Bieden de staatssteunregels mogelijkheden om plaatselijke sportclubs tegemoet te komen?

januari 2013

Onze gemeente wil de plaatselijke volleybalclub tegemoetkomen door de huurprijs van de gemeentelijke sporthal voor hen te verlagen. Bieden de staatssteunregels hier ruimte voor?

Versie april 2012

Antwoord

Ja, maar wel onder voorwaarden. Er bestaat geen apart staatssteunkader voor amateursport. Bij steunverlening aan amateursportverenigingen moet dus worden gekeken naar de staatssteunregels. Als de volleybalclub als onderneming kan worden beschouwd en niet puur lokaal handelt, moet de gemeente volgens de staatssteunregels voor grondtransacties een marktconforme huurprijs rekenen. Het voordeel dat de gemeente de club wil geven kan eventueel in de vorm van de-minimissteun worden uitgekeerd.

Toelichting

De Europese Commissie vindt sport belangrijk voor het welzijn van burgers, zo blijkt uit art. 165 VWEU. De EU heeft echter geen bevoegdheden om bindende regelgeving op het gebied van sport te maken. Er bestaat ook geen apart staatssteunkader voor amateursport.

Staatssteunverbod

Om te bepalen of er bij steunverlening aan amateursportverenigingen sprake is van staatssteun, kunt u de vijf criteria van het staatssteunverbod (art. 107 VWEU) toepassen. Belangrijk voor uw vraag zijn de voorwaarden dat de begunstigde een onderneming moet zijn en dat er sprake moet zijn van ongunstige beïnvloeding van de tussenstaatse handel of vervalsing van de mededinging.

Economische activiteiten

Een van deze vijf criteria is dat het voordeel naar een onderneming gaat die economische activiteiten verricht. De Commissie heeft wel onderstreept dat professionele voetbalclubs (met name bvo’s) economische activiteiten verrichten.

Amateurverenigingen

Of dit ook voor amateurverenigingen geldt, is niet eenduidig te zeggen. In dit geval is het besluit van de Nma in de zaak Blovo/Boontje tegen Castricum over amateurtennis interessant. Hierin stelde de Nma dat er geen verstoring van de markt voor buitentennis was. Als een sportvereniging economische activiteiten verricht, zoals het exploiteren van een kantine, kan de vereniging voor die activiteit wel als onderneming worden gezien.

Lokaal of Europees actief?

We gaan er even vanuit dat de volleybalclub wel als onderneming wordt gezien. Dan moet worden gekeken of de vereniging op lokaal of Europees niveau actief is. Dit is van belang om te kunnen bepalen of er mogelijk negatieve invloed op de mededinging en het handelsverkeer kan plaatsvinden. Om dit te beoordelen is voorzichtigheid geboden. De Commissie neemt snel aan dat er sprake is van invloed op de Europese markt. Voor elke beschikking wordt dan ook een marktanalyse gemaakt.

Steun lokale activiteiten

Wel heeft de Commissie in een aantal zaken bevestigd dat lokale activiteiten kunnen worden gesteund zonder dat er sprake is van staatssteun. Zie daarvoor de zaak zwembad Dorsten, de zaak Nederlandse jachthavens, zaken N 560/01 en NN 17/02 van 2000 (Brighton West Pier) en de zaak Ierse ziekenhuizen.

Grondtransacties

In dit geval wil de gemeente de volleybalclub steunen door het verlagen van de huurprijs van de gemeentelijke sporthal. Als overheden grond verkopen of gebouwen verhuren aan een onderneming, is de Mededeling grondtransacties van toepassing. Daarin staat dat grondtransacties met ondernemingen verenigbaar zijn met de staatssteunregels als zij marktconform plaatsvinden. Hiervoor bestaan twee procedures:

– Verkoop aan de hoogste bieder na een voldoende openbaar gemaakte en onvoorwaardelijke biedprocedure;
– verkoop volgens de marktwaarde die wordt vastgesteld door een onafhankelijke taxateur. Deze taxatie vindt plaats vóór de onderhandelingen over de verhuur.

Marktconforme huurprijs

Als de volleybalclub dus als onderneming kan worden beschouwd en niet puur lokaal acteert, moet de gemeente een marktconforme huurprijs rekenen. Het voordeel dat zij aan de volleybalclub wil geven kan in de vorm van de-minimissteun worden uitgekeerd.

De-minimis

Een optie om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen is het geven van de-minimissteun. Volgens de Commissie heeft deze steun zo’n beperkt effect op de mededinging dat deze is toegestaan. Steun die onder de vrijstelling valt hoeft niet te worden gemeld bij de Commissie. Op basis van deze vrijstelling mag de gemeente maximaal € 200.000,= aan steun verlenen over een periode van drie belastingjaren.

Het moet hierbij gaan om één, zelfstandige onderneming. Deze onderneming moet een verklaring tekenen over de eerder ontvangen steun, die in cumulatie met de de-minimissteun niet boven het plafond van € 200.000,= uit mag komen.

Meer informatie:

Handreiking grondtransacties
Sport en staatssteun, Staatssteun
Grondtransacties, Staatssteun
De-minimis, Staatssteun

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X