Kunnen gemeenten gebruikmaken van financiering van de Europese Investeringsbank?

maart 2020

Binnen onze gemeente zijn we op zoek naar manieren om nieuwe projecten te financieren. Is het ook mogelijk om dit te doen via de Europese Investeringsbank?

Antwoord in het kort

Ja, ook decentrale overheden kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van diensten van de Europese Investeringsbank (EIB). Naast provincies, gemeenten en waterschappen kunnen ook overheidsbedrijven, bijvoorbeeld nutsbedrijven, in aanmerking komen voor bepaalde financiering.

Wat is de Europese Investeringsbank en wat is de EIB Groep?

De EIB is opgericht in 1958 en is de investeringsbank van de Europese Unie. De 27 lidstaten van de EU zijn de aandeelhouders van de bank en hun bijdragen aan de bank zijn gebaseerd op de omvang van hun economie. De EIB is een publieke non-profit bank.

In 1994 is het Europese Investeringsfonds (EIF) opgericht. Dit fonds is erop gericht om het mkb te financieren door middel van leningen van de EIB. Samen met de EIB vormt dit fonds de EIB Groep.

Diensten EIB voor decentrale overheden

Decentrale overheden kunnen gebruikmaken van leningen van de EIB. Leningen van de EIB beginnen vanaf € 25 miljoen en moeten in lijn zijn met de prioriteiten van de EIB (zie hieronder meer informatie over deze prioriteiten). In eerste instantie lopen deze leningen drie jaar, maar ze kunnen ook verlengd worden. Het is belangrijk hierbij op te merken dat een EIB-lening niet meer dan 50% van de totale kosten van het project kan dekken. Medefinanciering zal dus nodig zijn. De EIB biedt de volgende soorten leningen aan:

Leningen boven € 25 miljoen verleent de EIB rechtstreeks. Voor kleinere leningen opent de bank een kredietlijn voor financiële instellingen, die op hun beurt de leningen verstrekken.

Prioriteiten EIB : voor wat voor projecten lenen de diensten van de EIB zich?

De EIB steunt projecten of investeringsprogramma’s die een belangrijke bijdrage leveren aan duurzame groei en werkgelegenheid in Europa. De activiteiten van de EIB richten zich op zes prioritaire gebieden. Met name de eerste vier kunnen relevant zijn voor decentrale overheden:

  1. Klimaat en milieu
  2. Innovatie en kennis
  3. Mkb
  4. Infrastructuur
  5. Cohesie
  6. Ontwikkeling

Het is de ambitie van de EIB om zich te richten op projecten die gerelateerd zijn aan duurzaamheid. Hier moet voor toekomstige projecten rekening mee worden gehouden.

Duurzaamheid

Op 14 november 2019 presenteerde de EIB zijn nieuwe klimaatstrategie en Energy Lending Policy. Hierin wordt onder meer aangekondigd dat deze bank na 2021 geen projecten meer zal financieren die gebruikmaken van fossiele brandstoffen. Daarnaast moeten alle financieringsactiviteiten van de EIB Groep vanaf eind 2020 in lijn zijn met de klimaatafspraken van Parijs.  In de Green Deal van de Europese Commissie werd onlangs aangekondigd dat de EIB vanaf 2025 50% van haar financiering wil inzetten voor klimaatacties en duurzaamheid. De bank zal zich daarbij ook meer richten op technologie voor schonere energie, efficiëntie en hernieuwbare energievormen.

Zijn er good practices van decentrale overheden die gebruik hebben gemaakt van EIB-financiering?

Ja, de EIB en de provincie Limburg investeren bijvoorbeeld de komende jaren beiden € 75 miljoen in de zogeheten ‘Stimuleringsregeling Duurzaam Thuis’. Deze regeling maakt het voor particulieren in Limburg mogelijk om geld te lenen tegen gunstige voorwaarden om daarmee hun woningen met een breed palet aan duurzaamheidsmaatregelen energie-efficiënter te maken.

Meer informatie over financiering op het gebied van de circulaire economie?

De Circular City Funding Guide, die tot stand is gekomen met hulp van experts van de EIB, helpt stedelijke actoren zowel bij het delen van kennis en best practices op het gebied van de circulaire economie, als bij manieren om dergelijke initiatieven te financieren. Zo biedt de gids informatie over financiering en fondsen die beschikbaar zijn voor circulaire projecten en biedt de gids eveneens richtlijnen voor het opzetten van financieringsprogramma’s. De gids is een initiatief van het Partnerschap Circulaire Economie van de Stedelijke Agenda voor de EU .

Door:

Fabian Wondergem, Kenniscentrum Europa decentraal

Meer informatie:

‘Circular city funding guide’ gelanceerd om steden te helpen circulair te worden, Kenniscentrum Europa decentraal

Europese Green Deal: De weg naar klimaatneutraliteit, Kenniscentrum Europa decentraal

Europese investeringsbank