Waar ligt de grens tussen landbouw- en milieusteun?

januari 2013

Een veehouderij heeft een subsidie aangevraagd onder een provinciale stimuleringsregeling duurzame energie. De boer wil een nieuw te bouwen stal te voorzien van een warmteopslag in de bodem en om de mest op een bepaalde manier te bewerken.

Versie maart 2010

Mag de steun worden verleend conform de maximale bedragen van het Milieusteunkader (2001/C 37/03)? Of is er sprake van steun die onder de Landbouwrichtsnoeren (2006/C 319/01) valt?

Antwoord

Dat hangt ervan af of het hier om steun ten behoeve van primaire productie van landbouwproducten gaat. Hierop zijn de regels voor de landbouwsector van toepassing zijn. Om dat te bepalen, dient eerst naar de definitie van de landbouwsector te worden gekeken.

Landbouwsector

De staatssteunregels voor de landbouwsector gelden voor alle staatssteun die wordt verleend voor ‘activiteiten op het gebied van de productie, verwerking en afzet van onder bijlage I bij het Verdrag vallende landbouwproducten’. De definities van productie, verwerking en afzet zijn te vinden in rechtsoverweging 5 t/m 8 van de Landbouwrichtsnoeren. Of iets een landbouwproduct is, kan bepaald worden aan de hand van bijlage I van het EG-Verdrag. Een gedetailleerde uitwerking van de lijst van de bijlage I bij het Verdrag is te vinden in de Gemeenschappelijke nomenclatuur.

Glastuinbouwonderneming

Primaire activiteiten van een glastuinbouwonderneming (productie van groente of planten en bloemen) of een slachtbedrijf (verwerking van vlees en slachtafval) vallen bijvoorbeeld onder de Landbouwrichtsnoeren. Verdere bewerkingen van landbouwproducten, bijvoorbeeld het maken van brood, vallen niet onder de landbouwsector.

Activiteiten rondom paarden

Een ander voorbeeld: de activiteiten rondom paarden gericht op productie, verwerking en afzet van deze dieren op een markt (bijvoorbeeld fokken) vallen onder de staatssteunregels voor de landbouwsector. Een onderneming die een renbaan exploiteert, paardenwedstrijden organiseert of trainingsfaciliteiten voor paarden aanbiedt kan echter niet worden gekwalificeerd als een landbouwbedrijf en valt onder de algemene staatssteunregels.

Steun buiten landbouwsector

Als een landbouwbedrijf aanspraak wil maken op steun ten behoeve van andere activiteiten buiten de landbouwsector, zoals recreatie of agrotoerisme (denk aan een camping, bootverhuur, ijsverkoop) dan zijn de Landbouwrichtsnoeren niet van toepassing. Ook deze activiteiten vallen niet onder de bijlage I van het EG-Verdrag. Een voorwaarde is wel dat de steun geen voordeel voor de productie, verwerking en verhandeling van landbouwproducten oplevert en in de administratie duidelijk wordt gescheiden.

Levende dieren en mest

Aan de hand van deze leidraad kan worden vastgesteld dat levende dieren wel een landbouwproduct zijn, maar mest niet. Deze komt niet voor op de lijst van de bijlage I.

Milieusteun

Milieusteun aan landbouwbedrijven die effect heeft op de primaire productie van landbouwproducten is beschreven in de Landbouwrichtsnoeren. Bijvoorbeeld de investeringssteun voor milieubescherming, de verbetering van de hygiëne op veehouderijbedrijven of welzijn van landbouwhuisdieren kan onder voorwaarden van de Vrijstellingsverordening landbouwsteun nr. 1857/2006 (art. 4 lid 2e) vrijgesteld zijn van een melding bij de Commissie.

De landbouwrichtsnoeren bevatten ook een kader voor specifiek voor de landbouwsector geldende steunmaatregelen, zoals agromilieu- of dierenwelzijnsmaatregelen (art. IV.C.2).

Milieubescherming

Andere steun voor milieubescherming mag in overeenstemming met het Milieusteunkader worden uitgevoerd (art. IV.C.4). Kortom, steunmaatregelen ten behoeve van het milieu die niet gerelateerd zijn aan de primaire productie van landbouwproducten, worden getoetst aan de regels voor milieusteun die voor alle sectoren gelden.

Conclusie

Aangezien mest geen landbouwproduct is, kan de maatregel theoretisch in overeenstemming met het Milieusteunkader worden gefinancierd. Een voorwaarde is wel dat de steun geen voordeel voor de productie van bijvoorbeeld vlees oplevert. Of dat mogelijk is, hangt af van het concrete project.

Meer informatie:

Bijlage I, EG-Verdrag
Gemeenschappelijke nomenclatuur
DG Landbouw, Europese Commissie
Landbouw wet- en regelgeving, Staatssteun

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X