Komt de verplichting voor energieneutraal bouwen in 2020 uit Brussel?

juli 2013

Volgens het Bouwbesluit, dat in 2012 is herzien, moeten nieuwe woningen in 2020 energieneutraal zijn. Ook zijn de minimumeisen voor energieprestaties van gebouwen aangescherpt. Onze gemeente vraagt zich af of deze verplichtingen uit Brussel voortkomen en zo ja: in welke Europese regels zijn die vastgelegd?

Versie juni 2013

Antwoord

Ja, de verplichting tot energiebesparing in gebouwen vloeit voort uit Europees beleid en regelgeving voor klimaatadaptatie en -mitigatie. Dat beleid wordt onder andere uitgevoerd via de Richtlijn Energieprestaties gebouwen uit 2010. Deze richtlijn is in 2012 via het Bouwbesluit geïmplementeerd.

Nederland loopt voor op EU doelen

Nederland loopt voor op de Europese doelen voor energiebesparing in gebouwen. Europa verplicht lidstaten gebouwen in 2018 ‘bijna-energieneutraal’ te maken, terwijl Nederland streeft naar volledig energieneutrale gebouwen in 2020.

Energieprestaties gebouwen

De verplichting tot energiebesparing in gebouwen vloeit voort uit Europees beleid en regelgeving voor klimaatadaptatie en -mitigatie, dat weer voortkomt uit internationale afspraken (Kyoto protocol). Dit beleid wordt via veel Europese wet- en regelgeving uitgevoerd. Belangrijke Europese richtlijnen met doelstellingen voor energiebesparing en -efficiëntie zijn:

Richtlijn energie-efficiëntie;
Richtlijn hernieuwbare energie;
Richtlijn energieprestaties voor gebouwen.

Doelstelling nieuwbouw

Uit deze laatste richtlijn vloeit de doelstelling voor nieuwbouw voort. Art. 9 stelt het volgende:

‘De lidstaten zien toe op het volgende:
A. uiterlijk 31 december 2020 zijn alle nieuwe gebouwen bijna- energieneutrale gebouwen, en
B. na 31 december 2018 zijn nieuwe gebouwen waarin overheidsinstanties zijn gehuisvest die eigenaar zijn van deze gebouwen, bijna-energieneutrale gebouwen.

De lidstaten stellen nationale plannen op om te zorgen voor een toename van het aantal bijna-energieneutrale gebouwen. Die nationale plannen kunnen voor verschillende categorieën gebouwen gedifferentieerde streefcijfers bevatten.’

Bijna-energieneutraal gebouw

Met een bijna-energieneutraal gebouw wordt het volgende bedoeld: ‘gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I van de richtlijn. De dichtbij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die is vereist, dient in zeer aanzienlijke mate te worden geleverd uit hernieuwbare bronnen, en dient energie die ter plaatse of dichtbij uit hernieuwbare bronnen wordt geproduceerd te bevatten’.

Bereiken EU klimaatdoelstellingen

Om de Europese klimaatdoelstellingen te bereiken, heeft Nederland meerdere akkoorden afgesloten en programma’s opgesteld. De Nederlandse doelen liggen hoger dan de Europese doelen. Zo waren de doelen in het uitvoeringsprogramma Schoon en Zuinig, dat de Europese beschikking lastenverdeling broeikasgasemissies uitvoert, hoger dan die van Europa. Nederland kent hiernaast al langer minimumeisen voor de energieprestatie van nieuwe gebouwen, in de vorm van de energieprestatie-coëfficiënt (EPC). In het herziene Bouwbesluit is de EPC verder aangescherpt.

Klimaatakkoord tussen Rijk en gemeenten

Verder zou met het Klimaatakkoord tussen Rijk en gemeenten over Energietransitie van de gebouwde omgeving uit 2007 een forse energiebesparing moeten worden gerealiseerd. Het streven was dat in 2020 de nieuwbouw energieneutraal is en dat het energieverbruik van woningen en gebouwen in 2020 met meer dan 50% is verlaagd (art. 10). Het Klimaatakkoord is inmiddels opgegaan in de Lokale Klimaatagenda, waar ook wordt ingezet op energieneutraal bouwen bij nieuwbouw en renovatie.

Nationaal Energieakkoord

Op dit moment faciliteert de Sociaal-Economische Raad (SER) de totstandkoming van een Nationaal Energieakkoord. Hierin worden verdergaande, bindende afspraken gemaakt over energiebesparing, schone energietechnologieën en klimaatbeleid.

Meer informatie

Klimaat en energie, Europa decentraal
MiliEUverkenner, thema Klimaat en energie
AgentschapNL, over energieneutraal bouwen
Infoblad, over wijzigingen in het Bouwbesluit over energieneutraal bouwen
Nationaal Energieakkoord, SER
Lokale Klimaatagenda, AgentschapNL (Rijkswaterstaat Leefomgeving)

Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG