Moet openbaar vervoer in grote steden wel of niet aanbesteed worden?

april 2013

De afgelopen jaren was er in de media regelmatig aandacht voor de verplichte aanbesteding van het openbaar vervoer. Met name over de vraag of er in de grote steden verplicht aanbesteed dient te worden en of inbesteding (‘in-house’ opdrachtverlening) mogelijk is leek onzekerheid te zijn. Wat is nu de stand van zaken? Mogen de vier grote steden in Nederland hun vervoer uiteindelijk inbesteden?

Versie december 2012

Antwoord

Ja, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag mogen kiezen of zij het openbaar vervoer in hun stad aanbesteden of niet. Recent is er een wetswijziging voor de Wet Personenvervoer 2000 aangenomen, waarin de uitzondering voor inbesteden wordt geregeld.

Regelgeving op het gebied van OV

Volgens de Europese regelgeving op het gebied van openbaar vervoer (Aanbestedingsrichtlijn 2004/18 en de PSO-verordening) moet regionaal en lokaal openbaar vervoer in principe via een openbare aanbesteding geregeld worden.

In art. 5 lid 2 PSO-Verordening is geregeld dat nationale wetgeving voor een inbestedingsuitzondering kan zorgen. In Nederland zijn de voornaamste verplichtingen die voortvloeien uit de PSO-Verordening uitgewerkt in de Wet Personenvervoer 2000 (Wp2000) en het Besluit Personenvervoer 2000 (Bp2000).

Inbestedingsuitzondering G4

De Eerste Kamer heeft een wetsvoorstel aangenomen in oktober 2012, die de inbestedingsuitzondering voor de G4 regelt. De steden mogen hierdoor kiezen of zij het openbaar vervoer in hun stad aanbesteden of niet. Dit geldt niet voor andere gemeenten, provincies of plusregio’s. De inbestedingsuitzondering staat in art. 63a Wp2000.

Ontheffingsuitzondering

Er bestaat een ontheffingsuitzondering van de aanbestedingsplicht voor concessies van het openbaar vervoer, maar dit geldt alleen voor overbruggingssituaties. Een voorbeeld van zo’n situatie is een wijziging van de indeling van concessiegebieden, of een uitzondering voor openbaar vervoer dat een vernieuwende technologie of een vernieuwend vervoersconcept bevat en daardoor niet onder de aanbestedingsrichtlijn gegund kan worden.

Wetsvoorstel Wp2000

In oktober 2012 is een wetsvoorstel ingediend en geaccepteerd door de Eerste Kamer, waardoor op 1 januari 2013 de Wet Aanbestedingsvrijheid OV grote steden in werking treedt.Het oorspronkelijke wetsvoorstel wijziging Wp2000 werd na de val van het kabinet Balkenende IV controversieel verklaard. Hierdoor was het enige tijd onzeker hoe en of in de toekomst inderdaad zou worden overgegaan tot een wijziging van de Wp2000.

Uitgangspunt PSO-Verordening

Zolang de inbestedingsuitzondering nog niet officieel in de Wp2000 was geregeld, bleef het uitgangspunt van de PSO-Verordening en huidige wetgeving bestaan. Daarmee bestond na het verstrijken van de data neergelegd in het Bp2000 (2012 en 2017) ook voor de grote steden een aanbestedingsplicht voor concessies in het openbaar vervoer.

Verplichte aanbesteding

In het regeerakkoord van het kabinet Rutte I is de keuze gemaakt voor verplichte aanbesteding van het openbaar vervoer in de stadsregio’s Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Het kabinet is van mening dat aanbesteding leidt tot een betere kwaliteit van openbaar vervoer en tot een verbetering van de efficiency. Met de nota van wijziging van de Wp2000 (februari 2011) is de mogelijkheid tot inbesteding vervallen. In maart 2011 is door het kabinet Rutte I wel besloten om de verplichte aanbesteding in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag tot 2013 uit te stellen.

Zoals gezegd is door de Eerste Kamer in het najaar 2012 een wetsvoorstel voor wijziging van de Wp2000 aangenomen, waardoor de inbestedingsuitzondering voor de grote steden is geregeld.

Meer informatie:

Aanbestedingen, Europa decentraal
Vervoer en aanbesteden, Vervoer, Europa decentraal
Concessies, Aanbestedingen, Europa decentraal
Concessies Openbaar Vervoer, Vervoer, Europa decentraal
Inbesteden, Aanbestedingen, Europa decentraal
Aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG
PSO-verordening
Kunnen we eisen stellen om lokale partijen te bevoordelen in een Europese aanbesteding? Praktijkvraag Europa decentraal

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X