Waarom is het werkprogramma van de Europese Commissie relevant voor decentrale overheden?

februari 2020

Er wordt veel aandacht besteed aan allerlei nieuwe initiatieven van de Europese Commissie, zoals de Green Deal en het onlangs verschenen werkprogramma. In hoeverre is dit relevant voor het werk van decentrale overheden?

Antwoord in het kort:

Het Commissie-werkprogramma kan relevant zijn voor het werk van een decentrale overheid. Dit programma verschijnt elk jaar. De Europese Commissie zet hierin uiteen wat haar prioriteiten zijn voor het komende jaar op het gebied van Europees beleid en wetgeving. Een grondige blik op het werkprogramma biedt dus de kans om op beleid te anticiperen. Immers, veel Europese wet- en regelgeving moet uiteindelijk op lokaal en regionaal niveau worden uitgevoerd, of heeft op een andere manier invloed op de decentrale praktijk.

Decentrale relevantie Commissie-werkprogramma

Voor decentrale overheden is het relevant om te weten wat de stand van zaken is van de wetgevings- en beleidsvoorstellen die op termijn uitwerking kunnen gaan hebben op hun lokale en regionale uitvoeringspraktijk. In het werkprogramma zet de Commissie voorstellen voor nieuwe wetgeving of beleid uiteen, maar ook welke aanpassingen ze voornemens is te doen. Denk hierbij aan de, al eerder aangekondigde, aanpassing aan de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). Veel decentrale overheden stellen dan ook jaarlijks hun eigen Europese beleids- of werkprogramma’s af op het werkprogramma van de Commissie.

Werkprogramma 2020

In het Reglement van orde van de Commissie is vastgelegd dat de Commissie jaarlijks haar prioriteiten in een wetgevings- en werkprogramma vaststelt. Sinds de Commissie-Juncker werkt de Europese Commissie meer top-down. Het College van Commissarissen stelt politieke prioriteiten op waarbinnen alle nieuwe Europese wet- en regelgeving van de Europese Commissie moet passen. Juncker stelde vijf jaar geleden 10 prioriteiten op.  Dit werkprogramma is het eerste werkprogramma van de Commissievoorzitter-Von der Leyen.

Eerder presenteerde zij haar zes prioriteiten voor de komende vijf jaar. Het nieuwe werkprogramma biedt een eerste inzicht in de concrete uitwerking van haar zes prioriteiten.

De politieke prioriteiten van de Commissie Von der Leyen zijn de volgende:

Deze zes prioriteiten worden uitgevoerd door verschillende Eurocommissarissen. Lees op onze website meer over de takenverdeling van de Eurocommissarissen.

De nieuwe voorstellen van de Commissie zijn door Europa decentraal uitgewerkt in een reeks artikelen over de verschillende onderwerpen waar decentrale overheden mee te maken gaan krijgen:

Opbouw Commissie-werkprogramma

Elk jaar na de Staat van de Unie, de jaarlijkse toespraak waarin de Commissievoorzitter het Europees Parlement toespreekt, presenteert de Europese Commissie haar werkprogramma voor het komende jaar. Omdat in 2019 de nieuwe Commissie pas met vertraging kon starten, verscheen het werkprogramma pas eind januari 2020. Een aantal nieuwe beleidsplannen waren echter al eerder bekend gemaakt, zoals de nieuwe Europese Green Deal.

Het Commissie-werkprogramma bestaat uit een hoofdtekst waarin de Commissie schetst wat zij gaat doen om de prioriteiten te behalen. Daarnaast bevat het werkprogramma een viertal annexen. Deze bestaan uit tabellen met wetgeving en beleidsvoorstellen en schetst per tabel respectievelijk:

Betere regelgeving

Hoewel in de voorgaande jaren er ook altijd een stand van zaken omtrent de Betere Regelgeving Agenda van de Commissie werd gepubliceerd, lijkt deze nu deels geïntegreerd in het werkprogramma. Zo biedt Annex II van het werkprogramma inzicht in de stand van zaken van REFIT-initiatieven. Dit betreft de volgende onderdelen van het wetgevingsproces:

Netwerkbijeenkomst Commissiewerkprogramma

Kenniscentrum Europa decentraal organiseert, in samenwerking met de koepels VNG, IPO en UvW en de Nederlandse vertegenwoordiging van de Europese Commissie, een informatiebijeenkomst op 23 april 2020 omtrent het nieuwe Commissie-werkprogramma. U vindt de uitnodiging hier.

Door:

Fabian Wondergem, Kenniscentrum Europa decentraal

Bron:

2020 Commissie-werkprogramma, Europese Commissie

Meer informatie:

Wat is de relatie tussen de Staat van de Unie, het werkprogramma en het Meerjarig Financieel Kader?, Kenniscentrum Europa decentraal
Wat is de verhouding tussen het beleid van decentrale overheden en het EU-beleid?, Kenniscentrum Europa decentraal