Is staatssteun voor exploitatie in de vervoersinfrastructuur toegestaan?

januari 2013

Onze provincie vraagt zich, samen met enkele gemeenten, het volgende af. Is het verlenen van staatssteun voor de exploitatie van parkeervoorzieningen en fietsenstallingen toegestaan?

Versie januari 2010

Antwoord

Nee, in beginsel is exploitatiesteun voor vervoersinfrastructuur in strijd met het staatssteunverbod (art. 107 lid 1 VWEU). Er is wel een mogelijkheid om steun te verlenen voor vervoersinfrastructuur op basis van art. 93 VWEU. Hierbij moet een vorm van onrendabele exploitatie worden aangetoond.

Ook moet de steun noodzakelijk zijn om de uitvoering van het project mogelijk te maken. De steun mag niet leiden tot een verstoring van de mededinging. Onder deze voorwaarden zijn investeringen in parkeervoorzieningen en in fietsenstallingen mogelijk. Deze steun moet aangemeld worden bij de Europese Commissie.

Overheidstaak

Het aanleggen en onderhouden van algemeen openbaar toegankelijke infrastructuur wordt gezien als een typische overheidstaak. Wanneer vervoersinfrastructuur, zoals parkeervoorzieningen, beheerd wordt door een onderneming die losstaat van de overheid, dienen de overheidssubsidies te worden getoetst op de aanwezigheid van staatssteun.

Steun voor vervoersinfrastructuur

In de beschikkingen Sittard en Transferium en Mill en St. Hubert heeft de Commissie gesteld dat staatssteun voor vervoersinfrastructuur toegestaan is, wanneer de infrastructuur op niet-discriminerende basis toegankelijk is voor alle potentiële eindgebruikers. Aanbesteding is hier een voorwaarde.

Staatssteun

Wanneer er geen aanbestedingsprocedure gevolgd is, kan in bijzondere gevallen aangenomen worden dat er geen ongeoorloofde staatssteun is. Art. 93 VWEU biedt hier enige uitkomst. Dit artikel is een lex specialis (bijzondere regel die voorrang krijgt) ten aanzien van art. 107 lid 1 VWEU. Deze is van toepassing wanneer voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:

– De overheidsbijdrage moet noodzakelijk zijn om de uitvoering van het project mogelijk te maken;
– De steun mag niet leiden tot een zodanige verstoring van de mededinging dat het gemeenschappelijke belang er door wordt geschaad.

In het geval van het transferium in Sittard was de financiering van de onderneming in kwestie in overeenstemming met deze voorwaarden, omdat er een substantieel exploitatierisico voor de exploiterende onderneming bleef bestaan en de subsidie niet tot te hoge rendementsverwachtingen leidde. Daarnaast was er ook geen concurrentie in de regio Zuid-Limburg in de P+R-sector.

Dienst van algemeen economisch belang

Tot slot biedt de vestiging van een dienst van Algemeen economisch belang (DAEB) een uitkomst voor niet-rendabele vervoersinfrastructuur zoals fietsenstallingen in de buurt van (kleine) stations. Uit de uitspraak van het Gerecht van Eerste aanleg in de zaak Valmont volgt dat de exploitatie van een semi-openbare parkeerplaats niet per definitie in strijd is met de staatssteunregels. Wanneer blijkt dat de particuliere eigenaar van de parkeerplaats in het algemeen belang een last draagt, kan compensatie verleend worden op basis van de Altmark-criteria.

Meer informatie:

https://www.europadecentraal.nl/onderwerpen/staatssteun/ruimtelijke-ordening/openbare-infrastructuur/, Staatssteun
Handreiking DAEB en Staatssteun, ministerie van BZK en Europa decentraal

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X