Wat is er veranderd voor opdrachten voor de inhuur van personeel onder de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen?

mei 2015

Onze gemeente huurt op dit moment personeel in, bijvoorbeeld voor adviesdiensten. Het gaat in dit geval om een opdracht voor dienstverlening die kwalificeert als IIB-dienst en waarop dus het huidige verlichte IIB-regime van toepassing is. Zal dit onder het regime van de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen nog steeds mogelijk zijn?

Antwoord in het kort

Nee, naar aanleiding van de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen is het onderscheid tussen IIA en IIB diensten komen te vervallen. Voor veel gevallen van opdrachten voor de inhuur van personeel zal als gevolg hiervan daarom vanaf het moment dat de richtlijnen in Nederland zijn geïmplementeerd (april 2016) het volledige richtlijnenregime van toepassing worden op dergelijke opdrachten.

Inhuur van personeel: overheidsopdracht?

Voor de toepassing van de aanbestedingsrichtlijnen is van belang dat er sprake is van een overheidsopdracht. Voor opdrachten voor de inhuur van personeel is bijvoorbeeld sprake van een overheidsopdracht voor diensten als het gaat om een dienstverleningsopdracht van een gemeente met een dienstverlener, waarbij een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel wordt gesloten.

Tewerkstelling/Arbeidsovereenkomst

Dienstverlening op andere grondslagen dan een overheidsopdracht, zoals wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen (denk hierbij aan ambtelijke dienstverbanden) of arbeidsovereenkomsten, hoeft niet te worden aanbesteed. Zij kunnen na een gewone sollicitatieprocedure worden gesloten (art. 10 richtlijn 2014/24). Dit geldt ook als het gaat om een (arbeids)overeenkomst met een bijbehorend salaris boven het Europese drempelbedrag. Er is dan namelijk sprake van tewerkstelling, een (al dan niet tijdelijk) arbeidscontract of dienstverband op grond van publiek recht en niet van het vergeven van een overheidsopdracht voor dienstverlening.

IIA of IIB-dienst?

Bij overheidsopdrachten voor de inhuur van personeel speelde vaak als eerste de vraag of er sprake was van een IIA of IIB-dienst. Dit is afhankelijk van de aard van de opdracht, oftewel van het type diensten dat wordt ingehuurd. Over dit onderwerp is nog steeds een informatieve IOEA-nieuwsbrief (nr. 16) beschikbaar die weliswaar verouderd, maar op onderdelen nog steeds bruikbaar is.

In categorie 22 van bijlage IIB bij de aanbestedingsrichtlijn 2004/18 werden diensten voor ‘plaatsing van personeel’ en ‘terbeschikkingstelling van personeel’ genoemd. Onder plaatsen van personeel moet worden verstaan arbeidsbemiddeling door een intermediair, die activiteiten verricht zoals het zoeken van directieleden, (tijdelijk) kantoorpersoneel en andere werknemers, waarbij de te plaatsen personen in dienst komen bij en betaald worden door de aanbestedende dienst . Hierbij kunt u denken aan opdrachten voor het zoeken van personen door werving- en selectiebureaus of door headhunters.

Van personeelsverschaffing (ter beschikkingstelling van personeel) is sprake wanneer het personeel (tijdelijk of voor lange termijn) in dienst is, en blijft, bij de personeelsverstrekkende instelling en deze instelling ook het salaris betaalt. Dat kunnen bijvoorbeeld uitzendbureaus zijn of andere intermediairs zoals management- of consultantsbureaus, die het eigen personeel uitlenen. Detacheringsconstructies vallen hier, in het algemeen, ook onder. Hierbij moet worden opgemerkt dat bij opdrachten voor personeelsverschaffing soms ook de vraag zich voordoet wat het verschil is met adviesopdrachten. Zie voor een nadere uitwerking hiervan de nieuwsbrief.

Het verschil tussen plaatsing van personeel en personeelsverschaffing lijkt dus vooral te zitten in het wel of niet in dienst komen bij de inhurende partij. Zowel bij plaatsing van personeel als bij personeelsverschaffing ontstaat er wel een gezagsverhouding tussen de inhurende aanbestedende dienst en het ingehuurde personeel.

regime IIB-diensten

Wanneer u tot de conclusie kwam dat er sprake was van een IIB-opdracht die boven de Europese drempel uitkwam, hoefde u niet per se een openbare of niet openbare Europese aanbestedingsprocedure te volgen. Voor IIB-diensten gold een ‘lichter’ aanbestedingsregime, ook boven de drempel. Zie voor meer informatie de praktijkvraag over het toepasselijke aanbestedingsregime bij IIB-diensten.

nieuwe aanbestedingsrichtlijnen

Onder de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen is het onderscheid tussen IIA en IIB diensten afgeschaft, zie ook de notitie Nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijnen 2014, pagina 14 e.v. De inhuur van personeel kan hierdoor niet meer worden gekwalificeerd als IIB-dienst.

Sociale en andere specifieke diensten

In de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen wordt echter wel een nieuwe categorie van sociale en andere specifieke diensten benoemd, waarvoor een specifieke regeling gaat gelden. Het gaat daarbij met name om diensten aan personen zoals sociale diensten, gezondheidszorg en onderwijs. Deze diensten hebben namelijk een beperkt grensoverschrijdende dimensie en worden verstrekt binnen een bijzondere context die sterk varieert naargelang de lidstaten ten gevolge van de verschillende culturele tradities. Voor deze overheidsopdrachten voor ‘sociale en andere specifieke diensten’ wordt een specifieke regeling ingevoerd met een drempel die hoger is (namelijk € 750.000,-) dan die voor andere diensten.

Artikel 74, met een verwijzing naar bijlage XIV, artikel 77 en overweging 114 van richtlijn 2014/24 geven aan om welke diensten het gaat. Zie daarnaast ook overwegingen 115, 116 en 117 van richtlijn 2014/24 voor informatie over de ‘andere specifieke diensten’.

Inhuur van personeel als opdracht voor sociale en andere specifieke diensten

Een inhuuropdracht valt in de meeste gevallen niet onder de nieuwe categorie sociale en andere specifieke diensten. De diensten plaatsen van personeel [CPV=79610000-3(5)] en ter beschikking stellen van personeel [CPV=79620000-6(5)] zijn namelijk niet in deze bijzondere categorie opgenomen. Op deze inhuuropdrachten is het volledige richtlijnregime van toepassing voor opdrachten boven de Europese drempel. Indien het gaat om opdrachten voor inhuur van personeel die wel kwalificeren als een opdracht voor sociale en andere specifieke diensten, dan kan gebruik worden gemaakt van het nieuwe aanbestedingsregime. Zie hierover ook de Aanbestedingswet (art. 2.38 en 2.58a en de artikelsgewijze toelichting daarbij).

Meer informatie

Aanbesteden, Europa decentraal
Aanbestedingswet, Europa decentraal
Notitie ‘Nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijnen 2014’
Praktijkvragen Europa decentraal: Hoeven we bij detacheren niet Europees aan te besteden? En IIB diensten aanbesteden
Europese aanbestedingsrichtlijn Richtlijn 2004/18
Nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn Richtlijn 2014/24
Consultatiedocumenten wijzigingen Aanbestedingswet
IOEA-nieuwsbrief (nr. 16) over de tewerkstelling, plaatsing van personeel en andere specifieke diensten
FlexNieuws ‘Inhuurbeleid overheid’, ronde tafel 6 maart 2015

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X