grote ondernemingen

Decentrale overheden mogen alleen steun op basis van AGVV geven, als dit daadwerkelijk een stimulerend effect heeft. De steunmaatregelen moeten reëel bijdragen aan het scheppen van banen en het versterken van het Europees concurrentievermogen.

Aantonen stimulerend effect

Wanneer grote ondernemingen de AGVV steun krijgen, moeten zij bij de steunverlenende overheid duidelijk aantonen, dat dit stimulerend effect heeft. De begunstigde onderneming levert hiervoor documenten in, die aan drie eisen moeten voldoen:

1. De levensvatbaarheid van het project met en zonder steun, moet goed onderzocht zijn.
2. Het document moet aan de steunverlener ter beschikking zijn gesteld.
3. Het document moet een geloofwaardige analyse van het stimulerend effect bevatten.

De steunverlenende overheid controleert de documenten zorgvuldig.

Informatiewijzer staatssteun

Meer hierover leest u in de Informatiewijzer Staatssteun, hoofdstuk 6 en checklist.

Praktijkvragen Algemene groepsvrijstellingsverordening

Welke voorwaarden stelt de AVG aan de publicatieplicht van beschikkingen op grond van de staatssteunregels?

In hoeverre moeten decentrale overheden rekening houden met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) bij publicatieplicht op grond van de staatssteunregels? De AVG kan namelijk van belang zijn bij de publicatie van sommige staatssteunbeschikkingen, bijvoorbeeld wanneer steun aan een agrariër wordt verleend, die ook woont op zijn agrarisch bedrijf. Is een decentrale overheid verplicht om zulke persoonsgegevens te vermelden in de beschikking? Of is de AVG niet van toepassing op de staatssteunregels?

Bekijk het antwoord

Kan het verstrekken van een bijdrage van een gemeente aan een museum in strijd met Europees recht zijn?

Wij overwegen in onze gemeente om een bijdrage aan één specifiek museum te verstrekken om een uitbouw mogelijk te maken. Hiermee denkt onze gemeente onder meer een belangrijke stimulans aan de uitoefening van culturele doelstellingen te kunnen geven. Laat het Europese cultuurbeleid de ruimte voor autonome uitoefening van dergelijke cultuurdoelstellingen? Zo ja, in hoeverre? En hoe verhoudt dit zich tot bijvoorbeeld andere Europeesrechtelijke doelstellingen?

Bekijk het antwoord

Hoe kunnen we de aanleg van breedband subsidiëren?

Ook onze burgers en bedrijven gevestigd in het buitengebied van de provincie, willen wij voorzien van (super) snel internet. We willen de aanleg van glasvezelinternet stimuleren door het geven van een subsidie. Tijdens het lezen van het rapport Bridge! van Europa decentraal kwam ik een soortgelijke casus tegen: Access2Fiber. Hieruit maak ik op dat bij het subsidiëren van aanleg glasvezel in buitengebieden mogelijk staatssteun of aanbestedingsvragen spelen. Onder welke voorwaarden is het mogelijk de aanleg van breedband te subsidiëren en wat voor lessen kunnen wij trekken uit Access2Fiber?

Bekijk het antwoord

Kan de gemeente staatssteunproof steun verlenen aan een orkest?

Onze gemeente heeft een subsidieaanvraag van een orkest ontvangen. Het orkest wil de aangevraagde subsidie aanwenden om een nieuwe en beter uitgeruste oefenruimte te huren. Gezien de culturele en maatschappelijke functie die het orkest vervult, wil de gemeente graag aan het subsidieverzoek van het orkest voldoen. De gemeente vraagt zich echter af of een dergelijke subsidie staatssteun oplevert en, zo ja, of de voorgenomen steun zogezegd ‘staatssteunproof’ kan worden verleend.

Bekijk het antwoord

Hoe netto-inkomsten museum berekenen conform vrijstelling cultuursteun in nieuwe AGVV?

Onze provincie wil een subsidie geven voor de restauratie van een museum. Het gaat om een groot bedrag investeringssteun en om een museum met internationale uitstraling. Om deze subsidie staatssteunproof te maken, wil de provincie de cultuurvrijstelling (artikel 53) in de nieuwe Algemene groepsvrijstellingsverordening gebruiken. Lid 6 stelt echter als voorwaarde dat netto-inkomsten moeten worden terugbetaald. Onze subsidie wordt alleen verleend voor de restauratie van monumentale onderdelen en niet voor de kunstcollectie. Moeten wij bij het berekenen van netto-inkomsten nu de inkomsten van het hele museum meenemen? En welke termijn moet de provincie aanhouden: de looptijd van de subsidie of de afschrijvingsperiode van de investering?

Bekijk het antwoord

Hoe kunnen we lopende steun in overeenstemming met de nieuwe AGVV maken?

Onze provincie heeft de afgelopen jaren regelmatig de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) toegepast om ondernemingen te kunnen steunen. De AGVV is gebruikt om zowel steunregelingen als individuele steun ‘staatssteunproof’ te maken. Onlangs is de nieuwe AGVV in werking getreden. Hoe moeten wij omgaan met steun die is kennisgegeven onder de oude AGVV en die langer doorloopt dan dat deze verordening geldig is?

Bekijk het antwoord

Publicaties Algemene groepsvrijstellingsverordening