Wat is het investeringsplatform voor de circulaire economie?

mei 2017

Op 26 januari 2017 bracht de Europese Commissie verslag uit over de voortgang van haar actieplan circulaire economie ‘maak de cirkel rond’ uit 2015. In deze voortgangsrapportage rept de Commissie over een zogenaamd investeringsplatform voor de circulaire economie. Kan een provincie ook gebruik maken van de financieringsmiddelen uit dit platform en wat houdt dit op te richten platform verder in?

Antwoord in het kort:

Ja, een provincie kan ook gebruik maken van de financieringsmiddelen uit het platform. Het platform zal namelijk gebruik maken van de bestaande Europese subsidiefondsen, zoals EFSI en het Horizon-2020 fonds. Vanuit het Actieplan ‘maak de cirkel rond – Een EU-actieplan voor de circulaire economie’ kan er al langer gebruik gemaakt worden van diverse Europese subsidiestromen voor circulaire economie projecten. Binnen het op te richten platform zullen de Commissie en de Europese Investeringsbank samenwerken om verdere investeringen ten behoeve van de circulaire economie te stimuleren.

Actieplan maak de cirkel rond

Op 2 december 2015 heeft de Europese Commissie een EU-actieplan voor de circulaire economie uitgebracht: ‘maak de cirkel’ rond’. Dit actieplan is een eerste aanzet vanuit de Commissie voor een overgang naar een meer circulaire economie binnen de EU. Het doel van het plan is drieledig:

  1. Om voor het juiste regelgevingskader voor de ontwikkeling van een circulaire economie in de eengemaakte markt te zorgen;
  2. om een duidelijk signaal aan economische actoren en de samenleving in het algemeen af te geven over verdere stappen betreffende afvaldoelstellingen op de lange termijn;
  3. en om over een concreet, breed en ambitieus maatregelenpakket op te stellen, dat vóór 2020 moet worden uitgevoerd.

U kunt meer over dit plan lezen in onze praktijkvraag: ‘Wat houdt het EU actieplan voor een circulaire economie in?’

Commissie rapport – stand van zaken implementatie actieplan

Op 26 januari 2017 bracht de Commissie verslag uit over de voortgang van het pakket circulaire economie en het actieplan ‘maak de cirkel rond’. In de rapportage (welke is gericht aan het Europees Parlement, de Raad, het Comité van de Regio’s en het Sociaal Economisch Comité) kondigt de Commissie aan samen te gaan werken met de Europese Investeringsbank (EIB) om investeringen te stimuleren, via een nieuw op te richten investeringsplatform.

Investeringsplatform circulaire economie:

In de rapportage kondigt de Commissie dus de instelling van een nieuw investeringsplatform aan. Dit platform wordt door de Commissie gelanceerd in samenwerking met de Europese Investeringsbank (EIB), de financiële markten, overheden en het bedrijfsleven.

Het platform bestaat uit drie pijlers:

Call voor leden voor de expertgroep:

Op 10 maart 2017 is er vanuit het Directoraat-Generaal Onderzoek en Innovatie van de Commissie een call geplaatst voor de werving van leden voor de expertgroep financiële ondersteuning van de circulaire economie. Deze groep zal de Commissie adviseren ter ondersteuning van de financiering van projecten ten behoeve van de transitie naar een circulaire economie in de lidstaten. Dit zullen zij doen middels aanbevelingen over concrete maatregelen om de financiering van projecten in de circulaire economie te vergemakkelijken.

De deadline voor sollicitaties was op 9 mei 2017. De groep zal uiteindelijk bestaan uit 60 leden uit onder andere medewerkers van de EIB, nationale banken, organisaties met praktijkervaring binnen de circulaire economie, NGO’s en publieke entiteiten. Provincies kunnen uiteindelijk hoogstwaarschijnlijk ook projecten voorleggen bij de expertgroep.

EIB leningen binnen de circulaire economie

De EIB geeft via het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) al langer leningen uit om projecten die de circulaire economie stimuleren te ondersteunen. De bank heeft op basis van de uitkomsten van een conferentie betreffende de circulaire economie in december 2015 hierover eerder een rapport uitgebracht. In het rapport geeft de InnovFin Advisory service van de EIB aanbevelingen over de financieringsmogelijkheden om een transitie naar een circulaire economie te bewerkstelligen. Projecten kunnen nu al financiering vanuit InnovFin aanvragen voor sectoren die aanspraak willen maken op financiering vanuit Horizon 2020, bijvoorbeeld voor Biobased economy projecten of projecten omtrent milieu en klimaat.

In paragraaf 6.3 en 6.4 van het rapport zijn de criteria te vinden waar een project aan moet voldoen om financiering vanuit het EFSI in het algemeen of vanuit het InnovFin onderdeel van het EFSI te kunnen ontvangen. Met betrekking tot de algemeen geldende EFSI-criteria voor financiering heeft Europa decentraal eerder de praktijkvraag uitgebracht: ‘Aan welke criteria moet voldaan worden om gebruik te kunnen maken van EFSI?’.

EFSI en financiële vulling investeringsfonds

In de EFSI is een centrale rol weggelegd voor de EIB. Zij beoordeelt namelijk de concrete investeringsaanvragen voor circulaire projecten. De Commissie en de EIB staan samen garant voor in totaal € 21 miljard. Hiermee mag de EIB € 63 miljard aan leningen uitschrijven. Het overige kapitaal moet vanuit private investeringen komen.

Voor leningen die bij de EIB worden aangevraagd, mag een hoger risicoprofiel gelden dan gebruikelijk. De EIB zal met zogeheten ‘first loss guarantees’ een aanzienlijk deel van mogelijke verliezen bij investeringen op zich nemen. Door deze vorm van risico dekkende leningen wordt het voor private partijen aantrekkelijker gemaakt om in het fonds te investeren indien zij bijvoorbeeld via cofinanciering meedelen in het risico van een project dat wordt uitgevoerd.

Europese fondsen

In het recent naar buiten gebrachte investeringsplan geeft de Commissie aan voornemens te zijn voor de financiering van circulaire economie projecten gebruik te willen maken van de bestaande Europese subsidiefondsen. In het bijzonder vanuit het eerder genoemde Horizon 2020 onderzoeksprogramma en het (InnovFin onderdeel van het) EFSI.

In de handleiding ‘ESIF and EFSI complementarities, ensuring coordination, synergies and complementary’ omschrijft de Commissie hoe financiële middelen vanuit beide fondsen – ook t.b.v. circulaire economie projecten- eventueel gecombineerd kunnen worden.

Hierbij geldt te allen tijde dat gemaakte kosten niet dubbel gefinancierd mogen worden door verschillende (Europese) subsidies, het zogenaamde beginsel van niet-cumuleerbaarheid. Zie voor meer informatie over de uitwerking van dit beginsel ook de praktijkvraag: ‘kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?’.

Door:

Stijn Bijleveld, Europa decentraal 

Meer informatie:

Actieplan circulaire economie: ‘maak de cirkel’ rond’, Europese Commissie
Voortgangsrapportage betreffende de implementatie van het actieplan circulaire economie, Europese Commissie
Call expertgroep financiële ondersteuning van de circulaire economie, DG R&I
Pakket circulaire economie, Europese Commissie
Groene overheidsopdrachten, Europese Commissie
InnovFin¸ Europese Investeringsbank
Europese structuur- en investeringsfondsen, Europa decentraal
Praktijkvraag:  ‘Aan welke criteria moet voldaan worden om gebruik te kunnen maken van EFSI?’.
Praktijkvraag: ‘kunnen Europese subsidies gecombineerd worden?’.
Nieuwsbericht over de voorgangsrapportage, Europa decentraal

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X