Wat is de Europese agenda voor cultuur?

juli 2013

Enige tijd geleden is er een ‘Europese agenda voor cultuur’ verschenen. Wat is de stand van zaken met de uitvoering van deze agenda en in hoeverre hebben decentrale overheden hiermee te maken?

Versie augustus 2008

Antwoord in het kort

De Europese agenda voor cultuur komt voort uit de ‘Mededeling Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering’ van de Europese Commissie. Deze mededeling vormt de basis voor een werkprogramma voor de jaren 2008-2010 op het gebied van cultuur in de EU. Het is de eerste keer dat een dergelijke Europese strategie op het gebied van cultuur is opgesteld.

Verwezenlijking agenda

De strategie vraagt alle betrokkenen – Europese instellingen, lidstaten, decentrale overheden en cultuurinstellingen – om binnen hun bevoegdheden de doelstellingen uit de Europese agenda voor cultuur te verwezenlijken. Dit kunnen zij doen door hun beleid op dit gebied verder te ontwikkelen, door gezamenlijke activiteiten te ontplooien en door de mogelijkheden van EU financiering op het gebied van cultuur te verkennen.

Verantwoordelijkheden regionale en lokale overheden

Cultuur behoort tot de verantwoordelijkheden van de lidstaten; in veel lidstaten zelfs tot de bevoegdheden van regionale en lokale overheden. De EU kan maatregelen nemen die de activiteiten van de lidstaten op dit terrein ondersteunen en aanvullen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via subsidieprogramma’s en beleid (bijvoorbeeld het Europees themajaar ‘interculturele dialoog’ in 2008).

Doelstellingen

De Europese agenda voor cultuur kent de volgende doelstellingen:

– Bevordering van de culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog;
– Bevordering van cultuur als katalysator voor creativiteit binnen het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid;
– Bevordering van cultuur als cruciale component van de internationale betrekkingen van de EU.

Culturele ontwikkeling en instandhouding

In de agenda worden de lidstaten opgeroepen om lokale en regionale overheden en belanghebbende partijen op cultuurgebied bij de uitvoering van het werkplan te betrekken en hierover te rapporteren. De Europese Commissie beschrijft in de agenda voor cultuur de rol van lokale en regionale overheden bij de culturele ontwikkeling en instandhouding, met name door de bescherming van het cultureel erfgoed en de bevordering van artistieke innovatie op lokaal en regionaal niveau.

Ook kan er met behulp van het cohesie- en plattelandsontwikkelingsbeleid steun voor het herstel van cultureel erfgoed worden bewerkstelligd. Dit kan er mede toe leiden dat het cultuurtoerisme in de regio groeit. Ook zorgt de cultuursector voor banen in steden en plattelandsgebieden.

Strategische EU doelstellingen

De Europese Commissie ziet cultuur als een onmisbare factor in het verwezenlijken van strategische EU doelstellingen, zoals de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. Als voorbeeld hierbij noemt de Commissie het versterken van creatieve innovatie in de regio. Lokale en regionale overheden kunnen hierin een rol spelen door samenwerkingsverbanden tussen de culturele sector en andere sectoren (ict, onderzoek, toerisme) te stimuleren.

Dit leidt tot meer groei en banen in de regio, waarmee de aantrekkelijkheid van regio’s en steden wordt vergroot. Dit sluit aan bij de Lissabondoelstellingen. In 2009 zal de Commissie een studie doen naar de bijdrage van cultuur aan de ontwikkeling van de regionale en lokale economie.

Andere maatregelen

Ook op het gebied van onderwijs wijst de Commissie op de rol van decentrale overheden, doordat zij innovatie in het onderwijs kunnen bevorderen. Andere concrete maatregelen die de Commissie wil nemen om de uitvoering van de Europese agenda voor cultuur te bevorderen, zijn onder meer:

– De uitwisseling van beste praktijken stimuleren op het gebied van activiteiten en structuren op regionaal, nationaal en lokaal niveau ter bevordering van kunstonderwijs en cultureel onderwijs;
– Het instellen van Europese themajaren die gericht zijn op aspecten van het cultuurbeleid;
– Door middel van de uitwisseling van goede ervaringen tussen de lidstaten het bezoek aan musea bevorderen.

Meer informatie:

Mededeling Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering, Europese Commissie
Werkdocument, bij de Europese agenda voor cultuur
Cultuur, Cultuur, onderwijs en jeugd
Europese Commissie, over cultuur

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X