Europese verkiezingen en de Brexit, wat moeten gemeenten weten over stempassen voor VK-burgers?

april 2019

Gemeenten geven stempassen uit voor de Europees Parlementsverkiezing (EP-verkiezing) die in Nederland wordt gehouden op donderdag 23 mei 2019. Hoe dienen gemeenten gezien de Brexit om te gaan met personen met de VK-nationaliteit die voor deze verkiezingen een stempas bij de gemeente aanvragen?

Antwoord in het kort:

Omdat het Vereningd Koninkrijk ten tijde van de kandidaatstelling op 9 april nog lid is van de EU, dienen VK-burgers die in Nederland wonen en zich hebben geregistreerd met een Y 32-formulier een stempas te ontvangen voor de verkiezingen van het Europees Parlement. Ook wanneer het VK de EU alsnog voor de verkiezingsdatum van 23 mei 2019 verlaat, blijft de kiesgerechtigdheid van VK-burgers die zich hebben laten registreren, gehandhaafd.

Europese verkiezingen en personen met een VK-nationaliteit

In Nederland wordt op 9 april 2019 (de dag van kandidaatstelling) bepaald wie kiesgerechtigd is voor de Europees Parlementsverkiezing (EP-verkiezing). Het Verenigd Koninkrijk is op deze datum nog lid van de Europese Unie. Gevolg daarvan is dat aan de in uw gemeente wonende VK-burgers die zich hebben geregistreerd voor deelname aan de verkiezing, een stempas moet worden toegestuurd om te kunnen stemmen voor de Europese verkiezingen.

Wat moeten gemeenten doen in aanloop naar de EP-verkiezing?

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties houdt gemeenten via een nieuwsbrief op de hoogte van zaken die relevant zijn voor de komende verkiezing van de leden van het Europees Parlement.

Inmiddels is bekend geworden dat de uittreding van het VK uit de EU wordt uitgesteld tot in elk geval 12 april 2019 (en mogelijk later). Dat betekent dat het VK op de dag van kandidaatstelling (9 april 2019) nog lid zal zijn van de EU. Gevolg daarvan is dat aan de in uw gemeente wonende VK-burger die zich (door middel van een zogenaamd Y 32-formulier) hebben geregistreerd voor deelname aan de verkiezing, een stempas moet worden gestuurd. Het indienen van een registratieverzoek is mogelijk tot en met de dag van de kandidaatstelling, dus tot en met 9 april 2019. Verzoeken die gemeenten na deze datum ontvangen, moeten voor de komende Europese verkiezingen buiten beschouwing blijven.

Wat te doen als het VK tussen 9 april en 23 mei 2019 de EU verlaat?

Het kan zijn dat het VK uit de EU vertrekt in de periode tussen 9 april en de verkiezingsdatum (23 mei). In dat geval blijft de kiesgerechtigdheid van VK-burgers die zich hebben laten registreren, gehandhaafd. U neemt hun stempassen dan dus niet alsnog op in het register van ongeldige stempassen (ROS). Immers, 9 april 2019 is de dag van kandidaatstelling, en deze dag is op grond van artikel Y 3, eerste lid, van de Kieswet leidend voor de bepaling wie er kiesgerechtigd is voor de Europees Parlementsverkiezing in Nederland.

Brexit-loket voor decentrale overheden en verkiezingennieuwsbrief

Gemeenten wordt aanbevolen goed in de gaten te houden hoe de Brexit verloopt en welke gevolgen dit voor de gemeentelijke praktijk heeft. Op het moment dat er in de komende periode meer informatie beschikbaar komt over de Brexit in relatie tot de EP-verkiezing wordt u daar zowel door de verkiezingennieuwsbrief van het ministerie van BZK als via de de Brexit Impact Scan voor overheden en Brexit-update van Europa decentraal op de hoogte gebracht. Decentrale overheden kunnen met vragen over de Brexit terecht bij het Brexit-loket voor decentrale overheden van Europa decentraal.

Bron:

Nieuwsbrief nr. 13 (28 maart 2019), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Meer informatie:

Is een gemeente verplicht om niet-Nederlanders die onderdaan zijn van een andere EU-lidstaat in te lichten over hun stemrecht en registratieplicht voor de Europese verkiezingen in 2019?, praktijkvraag Europa decentraal
Brexit Impact Scan voor decentrale overheden, Europa decentraal
Brexit loket voor decentrale overheden, Europa decentraal
Verkiezingentoolkit, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

X