Wat is de procedure voor de totstandkoming van een Commissievoorstel?

juli 2013

In jullie berichtgeving lees ik regelmatig over de (voortgang van) procedures van voorstellen van de Europese Commissie. Daarbij kom ik onder andere termen tegen als ‘eerste en tweede lezing’, ‘codecisie’ en ‘conciliatie’. Wat betekenen deze termen? En hoe verloopt een procedure van totstandkoming van Commissievoorstellen eigenlijk?

Versie januari 2012

Antwoord

Bij de besluitvorming op EU-niveau zijn vooral de Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de EU betrokken. De Commissie neemt in het algemeen het initiatief om nieuwe wetgeving voor te stellen. De Raad en het Parlement keuren deze vervolgens goed.

Andere instellingen en organen, zoals het Comité van de Regio’s dat specifiek de decentrale belangen bewaakt, spelen een (adviserende) rol. De regels en procedures voor de besluitvorming in de EU zijn vastgelegd in de Verdragen. Elk Europees wetsbesluit is gebaseerd op een Verdragsartikel, waarnaar verwezen wordt als de ‘rechtsgrondslag’ van de wetgeving.

Procedures

Er zijn meerdere procedures voor de vaststelling van EU-wetgeving:

– De gewone wetgevingsprocedure (art. 289 lid 1 en 294 VWEU), voorheen genaamd medebeslissingsprocedure (codecisieprocedure);
– De bijzondere wetgevingsprocedure ingevolge specifieke verdragsbepalingen, voorheen de instemmings- of adviesprocedure (zie art. 289 lid 2 VWEU).

Verschil procedures

Het verschil tussen de procedures is onder meer de manier waarop het Parlement samenwerkt met de Raad. In het kader van de bijzondere wetgevingsprocedure gaat het bijvoorbeeld om een wetgevingshandeling van het Parlement en de Raad tezamen. De rolverdeling daarbinnen verschilt.

Wanneer de Commissie wetgeving voorstelt volgens de gewone wetgevingsprocedure, dan wordt een voorstel in principe in codecisie aangenomen. Welke procedure gevolgd moet worden om een bepaald wetsvoorstel aangenomen te krijgen is dus afhankelijk van de bepaling in de Verdragen die voor dat besluit de bevoegdheid geven. Zie bijvoorbeeld art. 114 t/m 118 VWEU die voor verschillende doeleinden verschillende wetgevingsprocedures aanwijzen.

Termen

De door u aangehaalde termen ‘eerste en tweede lezing, codecisie en conciliatie’ vindt u terug in de gewone wetgevingsprocedure (voorheen medebeslissings (codecisie) procedure). De Commissie stuurt haar voorstel naar het Europees Parlement en de Raad. Zij lezen en bespreken het twee keer (eerste en tweede lezing).

Bij onenigheid tussen beide instellingen wordt het voorstel in de zogenaamde conciliatie(bemiddeling)fase aan een bemiddelingscomité voorgelegd. Zodra deze binnen een bepaalde periode tot een akkoord is gekomen, wordt de gemeenschappelijke ontwerptekst naar het Parlement en de Raad gestuurd voor een derde lezing, zodat zij het definitief kunnen goedkeuren.

Procedures

In het voormalige EG-Verdrag werd een viertal procedures benoemd:

– Raadplegingsprocedure (art. 192 EG-Verdrag);
– Samenwerkingsprocedure (art. 252 EG-Verdrag);
– Medebeslissingsprocedure (codecisieprocedure) (art. 251 EG-Verdrag);
– Instemmingsprocedure (art. 192 EG-Verdrag).

Meer informatie:

Europees recht en beleid decentraal, Europa decentraal
Hoe worden de werkzaamheden van de Commissie georganiseerd? Europese Commissie
Basisinformatie over werkwijze en besluitvorming Europese Commissie, Europese Commissie
Hoe werkt de Europese Unie?, Europese Unie
Prelex, voor de follow-up van alle Commissie voorstellen en mededelingen vanaf het moment dat ze aan de Raad of het Europees Parlement worden voorgelegd

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

X