Zoeken
Staatssteun
Subonderwerpen

Openbare infrastructuur

Het aanleggen en onderhouden van algemeen openbaar toegankelijke infrastructuur is een taak voor (decentrale) overheden. Wanneer overheden algemene infrastructuurmaatregelen steunen, is er in beginsel sprake van staatssteun (art. 107 lid 1 VWEU). Staatssteun is in principe verboden.

Niet-discriminatoir

Decentrale overheden moeten ervoor zorgen dat de voorzieningen op niet discriminatoire basis toegankelijk zijn, dus toegankelijk voor alle potentiële eindgebruikers. Daarnaast is het ook belangrijk om de regels voor aanbestedingen in acht te nemen.

Steun voor vervoersinfrastructuur

Bij steun voor de exploitatie van infrastructuur kan er sprake zijn van staatssteun. Toch is er een mogelijkheid om steun te verlenen voor vervoersinfrastructuur op basis van art. 93 VWEU. Ook voor vormen van exploitatiesteun in het kader van de infrastructuur van havens en luchthavens gelden er regels.


Jurisprudentie Openbare infrastructuur

Openbare infrastructuur

Europese Commissie, 24 april 2007. Aanleg tweede maasvlakte

Steunmaatregel N 60/2006. In deze beschikking maakte de Europese Commissie duidelijk in hoeverre investeringen in openbare infrastructuur geen staatssteun zijn. Het is de taak van de overheid om zorg te dragen voor het open houden van openbare vaarwegen. Er moet gezorgd worden voor een voor iedereen, op gelijke voorwaarden, toegankelijke algemene openbare infastructuur, die de markt niet op commerciële voorwaarden kan verschaffen. In dat geval is er sprake van een typische taak van de overheid en is de controle op staatssteun is niet van toepassing.

De Commissie is van oordeel dat overheidsinvesteringen in vaarwegen naar zee openbare faciliteiten voor vervoer over land binnen het havengebied en andere maritieme infrastructuur, die de maritieme gemeenschap als geheel ten goede komen, over het algemeen geen staatsteun is.

Infrastructuur
De Nederlandse staat zal bijdragen aan de aanleg van de infrastructuur die niet commercieel kan worden geëxploiteerd (een zeewering, een spoorbaan, een weg, pijpleidingen en kabelgoten, het doortrekken en verbreden van de bestaande zeevaarttoegang). Deze bijdrage heeft geen betrekking op investeringen in havenfaciliteiten die inkomsten voor het Havenbedrijf kunnen genereren (bijvoorbeeld door het aanrekenen van commerciële vergoedingen voor het gebruik van faciliteiten, het verhuren van nieuwe terminals enz.).

Grondprijs
Het Havenbedrijf heeft een markconforme prijs betaald voor de pacht van de gronden waarop de haven zal worden uitgebreid. Daarom is de Commissie tot de conclusie genomen dat deze maatregel geen staatssteun in de zin van art. 107 lid 1 VWEU inhoudt.

Market Economy Investor Principle
Het Rijk betaalt ook een marktprijs voor de nieuwe aandelen en zal delen in de inkomsten van het Havenbedrijf Rotterdam. De Commissie heeft vastgesteld dat het besluit van de Nederlandse overheid op winstvooruitzichten berust. Daar de Nederlandse overheid bij de aankoop van aandelen als een particuliere investeerder handelt, wordt deze aankoop evenmin als staatssteun beschouwd.

Europese Commissie, 21 oktober 2008. Ahoy en de gemeente Rotterdam

Zaak C-4/08. De Europese Commissie heeft op 21 oktober 2008 een investering van € 42 miljoen door Rotterdam in de renovatie en uitbreiding van het Sportpaleis, een onderdeel van het Ahoy’-complex, goedgekeurd. Een diepgaand onderzoek heeft uitgewezen dat de investering geen onrechtmatig voordeel toekent aan de exploitant van het complex of aan enige andere onderneming, omdat de overeenkomsten met de gemeente Rotterdam tegen marktvoorwaarden (het zogenaamde market economy investor principle) zijn gesloten.

Geen staatssteun
De Commissie heeft geconcludeerd dat de maatregel geen staatssteun inhoudt. Deze zaak is interessant voor andere decentrale overheden die investeren in accommodaties voor culturele, sport- en recreatie-evenementen.

Nieuws Openbare infrastructuur

Nieuwe CEF transport calls in najaar 2016 verwacht

De Europese Commissie heeft de werkprogramma’s 2016 voor de Connecting Europe Facility (CEF) transport vastgesteld. Deze werkprogramma’s zijn het uitgangspunt voor nieuwe calls in het najaar van 2016. Naar verwachting zijn drie calls interessant voor Nederlandse belanghebbenden; vrachtvervoersdiensten, reductie van geluidsoverlast op het spoor en synergieprojecten tussen transport en energie.

Lees het volledige bericht

Aanleg recreatieve jachthaven infrastructuur geen staatssteun

Steun voor de aanleg van infrastructuur voor recreatief gebruik in de jachthaven van Leixões (Portugal) houdt geen staatssteun in. Dit oordeelde de Commissie in een in februari 2016 verschenen besluit. De steun heeft volgens de Commissie namelijk hooguit een marginaal effect op het handelsverkeer tussen de lidstaten. Steun voor de aanleg van een cruiseschip terminal leverde volgens de Commissie wel, overigens verenigbare, staatssteun op.
Lees het volledige bericht

De grenzen van openbare infrastructuur: de Europese Commissie licht toe

Financiering van algemeen toegankelijke infrastructuur wordt in beginsel beschouwd als een publieke taak. Staatssteun kan hierdoor uitgesloten worden. Echter, de scheidslijn tussen wat wel of niet onder een publieke taak valt, kan soms dun zijn. Dit blijkt ook uit een geschil dat bij onze zuiderburen speelt ten aanzien van infrastructuur rondom een shoppingcenter. De Europese Commissie heeft zich hier ook over gebogen en haar besluit wordt in dit bericht nader toegelicht.
Lees het volledige bericht

Europese Commissie vernieuwt regels voor staatssteun aan luchtvaart

Voor gemeenten en provincies komt er meer duidelijkheid over de mogelijkheden om staatssteun te verlenen aan de luchtvaartsector. Dit blijkt uit de recente voorstellen van de Europese Commissie voor wijzigingen van de bestaande richtsnoeren voor staatssteun aan luchthavens en luchtvaartmaatschappijen. Op de voorstellen kan – ook door decentrale overheden – tot 25 september 2013 worden gereageerd.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Openbare infrastructuur

X