Feedback geven aan de Europese Commissie: hoe werkt het?

februari 2017

De Europese Commissie nodigt steeds vaker burgers, bedrijven en overheden uit om feedback te geven op nieuwe of bestaande Europese wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld via bijvoorbeeld roadmaps, impact assessments, consultaties, evaluaties en fitnesschecks. Hoe werken deze verschillende feedbackmechanismen van de Commissie? Komen hier ook onderwerpen aan bod die relevant zijn voor decentrale overheden?

Antwoord in het kort:

Feedbackmechanismen worden op verschillende momenten in de Europese wet- en regelgevingscyclus ingezet. De verschillende instellingen van de EU gebruiken binnengekomen feedback om wet- en regelgeving te verbeteren. Afhankelijk van het feedbackmoment en de betreffende wet- of regelgeving, kunnen onderwerpen aan bod komen waar decentrale overheden mee te maken hebben. Meer informatie over de verschillende feedbackmechanismen leest u in dit bericht.

Betere Regelgeving Agenda Europese Commissie

De Commissie Juncker heeft in zijn Betere Regelgeving Agenda van 2015 onder andere de ambitie neergelegd om het Europese wetgevingsproces meer open en toegankelijk te laten zijn. De EU wil dus toegankelijker zijn voor input en over de wijze waarop Europese regelgeving en beleid in de praktijk uitwerkt. Om het feedbackproces een verdere impuls te geven, heeft de Commissie sinds 2015 ook enkele nieuwe en verbeterde formele inspraakmogelijkheden ingevoerd. Daarnaast is de Commissie bezig om dit proces beter te faciliteren, onder meer via de realisatie van webportals waarmee input kan worden ingebracht. Een voorbeeld is het het webportal Contribute to Law-making.

Input voorbereidende fase nieuwe initiatieven Commissie

Voorafgaand aan een nieuw wetgevingsvoorstel maakt de Commissie kenbaar dat zij een EU-actie overweegt op een bepaald beleidsterrein. Dit doet de zij door middel van een roadmap (routekaart) of een inception impact assessment (aanvangseffectbeoordeling). Ontvangen feedback op roadmaps en inception impact assessments wordt meegenomen in de eerste stappen van een mogelijk nieuw wetgevingsvoorstel. Verzamelde feedback wordt eveneens gepubliceerd op de webpagina van betrokken DG bij de roadmap of inception impact assessment.

Roadmap

Een roadmap omschrijft het probleem dat met een mogelijk wetgevende voorstel zou moeten worden verholpen en welke mogelijkheden de EU overweegt om dit probleem te verhelpen. Iedereen kan door middel van een webformulier input leveren. Een voorbeeld van een dergelijke roadmap is een Biodiversiteit actieplan waarin de Commissie kenbaar maakt actie te overwegen om de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn te verbeteren.

Inception impact assessment

Een inception impact assessment wordt uitgevoerd in plaats van een roadmap. Deze wordt uitgevoerd wanneer de verwachting is dat wetgevende initiatieven mogelijk een significante invloed hebben op de economie, het milieu of het sociale domein binnen de EU. In een inception impact assessment wordt, in tegenstelling tot in een roadmap, in meer detail ingegaan op de mogelijke consequenties van verschillende mogelijke  beleidsopties.  Iedereen kan door middel van een webformulier input leveren. Een voorbeeld van een inception impact assessment is het voornemen van de Europese Commissie om het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid te versimpelen en te moderniseren.

Openbare raadpleging Impact Assessments

Een inception impact assessment kan worden opgevolgd door de uitvoering van een impact assessment door de Commissie. Een impact assessment is een uitgebreide studie naar de potentiële impact van de voorgestelde nieuwe wetgeving en wordt gepubliceerd samen met het definitieve wetgevingsvoorstel van de Commissie.

Om deze studie te voorzien van noodzakelijke informatie uit de praktijk, organiseert de Commissie zogenaamde Openbare Raadplegingen (consultations). Deze duren minimaal twaalf weken. Een voorbeeld van een dergelijke openbare raadpleging ten behoeve van een impact assessment is de reeds gestarte openbare raadpleging betreffende het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.

Input op nieuwe voorstellen van de Commissie

Wetgevingsvoorstellen

Wanneer de Commissie een nieuw wetgevingsvoorstel heeft opgesteld en deze ter goedkeuring heeft voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad van de EU, dan is het mogelijk om op dit voorstel te reageren gedurende acht weken na publicatie van het voorstel in het Publicatieblad van de EU. Wanneer een Impact Assessment bij het voorstel is uitgevoerd, dan is het ook mogelijk om in dezelfde periode van acht weken te reageren. Een samenvatting van ingebrachte input op zowel het wetsvoorstel als op een eventuele impact assessment die in deze periode is ontvangen, wordt door de Commissie gestuurd naar het Parlement en de Raad zodat deze instellingen deze input ook verder kunnen meenemen in hun beraadslagingen.

Uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen

Uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen zijn niet-wetgevingshandelingen waarmee de Commissie technische aspecten van bestaande wetgeving kan aanpassen. Ook voor deze niet-wetgevingshandelingen is het in de meeste gevallen mogelijk voor iedereen om feedback te leveren op de conceptversies. Het is mogelijk om binnen een periode van vier weken te reageren.

Ontvangen input op concept-gedelegeerde handelingen en de waardering van de Commissie daarvan wordt gepubliceerd in het zogenaamde verklarend memorandum van definitieve gedelegeerde handeling. Ontvangen input op concept-uitvoeringshandelingen en de waardering daarvan van de Europese Commissie alsmede van Lidstaat-experts worden gepubliceerd in de samenvatting van het overleg tussen de Commissie en lidstaat-experts over de uitvoeringshandeling. Deze samenvattingen zijn terug te vinden in het Comitologieregister.

Input op bestaande Europese wet- en regelgeving

Vanuit de Commissie gaat sinds 2015 ook meer aandacht uit naar het proces dat plaatsvindt na de implementatie van een wetsvoorstel. Bijvoorbeeld door middel van het uitvoeren van evaluaties en zogenaamde Fitness Checks of door het werk van het REFIT Platform.

Evaluaties en Fitness Checks

De Commissie voert regelmatig evaluaties en Fitness Checks uit waarbij bestaande Europese wet- en regelgeving wordt geëvalueerd. Fitness Checks worden uitgevoerd in het kader van het Regulatory Performance and Fitness Programme van de Commissie. Er wordt onder meer onderzocht of een set van gelieerde Europese wetgeving proportioneel is en wetgevingsdoelen worden behaald. Tijdens de uitvoering van deze evaluaties en Fitness Checks kan input worden ingebracht op de betreffende wet- en regelgeving. De Commissie organiseert hiervoor eveneens Openbare Raadplegingen. Deze raadplegingen duren minimaal twaalf weken. Vaak worden deze Openbare Raadplegingen ondersteund met extra stakeholder consultaties, seminars en conferenties.

Een voorbeeld van een dergelijke uitgebreide Fitness Check is de recent afgesloten Fitness Check Vogel- en Habitatrichtlijn.

Het REFIT Platform

Het REFIT Platform brengt diverse stakeholders bij elkaar om mogelijkheden voor verbetering van bestaande Europese wet- en regelgeving op het vlak van efficiëntie te identificeren. Via een online formulier op de website van de Commissie kan iedereen suggesties voor verbetering van knellende Europese wet- en regelgeving indienen. Deze suggesties worden door de Commissie gebundeld in diverse dossiers en aangeboden aan het REFIT Platform. Leden van het Platform overwegen welke suggesties aandacht vereisen en stelt een concept-opinie op. Deze concept-opinies worden in stemming gebracht bij het gehele Platform. De aangenomen opinies worden gericht aan de Commissie, met de intentie dat zij deze aanbevelingen zal meenemen in het opstellen van haar werkprogramma voor het komend jaar. De Commissie heeft zichzelf verplicht om deze aanbevelingen daadwerkelijk een concreet vervolg te geven, of zal, waar zij dat niet doet, met argumenten gemotiveerd uitleggen waarom niet.

Een voorbeeld van een dergelijke verbetersuggestie waarover het Platform inmiddels een opinie heeft aangenomen is het knelpunt omtrent breedbandinfrastructuur en Europese staatssteunregels. Dit knelpunt was samen met andere knelpunten ingebracht bij het Platform door het Huis van de Nederlandse Provincies. Zie voor deze bundeling van knelpunten ook de publicatie Nederlandse provincies voor betere EU-regelgeving.

Door:

David Schutrups, Europa decentraal

Webpagina’s van de besproken feedbackmechanismen:

Actuele Roadmaps en Inception Impact Assessments, Europese Commissie
Actuele Openbare Raadplegingen, Europese Commissie
Actuele Commissie Initiatieven en bijhorende Impact Assessments, Europese Commissie
Lighten the load – Have your say!, REFIT Platform

Meer informatie:

Wie behartigt welke (decentrale) belangen in Europa?, praktijkvraag Europa decentraal
Wat is (het belang van) een fiche?, praktijkvraag Europa decentraal
Zijn er bepaalde vereisten voor consultaties?, praktijkvraag Europa decentraal
Wat is de procedure voor de totstandkoming van een Commissievoorstel?, praktijkvraag Europa decentraal
Wat houdt REFIT en het REFIT Platform in?, praktijkvraag Europa decentraal
Better regulation, themapagina Europa decentraal
Betere regelgeving, Europa decentraal
Betere regelgeving, Europese Commissie

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X