Is het voorstel tot wijziging van de PSO-verordening van belang voor regionaal personenvervoer?

november 2013

Onze provincie overweegt het regionaal openbaar personenvervoer door middel van een concessieverlening te laten exploiteren door een openbaar vervoersbedrijf. Moeten we daarbij ook rekening houden met de Europese Public Services Obligations (PSO)-verordening?

Antwoord in het kort

Ja, de PSO-verordening is van belang voor decentrale overheden wanneer zij een opdracht of een subsidie verlenen voor personenvervoer per spoor en over de weg. Ook dienen decentrale overheden rekening te houden met het voorstel tot wijziging van de PSO-verordening, voortvloeiend uit het vierde spoorwegpakket.

PSO-verordening als onderdeel van het vierde spoorwegpakket

Het vierde spoorwegpakket schept voorwaarden voor de groei van spoorwegverkeer en voor de vergroting van het marktaandeel, met als doelstelling om de spoorwegen betrouwbaarder en doeltreffender te maken. De initiatieven die deel van het pakket uitmaken, dragen allemaal bij aan de obstakels voor de Europese spoorwegruimte weg te werken. Dit op het gebied van zowel een versterkt infrastructuurbeheer als de openstelling van de markt voor binnenlands personenvervoer per spoor. De initiatieven worden bereikt door middel van wetgevingsvoorstellen.

Wijziging verordening

Voor decentrale overheden is het voorstel tot wijziging van de PSO-verordening betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg (als onderdeel van dit vierde spoorwegpakket) interessant. Door de PSO-verordening te wijzigen, streeft de Commissie ernaar openbare aanbestedingen van openbaredienstcontracten met ingang van december 2019 verplicht te stellen.

PSO-verordening

De PSO-verordening (Public Services Obligations) beoogt een regeling te treffen voor binnenlands personenvervoer per spoor en over de weg, op basis van openbaredienstcontracten. De PSO-verordening stelt voorwaarden aan het verlenen van exclusieve rechten als tegenprestatie voor het vervullen van openbaredienstverplichtingen op het gebied van personenvervoer. Ook op het gebied van staatssteun worden steunmaatregelen door de verordening toelaatbaar geacht indien er sprake is van eerlijke compensatie voor de betreffende openbare-dienstverplichtingen die voldoet aan de voorwaarden die de betreffende verordening stelt.

Harmonisatie

Met de PSO-verordening wil Europa de harmonisatie van de wijze van gunning van dergelijke openbare dienstcontracten in de Europese Unie bereiken en voorkomen dat hierbij ongeoorloofde staatssteun wordt verleend.

Voorstel tot wijziging van de PSO-verordening

Als onderdeel van het vierde spoorwegpakket beoogt dit voorstel een betere kwaliteit en operationele efficiency van het personenvervoer per spoor. Dit om de concurrentie- en aantrekkingskracht van het spoor ten opzichte van nadere vervoerswijzen te versterken en de Europese spoorwegruimte te ontwikkelen.

Gunning van openbaredienstcontracten

Het voorstel van de Commissie tot wijziging van de PSO-verordening voorziet in (een herziening van de huidige) gemeenschappelijke regels voor de gunning van openbaredienstcontracten voor personenvervoer per spoor. Daarnaast voorziet het voorstel ook in maatregelen om de slaagkansen van aanbestedingsprocedures te verhogen, zodat de concurrentiedruk op de binnenlandse markten voor spoorvervoer zal worden verhoogd.

De belangrijkste wijzigingen

De belangrijkste wijziging in de PSO-verordening is de verplichting tot het openbaar aanbesteden van het personenvervoer over spoor vanaf 2 december 2019. Het voorstel tot wijziging van de huidige PSO-verordening houdt in dat de op dit moment in artikel 5 lid 6 geboden mogelijkheid om openbaredienstcontracten voor personenvervoer per spoor onderhands te gunnen wordt geschrapt. Contracten die onderhands worden gegund nadat het vierde spoorwegpakket (en daarmee het voorstel tot wijziging van de PSO-verordening) is aangenomen, mogen niet langer lopen dan 31 december 2022.

Maximaal volume

Ook bevat het voorstel tot wijziging van de PSO-verordening een nieuw artikel 2bis lid 6 onder b waarin een maximaal jaarlijks volume voor een openbaredienstcontract betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg wordt ingevoerd. Om te voorkomen dat de contracten een buitensporig geografisch werkingsbereik beslaan en de toegang tot markten daardoor wordt belemmerd, stelt de Commissie voor om het maximale volume van opdrachten flexibel te bepalen.

Meer informatie:

PSO verordening, Vervoer, Europa decentraal
Exclusief recht PSO verordening, Vervoer, Europa decentraal
Regionaal openbaar personenvervoer per trein, Vervoer, Europa decentraal
PSO-verordening, Europese Commissie
Voorstel tot wijziging van PSO-verordening, Europese Commissie
Het vierde spoorwegpakket, Eerste Kamer

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X