Rechtstreekse werking

Europese (milieu)richtlijnen moeten worden geïmplementeerd in nationale wetgeving. Gebeurt dit op tijd en correct, dan hebben uitvoerders en bestuurders te maken met Nederlandse milieuwetgeving. Het Europees recht wordt dan automatisch nageleefd, ook door decentrale overheden.

Valkuilen implementatie

De volgende punten kunnen echter bij de implementatie van Europese richtlijnen misgaan:

  • De Europese regels worden te laat omgezet. De datum voor omzetting is meestal twee jaar na de publicatie in het Publicatieblad.
  • De richtlijnen zijn volgens de Commissie onjuist of onvolledig overgenomen.

Rechtstreekse werking

Als een richtlijn onjuist of niet tijdig is geïmplementeerd, heeft de richtlijn onder bepaalde omstandigheden rechtstreekse werking. Particulieren kunnen zich bij de rechter beroepen op de Europese richtlijn, in plaats van op nationale wetgeving. Decentrale overheden moeten zelf het Europees recht toepassen.

Beroep

De voorwaarden waaronder particulieren zich rechtstreeks op een niet tijdige geïmplementeerde richtlijn kunnen beroepen zijn:

  • De bepalingen van de richtlijn waar men zich op beroept moeten onvoorwaardelijk en voldoende duidelijk en voldoende nauwkeurig zijn.
  • De richtlijn moet niet (correct) zijn omgezet in nationaal recht binnen de vastgestelde termijnen voor omzetting.

Schadevergoeding

Voor het eisen van een schadevergoeding moet:

  • de richtlijn rechten toekennen aan particulieren;
  • de inhoud van recht vastgesteld kunnen worden;
  • schade geleden zijn die veroorzaakt is door de schending van de op de staat rustende verplichting.

Voorkoming problemen achteraf

Decentrale overheden kunnen op verschillende manieren de juiste uitvoering van het Europese milieurecht garanderen en problemen en klachten voorkomen:

1. Implementatiedeadlines

Decentrale overheden kunnen zich voorbereiden op het feit dat richtlijnen soms te laat of onjuist worden omgezet. De koepelorganisaties van decentrale overheden zijn vaak betrokken bij het interdepartementale dossierteam van het ministerie van I&M, dat zich bezig houdt met de implementatie van de betreffende richtlijn. Ook zij kunnen advies geven over hoe Europese bepalingen moeten worden nageleefd na het verstrijken van de deadline.

2. Strijdigheid

Nederlandse wetgeving kan strijdig zijn met bepalingen uit richtlijnen. Het beoordelen of er sprake is van strijdigheid is geen gemakkelijke taak. Met de checklist rechtstreekse werking controleert u of sprake is van rechtstreeks werkende bepalingen. Als er sprake is van strijdigheid tussen Europees recht en nationale wetgeving, dan moeten gemeenten altijd de Europese bepalingen naleven of de nationale wetgeving richtlijnconform interpreteren.

3. Jurisprudentie

Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de jurisprudentie over rechtstreekse werking van bepalingen in het Europees milieurecht.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Rechtstreekse werking

Van Gend en Loos arrest

HvJ-EU, 5 februari 1963. Zaak 26/62: het Van Gend en Loos arrest. Met het Van Gend en Loos arrest introduceerde het Europese Hof van Justitie van de EG het beginsel van de rechtstreekse werking van het Gemeenschapsrecht in de lidstaten. In deze zaak uit 1963 stelde het Hof dat de communautaire rechtsorde een rechtstreekse bron van rechten en plichten vormt voor zowel lidstaten als burgers. De Gemeenschap, zo stelde het Hof, moet namelijk worden gezien als een nieuwe rechtsorde in het internationale recht.

Lees meer

Nieuws Rechtstreekse werking

Rechtstreekse werking aanbestedingsrichtlijnen?

De deadline van 18 april 2016 voor de implementatie van de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen en de nieuwe concessierichtlijn gaat niet gehaald worden. Hierdoor leven er veel vragen over de mogelijke rechtstreekse werking van deze richtlijnbepalingen. De komende tijd zullen er meerdere initiatieven worden ontplooid om ook decentrale overheden meer duidelijkheid te kunnen verschaffen over welke bepalingen uit de nieuwe Europese richtlijnen wel en mogelijk niet direct per 18 april al toegepast dienen te worden.

Lees het volledige bericht

Publicaties Rechtstreekse werking

X