Mag een gemeente aan andere overheden tegen rentevergoeding geld uitlenen?

februari 2013

Mag een gemeente aan andere overheden tegen rentevergoeding geld uitlenen, of wordt hiermee eerlijke concurrentie geschaad?

Versie december 2005

Antwoord

Het verstrekken van geld door de ene overheid aan de andere wordt gezien als passend binnen het ‘gesloten’ systeem van overheidsfinanciën. De Nederlandse en Europese mededingingsregels zijn er niet op van toepassing. Alle mededingingsregels, als ze al op overheden van toepassing zijn, gericht op de overheid als marktpartij.

Het enige waar wij in dit verband aan denken is het extreem ver ‘oprekken’ van de staatssteunregels, maar ook die zijn bedoeld om voordeelverschaffing aan ondernemingen tegen te gaan. Al met al is de conclusie dat eerlijke concurrentie met ‘interne’ overheidsleningen niet wordt verstoord.

Leningen een dienst?

Een concrete ondersteuning van die mening wordt geboden door de Europese aanbestedingsregels. Het lenen van geld aan andere overheden is geen vaste taak van een gemeente, dus in principe zal er in deze gevallen sprake zijn van civielrechtelijke overeenkomsten. Leningen vormen in beginsel een (1A-) dienst (categorie 6, financiële diensten) die, mede om oneerlijke concurrentie te voorkomen, aanbesteed zou moeten worden. De richtlijn Diensten zondert echter bepaalde diensten uit.

Uitzondering

In dit geval is de uitzondering van art. 1a sub VII relevant: ‘opdrachten inzake financiële diensten betreffende de uitgifte, de aankoop, de verkoop en de overdracht van effecten of andere financiële instrumenten, en de door de centrale banken verleende diensten’.

Artikel 16

In Aanbestedingsrichtlijn 2004/18 is deze uitzondering in art. 16 nog iets preciezer verwoord:

‘Opdrachten inzake financiële diensten betreffende de uitgifte, de aankoop, de verkoop en de overdracht van effecten of andere financiële instrumenten, met name verrichtingen om de aanbestedende diensten van geld of kapitaal te voorzien, en de door de centrale banken verleende diensten’

Lenen mag

Mede in het licht van dit artikel kan vastgesteld worden dat het verstrekken van leningen aan aanbestedende diensten van de werking van de richtlijn is uitgesloten. Lenen door overheden aan overheden is dus toegestaan. De mededingingsregels zijn niet van toepassing en er hoeft niet te worden aanbesteed. Aanbesteden mag natuurlijk wel. Concurrentie tussen aanbieders kan allicht een rentevoordeel opleveren, maar of het opweegt tegen de administratieve verplichtingen van een aanbesteding is de vraag. Deze afweging is aan de gemeente.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X