Onrechtmatig verleende steun, voor herstel van natuurrampen, teruggevorderd

20 augustus 2015Staatssteun

De Europese Commissie heeft Italië verzocht om de onrechtmatig verleende staatssteun, die is vertrekt ter compensatie van schade veroorzaakt door natuurrampen, terug te vorderen. Het gaat hier om steun aan bedrijven die, in tegenstelling tot andere begunstigden, geen schade hebben geleden door natuurrampen tussen 2002 en 2011. Ook in Nederland moet er kritisch worden afgewogen in hoeverre ontvangers van staatssteun in dergelijke gevallen recht hebben op compensatie.

Onderzoeksprocedure Europese Commissie

Het terugvorderingsbesluit is het resultaat van een driejarig durend onderzoek van de Commissie. De Italiaanse steunmaatregel behelst een verlaging van belasting en sociale premies ten behoeve van gedupeerde ondernemingen in regio’s die getroffen zijn door natuurrampen. Indien deze onrechtmatig zouden zijn verkregen, kan dit marktverstorend werken en is de maatregel mogelijk onverenigbaar met de interne markt.

Onduidelijkheid over schade

De Commissie komt tot de conclusie dat er geen voorwaarden ten aanzien van de bewijslast zijn gesteld alvorens de steun werd verleend. Zodoende is er in veel gevallen steun verstrekt terwijl er geen sprake is van (aantoonbare) schade, of overstijgt de compensatie de schade. Er is zelfs steun verkregen door ondernemingen die enkel geregistreerd staan in het getroffen gebied zonder dat ze daar economische activiteiten verrichten.

Steun als gevolg van natuurrampen

De Commissie heeft toegelicht onder welke voorwaarden binnen de bestaande staatssteunkaders zogenaamde ‘herstelsteun’ kan worden uitgevoerd. Zo is in artikel 107 lid 2b van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie opgenomen dat “steunmaatregelen tot herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen” verenigbaar zijn met de interne markt. Daarnaast bieden de AGVVLVV (onder bepaalde voorwaarden) en de de-minimisverordening mogelijkheden om steun te verlenen zonder dat deze gemeld hoeft te worden bij de Commissie.

Decentrale relevantie

Voor decentrale overheden is het is mogelijk om bepaalde steunmaatregelen uit te voeren tot herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen. Het in dit bericht besproken besluit laat zien dat het raadzaam is om na te gaan of dergelijke steun conform de staatssteunregels kan worden verstrekt.

Door:

Paul Zondag en Lukas Ament, Europa decentraal

Bron:

Press release, Europese Commissie

Meer informatie:

Dossier staatssteun, Europa decentraal
Rampen en crisisbeheersing, Europa decentraal
Risico’s niet naleving, Europa decentraal
Terugvorderingsprocedure, Europa decentraal