Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Op de hoogte in 10 stappen: Stap 1: de AGVV en cultuur

15 november 2013Staatssteun

Zoals aangekondigd in de vorige Europese Ster, behandelt Europa decentraal in 10 stappen de belangrijkste voorstellen voor herziening van de staatssteunregels. Deze week starten we met de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) en steun voor cultuur en de instandhouding van cultureel erfgoed. Belangrijkste verandering is dat decentrale overheden dergelijke steun per 1 juli 2014 waarschijnlijk niet meer ter beoordeling bij de Commissie hoeven aan te melden: een kennisgeving is voldoende.

Huidig juridisch kader

Voorafgaand aan het bespreken van de voorstellen, kijken we naar het huidige juridisch kader voor steunverlening voor cultuur. In art. 167 lid 1 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) staat dat de Unie bijdraagt tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten. Maar omdat culturele activiteiten vaak niet winstgevend zijn, kan de kwaliteit en kwantiteit van het culturele aanbod in een lidstaat in de praktijk vaak niet verzekerd worden zonder overheidssteun.

Art. 107 lid 3d VWEU

Om hieraan tegemoet te komen, heeft de Commissie art. 107 lid 3d VWEU geïntroduceerd. In dit artikel is een uitzondering op het verbod op staatssteun neergelegd voor activiteiten op het gebied van cultuur en de instandhouding van cultureel erfgoed.

Aanmelden bij de Commissie

Het bovenstaande betekent dat de Commissie eerst nagaat of een maatregel ter bevordering van cultuur staatssteun oplevert en, zo ja, of de maatregel voldoet aan de vereisten uit art. 107 lid 3d VWEU. Decentrale overheden moeten zulke maatregelen in de regel dus ter beoordeling bij de Commissie aanmelden.

Ontwerp AGVV

Aan deze praktijk komt waarschijnlijk medio volgend jaar een einde. De Commissie wil steun voor cultuur en de instandhouding van cultureel erfgoed namelijk als categorie toevoegen aan de AGVV (art. 6 van de ontwerp AGVV).

Dergelijke steun is dan verenigbaar met de interne markt en hoeft niet meer bij te Commissie te worden aangemeld. Net als voor andere categorieën onder de AGVV geldt, moeten decentrale overheden de Commissie waarschijnlijk op de hoogte gaan stellen door middel van een kennisgeving en rapportage.

Film

Uit het voorstel van de Commissie blijkt dat het schrijven van scenario’s en de ontwikkeling, productie, distributie en promotie van audiovisuele werken niet in aanmerking komen voor steun onder het nieuwe artikel. Dat houdt dus in dat steunverlening van overheden aan de filmindustrie nog wel aangemeld moet worden bij de Commissie.

De Commissie heeft recentelijk de criteria herzien die zij hanteert om de verenigbaarheid van steunmaatregelen voor films en andere audiovisuele werken te toetsen. Het nieuwe toetsingskader maakt het voor (decentrale) overheden makkelijker om dergelijke steun te verlenen.

Investerings- en exploitatiesteun

In de ontwerp AGVV zijn zowel investerings- als exploitatiesteun voor cultuur en cultureel erfgoed uitgezonderd van aanmelding. Onder investeringssteun vallen bijvoorbeeld de kosten voor de bouw of modernisering van cultuurvoorzieningen. Onder exploitatiesteun vallen onder ander de kosten voor tentoonstellingen, uitvoeringen en evenementen en voor personeel dat in de culturele instelling werkzaam is.

Steunplafond en steunintensiteit

De Commissie wil investeringssteun tot € 70 miljoen en exploitatiesteun tot € 25 miljoen uitzonderen van aanmelding. Van belang is wel dat decentrale overheden culturele instellingen niet overcompenseren en steun verlenen tot maximaal 100% van de in aanmerking komende kosten.

Voor de publicatie van muziek en literatuur geldt een maximale steunintensiteit van 70%.

Conclusie

Voor decentrale overheden die steun aan culturele instellingen (willen) verlenen, is het dus van belang te realiseren dat per 1 juli 2014 waarschijnlijk een aantal wijzigingen in werking zullen treden. Indien het voorstel van de Commissie in zijn huidige vorm wordt aangenomen, hoeven decentrale overheden steun die zij aan culturele instellingen willen verlenen niet meer bij de Commissie aan te melden. Een kennisgeving zal waarschijnlijk volstaan.

Door:

Lukas Ament, Europa decentraal

Meer informatie:

Cultuur en staatssteun, Staatssteun, Europa decentraal
Voorwaarden AGVV, Staatssteun, Europa decentraal
Staatssteunagenda, Staatssteun, Europa decentraal
Ontwerp AGVV, Europese Commissie

X