Moet mijn waterschap ook uitkijken voor aanbestedingsvalkuilen bij het besteden van een Europese subsidie?

november 2015

Mijn waterschap heeft een Europese subsidie binnengekregen voor de verdere uitvoering van een project. Nu las ik net op jullie website over het project Europese subsidies Europaproof en het feit dat bij het spenderen van Europese subsidiegelden altijd rekening moet worden gehouden met onder meer de Europese aanbestedingsregels. Moet mijn waterschap ook uitkijken voor aanbestedingsvalkuilen bij het besteden van de Europese subsidie, en kunt u misschien ook wat meer toelichten in hoeverre precies?

Antwoord in het kort

Ja, ook uw waterschap moet uitkijken voor aanbestedingsvalkuilen. Bij het besteden van Europese subsidies moeten ook de Europese aanbestedingsregels in acht genomen worden, mocht u een overheidsopdracht uitzetten.

Project Europese subsidies Europaproof

Aanleiding voor het project van Europa decentraal is de constatering dat decentrale overheden bij Europese subsidies vaak ‘twee keer langs Brussel moeten’: zowel bij het aanvragen van een Europese subsidie als bij het uitgeven en verantwoorden van de besteding van de Europese gelden. Denk bij dit laatste bijvoorbeeld aan de staatssteun en aanbestedingsregels. De Europese wet- en regelgeving moet altijd in acht genomen worden. Decentrale overheden lopen hierbij dus regelmatig tegen de interne markt regels aan, waaronder de (Europese) aanbestedingsregels. Europa decentraal helpt decentrale overheden bij de juiste toepassing van het Europese recht. In dat kader stelt het ED project onder meer de vraag centraal: Wat is er eigenlijk nodig om de aanvraag en de uitvoering van Europese subsidies ook ‘Aanbestedingsregelproof’ te maken?

Waarom aanbesteden?

In een Europese subsidieregeling is vaak opgenomen dat de (Europese) aanbestedingsregels in acht genomen moeten worden bij het uitgeven van de Europese subsidie. Bij het besteden van Europese subsidies door een decentrale overheid kan namelijk sprake zijn van een overheidsopdracht. Een overheidsopdracht is een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel, tussen één of meer ondernemers en één of meer aanbestedende diensten gesloten, die betrekking heeft op de uitvoering van werken, levering van producten of de verlening van diensten. Op onze website vindt u meer informatie over overheidsopdrachten.

Valkuilen?

Europa decentraal krijgt veel vragen binnen over de uitvoering van Europese wet- en regelgeving in het algemeen, maar ook bij tot het besteden van Europese subsidies. Hierdoor is zij in staat een algemene inventarisatie van de meest voorkomende valkuilen en uitdagingen voor de toepassing van de Europese aanbestedingsregels bij de uitvoering van Europees gesubsidieerde projecten door decentrale overheden op te stellen. Waar lopen medewerkers van decentrale overheid nu vooral tegen aan bij de uitvoering van aanbestedingstrajecten en Europese subsidies? Knellen de verschillende doelstellingen uit programma’s van de nieuwe fondsenperiode 2014-2020 bijvoorbeeld met de aanbestedingsregels?

Uit deze inventarisatie blijkt dat algemene aanbestedingsvragen leven zoals: is er wel sprake van een overheidsopdracht bij het besteden van Europese middelen, is er niet louter sprake van een subsidierelatie, hoe kan ik duurzaamheid en innovatie tijdens mijn aanbesteding stimuleren en welke rechtsbeschermingsregels gelden er bij de aanbestedingsprocedure.

Ook spelen er specifiekere vragen, bijvoorbeeld over het splitsen van opdrachten of bij de waardeberekening van de opdracht: mag een opdracht zo gesplitst worden zodat de uitgave van het Europese geld onder de drempelwaarde blijft? Ook vragen omtrent het formuleren van de aanbesteding wanneer een bedrijf ook al betrokken is bij de ontwikkeling van een project bij de aanvraag van een Europese subsidie, maar nog niet bij de implementatie hiervan.

Aanbesteding in de praktijk

Voor een overzicht van en antwoorden op deze vragen kunt u ook de webpagina Europese aanbestedingsvraagstukken in de praktijk bekijken.

Daarnaast constateert Europa decentraal dat er vanuit de programma’s uit de nieuwe fondsenperiode een aantal knelpunten binnen de prominente beleidsdoelstellingen liggen. Denk hierbij aan het  nastreven van innovatie, het bevorderen van duurzaamheid en de betrokkenheid van het MKB (de EU2020 doelstellingen). Deze beleidsdoelstellingen moeten op de een of andere manier gematched worden met dergelijke doelstellingen vanuit de Europese aanbestedingsregels. U kunt voorbeelden van vragen vinden op de verschillende webpagina’s binnen het dossier Europese subsidies Europaproof.

Loopt u tegen een bruikbaar praktijkvoorbeeld of een knelpunt in de uitvoering van de Europese subsidieregels, al dan niet in combinatie met de aanbestedingsregels, aan? Schroom dan niet om dit dan te melden bij (het Signaleringsloket van) Europa decentraal of in de helpdesk.

Ook op Europees niveau aandacht

In september 2015 heeft de Europese Rekenkamer een rapport gepubliceerd over de problemen met aanbesteden tijdens het besteden van Europese fondsen. Uit dit rapport is gebleken dat, evenals Europa decentraal al concludeerde, er bij de onderzochte instellingen diverse valkuilen kunnen liggen in de uitvoering van de aanbestedingsregels bij Europese fondsen. De Europese Rekenkamer noemt daarbij bijvoorbeeld de volgende valkuilen:

Door:

Femke Salverda en Ann-Marie Kühler, Europa decentraal

Meer informatie:

Europese subsidies Europaproof, Europa decentraal
Aanbesteden, Europa decentraal

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X