Aanbestedingsrichtlijnen

Decentrale overheden die overheidsopdrachten vergeven, krijgen te maken met de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Deze richtlijnen bevatten de belangrijkste regelgeving op het gebied van aanbesteden, en zijn:

  • richtlijn 2014/23 (van toepassing op bepaalde concessieovereenkomsten die overheden sluiten);
  • richtlijn 2014/24 (van toepassing op overheidsopdrachten binnen de klassieke sectoren: werken, leveringen en diensten);
  • richtlijn 2014/25 (van toepassing op overheidsopdrachten binnen de speciale sectoren: water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten).

Implementatie richtlijnen via Aanbestedingswet

Op 1 april 2013 is in Nederland de eerste versie van de Aanbestedingswet 2012 in werking getreden. Hiermee wordt de implementatie van de aanbestedingsrichtlijnen 2014/24, 2014/25 en 2014/23 in Nederland geregeld. Voorheen waren de richtlijnen geïmplementeerd middels de Bao en Bass. Met de inwerkingtreding van de Aanbestedingswet kwamen deze besluiten te vervallen. Voor aanbestedingen die al waren opgestart onder de Bao en Bass, kwam er een overgangsbepaling ten tijde van de inwerkingtreding van de wet.

Per 1 juli 2016 is een herziene versie van de Aanbestedingswet 2012 in werking getreden, ter implementatie van de richtlijn 2014/24, 2014/25 en 2014/23. Ook deze herziene Aanbestedingswet 2012 kent een overgangsbepaling voor aanbestedingen die al onder het oude regime waren opgestart.

Vaststelling richtlijnen 2014/24, 2014/25 en 2014/23

De Europese Commissie deed al in 2011 een voorstel om de (inmiddels oude) aanbestedingsrichtlijnen 2004/17 en 2004/18 te herzien. Ook kwam er een voorstel voor een nieuwe richtlijn voor de aanbesteding van concessieovereenkomsten. In ons Feuilleton voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen leest u meer over de inhoud van deze voorstellen. Onze Notitie Nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen geeft een compleet overzicht van de belangrijkste wijzigingen in de nieuwe richtlijnen en de wijze waarop deze in de Aanbestedingswet zijn geïmplementeerd.

De voorstellen werden op 15 januari 2014 aangenomen door het Europees Parlement en op 11 februari 2014 definitief vastgesteld door de Raad van Ministers. Nederland had vervolgens tot 18 april 2016 de tijd om de richtlijnen te implementeren. Daarvoor moest de Aanbestedingswet 2012 aangepast worden. Alle vastgestelde richtlijnteksten vindt u onder wet- en regelgeving.

Doel aanbestedingsrichtlijnen

De aanbestedingsrichtlijnen zijn oorspronkelijk opgesteld om binnen de EU een interne markt te creëren en vrije en eerlijke concurrentie te stimuleren. Overheidsopdrachten maken immers 16% uit van het Bruto Binnenlands Product van de EU. Aan de aanbestedingsrichtlijnen liggen de Verdragsbeginselen ten grondslag. Ook richtlijnen 2014/24, 2014/25 en 2014/23 streven dit doel na.

Interne markt

In het kader van een interne markt, wil de EU ruimte voor overheidsopdrachten creëren. Richtlijnen 2014/24, 2014/25 en 2014/23 bieden opdrachtgevers (decentrale overheden) ook mogelijkheden voor een professioneler inkoopproces. Belangrijke neveneffecten van een goede toepassing van de richtlijnen zijn:

  • integriteit van het bestuur;
  • transparantie;
  • het verkrijgen van het beste prijs-kwaliteitsverhouding tegen de economisch meest voordeligste inschrijving;
  • het nastreven van duurzaamheid en innovatie;
  • (kosten)besparing en efficiency.

Verschil richtlijnen 2014/24, 2014/25 en 2014/23

Aanbestedingen voor de klassieke sectoren (werken, leveringen en diensten) vallen onder richtlijn 2014/24. Aanbestedingen voor water, energie, transport en posterijen vallen onder richtlijn 2014/25, ook wel de richtlijn voor ‘speciale sectoren’ genoemd. De richtlijnen behouden het onderscheid tussen klassieke en speciale sectoren, maar introduceren een aparte richtlijn voor de aanbesteding van concessies (richtlijn 2014/23).

Oude aanbestedingsrichtlijnen

Voor de komst van richtlijn 2014/24 en richtlijn 2014/25 en concessierichtlijn 2014/23, bestonden de aanbestedingsrichtlijnen uit richtlijnen 2004/18 (voor overheidsopdrachten in de klassieke sectoren) en 2004/17 (voor speciale sectoren). En daarvoor uit de richtlijnen voor Werken (93/37/EEG), Leveringen (93/36/EEG), Diensten (92/50/EEG) en Nutssectoren (93/38/EEG).

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Beleid Aanbestedingsrichtlijnen

Aanbestedingsrichtlijnen beleid

De belangrijkste Europese beleidsontwikkelingen op het gebied van aanbestedingen worden beschreven in de volgende documenten:

Feuilleton voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, met de richtlijnvoorstellen uit 2011 van Europese Commissie;
Single Market Act 2011 en Single Market Act 2012;
Interpretatieve Mededelingen, Europese Commissie;
Werkprogramma’s, Europese Commissie;
EU 2020 strategie.

Beleidsdocumenten

Deze beleidsdocumenten staan in verbinding met elkaar en bevatten verwijzingen naar elkaar. De documenten:

– Schetsen de belangrijkste doelstellingen waar aanbestedingsbeleid en regelgeving op is gericht;
– Geven een beeld van de voornaamste probleemgebieden waar overheden en het bedrijfsleven bij de uitvoering van aanbestedingsregels momenteel mee te maken hebben;
– Geven richting aan te ontwikkelen aanbestedingsbeleid voor de nabije toekomst.

Onderwerpen

Onderwerpen die hierbij een belangrijke rol spelen, zijn:

– Het meedoen van Europa met een goed functionerende interne markt op mondiaal niveau;
– Duurzaamheid;
– Innovatie;
– Sociale doelstellingen;
– Samenwerking;
– Prijs-kwaliteitsbenadering;
– Professionalisering.

Nieuws Aanbestedingsrichtlijnen

Digitale versie Uniform Europees Aanbestedingsdocument beschikbaar

Het ministerie van Economische Zaken (EZ) heeft begin juli een digitale versie van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) online geplaatst. Vorig jaar publiceerde de Europese Commissie Uitvoeringsverordening 2016/7 met het standaardformulier. Het ministerie van EZ heeft hier nu een gebruiksvriendelijke pdf-formulier voor ontwikkeld. Met het formulier wordt getracht de administratieve lasten van aanbestedende diensten en ondernemers te verlichten. Het UEA vervangt het Nederlandse model Eigen Verklaring.

Lees het volledige bericht

Aantal inbreukzaken 2016 hoogste in vijf jaar

Het aantal Europese richtlijnen dat in 2016 te laat werd omgezet in nationaal recht is verdubbeld in vergelijking met 2015. Daarnaast is het aantal inbreukzaken in 2016 met een vijfde gestegen. Dit aantal is in de afgelopen vijf jaar nog nooit zo hoog geweest. Dit blijkt uit het jaarverslag over de controle op de toepassing van het EU-recht van de Europese Commissie. Ook publiceerde de Commissie het Scorebord van de eengemaakte markt.

Lees het volledige bericht

Geschatte waarde aanbestedingsmarkt EU € 450 miljard

De Europese Commissie heeft op 19 december de jaarrapportage over 2015 uitgebracht met verschillende indicatoren die de ontwikkeling rondom aanbestedingen in de Europese Unie omschrijven. De geschatte waarde van de complete Europese aanbestedingen in 2015, die Europees zijn aangekondigd, hebben een gezamenlijke waarde van € 450 miljard. Dit is 6,9% hoger dan in 2014.

Lees het volledige bericht

1 juli 2016: Nieuwe aanbestedingswet treedt in werking

De herziene Aanbestedingswet is vanaf 1 juli 2016 van kracht. Deze gewijzigde wet blijft de Aanbestedingswet 2012 heten. Het aanbestedingsdossier op de website van Europa decentraal zal vanaf deze datum worden aangepast aan de nieuwe regelgeving. Deze wijzigingen zijn nodig naar aanleiding van de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen die met de nieuwe Aanbestedingswet 2012 nu ook in de Nederlandse rechtsorde geïmplementeerd zijn.

Lees het volledige bericht

Nieuwe Aanbestedingswet aangenomen door Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft op 21 juni 2016 het voorstel voor de gewijzigde Aanbestedingswet aangenomen. De nieuwe wet zal Aanbestedingswet 2012 gaan heten. Minister Kamp van Economische Zaken heeft eerder aangegeven te streven naar inwerkingtreding van de gewijzigde Aanbestedingswet per 1 juli 2016. Dit zal nu afhangen van de herziening van het Aanbestedingsbesluit, dat samen met de wet inwerking zal treden.

Lees het volledige bericht

Slechts vijf lidstaten halen implementatiedeadline aanbestedingsrichtlijnen

De nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen moesten voor 18 april 2016 geïmplementeerd zijn in de nationale wetgeving van de lidstaten van de Europese Unie. Slechts vijf lidstaten – te weten: Denemarken, Hongarije, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Bulgarije – hebben de Europese Commissie laten weten dat zij de Europese richtlijnen hebben geïmplementeerd. De overige 23 lidstaten hebben de implementatiedeadline niet gehaald.

Lees het volledige bericht

Rechtstreekse werking aanbestedingsrichtlijnen?

De deadline van 18 april 2016 voor de implementatie van de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen en de nieuwe concessierichtlijn gaat niet gehaald worden. Hierdoor leven er veel vragen over de mogelijke rechtstreekse werking van deze richtlijnbepalingen. De komende tijd zullen er meerdere initiatieven worden ontplooid om ook decentrale overheden meer duidelijkheid te kunnen verschaffen over welke bepalingen uit de nieuwe Europese richtlijnen wel en mogelijk niet direct per 18 april al toegepast dienen te worden.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Aanbestedingsrichtlijnen

Hoe moeten we openbaar (bus)vervoer aanbesteden onder de nieuwe concessierichtlijn?

Het huidige openbaarvervoerscontract van onze provincie met de busmaatschappij loopt af en wij willen een nieuw contract sluiten. Wij weten dat momenteel de nieuwe Europese concessierichtlijn wordt geïmplementeerd in Nederland. Moet onze provincie diensten voor openbaar (bus)vervoer verplicht aanbesteden via een concessie?

Bekijk het antwoord

Publicaties Aanbestedingsrichtlijnen

Aanbestedingsrichtlijnen

Veelgestelde vragen Aanbesteden

Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 1 (Aanbestedingsrecht algemeen)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 2 (Opdrachten die (gedeeltelijk) buiten de EU Aanbestedingsrichtlijnen vallen)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 3 (Alleenrecht, bijzonder recht en uitsluitend recht)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 4 (Inbesteden en quasi-inbesteden)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 5 (Contractsduur en waardebepaling van een opdracht)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 6 (Raamovereenkomsten)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 7 (Geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden, selectiecriteria en gunningscriteria)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 8 (Rechtsbescherming)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 9 (Subsidie of opdracht?)
Veelgestelde vragen Aanbesteden, hoofdstuk 10 (Duurzaam aanbesteden; sociale- en milieucriteria)

Nieuwe aanbestedingsrichtlijnen 2012/2014

Voorstel klassieke aanbestedingsrichtlijn 2011/896 (ter vervanging van richtlijn 2004/18), december 2011
Voorstel speciale sectoren aanbestedingsrichtlijn 2011 895 (ter vervanging van richtlijn 2004/17), december 2011
Notitie voorstellen nieuwe aanbestedingsrichtlijnen, Europa decentraal, begin 2012
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on public procurement (Classical Directive)
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel Directive on procurement by entities operating in the waterenergy, transport and postal service sectors
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on the award of concession contracts (‘Concessions’ Directive)
Zie deze pagina voor de vastgestelde, definitieve teksten van de richtlijnvoorstellen
17 factsheets Europese Commissie
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen
, Europa decentraal (juli 2014)
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen, Europa decentraal (januari 2016)
Notitie nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen, implementatie in Aanbestedingswet, Europa decentraal (juni 2016)
FAQ Voorlichtingsbijeenkomsten herziening Aanbestedingswet 2012, publicatie Europa decentraal

Single market act

Single Market Act I
Single Market Act II

Accountantscontrole

Handreiking collegebesluit inkoop en aanbesteding (2004), ministerie van BZK, IPO, VNG en Europa decentraal

Definitie van bijzondere of speciale rechten

Explanatory note nutssectorenrichtlijn (93/38 EG en 2004/17/EG)

Concurrentiegerichte dialoog

Explanatory note klassieke richtlijnen (werken, leveringen en diensten en 2004/18/EG)

Diensten van algemeen belang

Groenboek, diensten van algemeen belang
FAQ, over de toepassing van aanbestedingsregels op SDAB
Gids, voor toepassing van EU-regels voor staatssteun, overheidsopdrachten en de een gemaakte markt op DAEB, met name SDAB

Elektronisch aanbesteden

Groenboek, over de bevordering van e-aanbesteden in de EU

Modernisering van de aanbestedingsrichtlijnen

Groenboek, over modernisering van de Europese markt voor overheidsopdrachten

PPS en Concessies

Groenboek, over PPS en concessieovereenkomsten
Interpretatieve mededeling, over concessieovereenkomsten in het Communautaire recht
Mededeling, over PPS en concessieovereenkomsten
Interpretatieve Mededeling, over geïnstitutionaliseerde PPS

Publiek publieke samenwerking

Werkdocument, over toepassing van aanbestedingsrecht op publiek publieke samenwerking

Raamovereenkomsten

Explanatory note raamovereenkomsten (richtlijn 2004/18/EG)

Sociale- en milieucriteria

Interpretatieve mededeling, over de mogelijkheden om sociale criteria in overheidsopdrachten te integreren
Interpretatieve mededeling, over de mogelijkheden om milieucriteria in overheidsopdrachten te integreren
Handboek Groen Kopen, over milieuvriendelijke overheidsopdrachten en een Engelstalige update
Handboek Sociaal Kopen, om sociale overwegingen mee te nemen in aanbesteding

Transparantie

Interpretatieve mededeling, over het plaatsen van opdrachten die niet/gedeeltelijk onder de richtlijnen inzake overheidsopdrachten vallen

Handleidingen voormalige aanbestedingsrichtlijnen

Handleiding bij voormalige richtlijn Diensten (92/50/EEG)
Handleiding bij voormalige richtlijn Werken (93/37/EEG)
Handleiding bij voormalige richtlijn Leveringen (93/36/EEG)

Vragen over aanbesteden en inkopen

Overzicht, waar kunt u terecht met vragen over aanbesteden en inkopen

Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten

Elsevier Overheid, J.W.A. Bergevoet, 2006. Bevat de tekst van Bao en toelichting, voor iedereen betrokken bij de aanbesteding van overheidsopdrachten

Besluit aanbestedingen speciale sectoren

Elsevier Overheid, J.W.A. Bergevoet, 2006. Bevat de tekst van Bass en toelichting, voor iedereen betrokken bij de aanbesteding van overheidsopdrachten in de speciale sectoren.

Aanbestedingsrecht voor overheden

‘Naar een verantwoord aanbestedingsbeleid onder het nieuwe aanbestedingsrecht’, Mr. M.J.J.M. Essers, 3e druk 2009, Reed Business.

Aanbestedingsrecht

‘Aanbestedingsrecht’, mr. E.H. Pijnacker Hordijk, mr. G.W. van der Bend, mr. J.F. van Nouhuys – 4e druk 2009. Hét handboek van het Europese en Nederlandse aanbestedingsrecht.

Praktijkboek aanbesteden

‘Praktijkboek aanbesteden’, mr. S.C. Brackmann, mr. J.C. Verlinden-Bijlsma, 2e druk 2011

Privatiseringen en bestrijding corruptie en georganiseerde criminaliteit

‘EG-aanbestedingsrechtelijke problemen bij privatiseringen en bij de bestrijding van corruptie en georganiseerde criminaliteit’ mr. dr. E.R. Manunza, diss. Amsterdam VU, Europese Monografieën, deel 68, 2001.

De Leidraad aanbesteden voor de bouw

Handleiding voor aanbesteden in de bouw. Breed perspectief en inzetbaar voor de hele bouwsector.

Pluk de vruchten van de interne markt

Europees beleid als kans voor decentraal beleid, Bart Hessel, Ann-Marie Kühler, Emile Perton, 2011, hoofdstuk 3.

Contractmanagement

Handreiking contractbeheer en contractmanagement

Wet- en regelgeving Aanbestedingsrichtlijnen

Aanbestedingsrichtlijnen

De Europese Aanbestedingsrichtlijnen 2004/17 en 2004/18 bevatten de Europese aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten voor respectievelijk speciale sectoren dan wel de zogenaamde klassieke sectoren van werken, leveringen en dienstenopdrachten.

Nieuwe aanbestedingsrichtlijnen

In december 2011 heeft de Europese Commissie drie nieuwe voorstellen voor aanbestedingsregels voor klassieke sectoren, speciale sectoren en concessies uitgebracht.
Voorstel klassieke aanbestedingsrichtlijn 2011 896 (ter vervanging van richtlijn 2004/18) van december 2011
Voorstel speciale sectoren aanbestedingsrichtlijn 2011 895 (ter vervanging van richtlijn 2004/17) van december 2011
Voorstel concessierichtlijn 2011 897 (nieuw) van december 2011

In juli 2013 zijn de compromisteksten uitgebracht:
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on public procurement (Classical Directive)
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on procurement by entities operating in the water, energy, transport and postal service sectors 
Compromistekst van juli 2013 over het voorstel voor een Directive on the award of concession contracts (Concessions Directive)

Op 15 januari 2014 zijn de voorstellen voor nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen door het Europees Parlement aangenomen en op 11 februari zijn de nieuwe richtlijnen definitief vastgesteld door de Raad van Ministers. De definitief vastgestelde teksten zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van 28 maart 2014 (L94):
Nieuwe richtlijn klassieke sectoren (2014/24)
Nieuwe richtlijn speciale sectorbedrijven (2014/25)
Nieuwe richtlijn concessies (2014/23)

De nieuwe richtlijnen moeten uiterlijk 18 april 2016 door het Ministerie van Economische Zaken worden geïmplementeerd via nationale regelgeving. Dit zal via een aanpassing van de Aanbestedingswet gebeuren.

X