Wat is het IMI en hoe maken decentrale overheden gebruik van dit systeem?

april 2019

Wat is het Interne Markt Informatiesysteem (IMI) van de Europese Commissie en hoe kunnen decentrale overheden gebruik maken van dit systeem?

Antwoord in het kort:

Het IMI is een digitaal vraag- en antwoordsysteem, opgezet door de Europese Commissie, waarbij nationale overheden van de lidstaten in hun eigen taal contact kunnen zoeken met overheden in andere EU-lidstaten. Decentrale overheden zijn verplicht dit systeem te gebruiken in het kader van de administratieve samenwerking met andere EU-lidstaten op het gebied van (onder andere) de Dienstenrichtlijn en de Verordening overlegging openbare documenten. De coördinatie rondom het IMI ligt in Nederland bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Interne Markt Informatiesysteem (IMI)

Om de werking van de interne markt te verbeteren heeft de Europese Commissie in 2008 het Interne Markt Informatiesysteem (IMI) in het leven geroepen. Het IMI is een digitaal vraag- en antwoordsysteem waarbij overheden in hun eigen taal contact kunnen zoeken met overheden in andere EU-lidstaten, bijvoorbeeld bij de vergunningverlening aan- en de registratie van een buitenlandse dienstverlener in een EU-lidstaat.

Het IMI is een instrument voor effectieve samenwerking op het gebied van het vrij verkeer van personen, diensten, goederen en kapitaal tussen overheden van lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Commissie.

In de bijlage bij de IMI-verordening (Verordening nr. 1024/2012) is te vinden op welke aspecten van het vrij verkeer het IMI van toepassing is. Het IMI wordt gebruikt voor administratieve samenwerking tussen overheden op het gebied van (onder andere):

Bij wijze van proef wordt het IMI ook gebruikt in het kader van de Aanbestedingsrichtlijn (richtlijn 2014/24/EU).

De IMI-verordening (Verordening nr. 1024/2012) verplicht lidstaten om het IMI te gebruiken bij de samenwerking op bovenstaande gebieden, zodat alle lidstaten met hetzelfde systeem werken en om zo te voorkomen dat verschillende informatiesystemen langs elkaar heen werken. Het IMI functioneert niet alleen tussen de EU-lidstaten, maar kan ook gebruikt worden voor informatie-uitwisseling tussen decentrale overheden onderling binnen een lidstaat.

Hoe maken decentrale overheden gebruik van het IMI?

Via het IMI kunnen overheden administratief samenwerken met elkaar en de Europese commissie door informatie uit te wisselen, waarschuwingen af te geven en wederzijdse bijstand te leveren. Voordeel van het systeem is dat door middel van voor vertaalde standaardvragen en antwoorden en via automatische vertalingen de betrokken overheden in hun eigen taal met elkaar kunnen communiceren.

Het IMI kent (in het kort) vier soorten procedures:

  1. Algemene informatieverzoeken

Het IMI wordt met name gebruikt voor verzoeken om informatie tussen lidstaten. Via het IMI kunnen (decentrale) overheden elkaar vragen stellen en vragen van andere instanties ontvangen. Daarnaast kunnen bepaalde (openbare) documenten worden geverifieerd of kan een verzoek worden gedaan om een controle of inspectie uit te laten voeren in de betreffende lidstaat en om de resultaten daarvan aan elkaar door te geven. Het verzoek om informatie moet gemotiveerd worden en de verkregen informatie mag vervolgens alleen gebruikt worden voor de aangelegenheid waarvoor deze is verzocht.

Een verzoek om informatie kan zich bijvoorbeeld voordoen in het geval dat een overheid gegronde twijfel heeft over de echtheid van een in een andere EU-lidstaat afgegeven document of om na te gaan of een dienstverlener daadwerkelijk in een andere lidstaat is gevestigd.

  1. Informatie over betrouwbaarheid

Bevoegde instanties kunnen aan andere lidstaten informatie opvragen over (bijvoorbeeld) de vakbekwaamheid of betrouwbaarheid van een dienstverlener. Deze procedure sluit aan op het algemeen informatieverzoek, maar is specifiek gericht op het verkrijgen van informatie van de betreffende lidstaat over betrouwbaarheid, bijvoorbeeld van een  bepaalde dienstverlener. Zo kunnen overheden via het IMI informatie opvragen over:

Nederland heeft ervoor gekozen om zelf geen strafrechtelijke gegevens te delen via het IMI Decentrale overheden die via het IMI van andere lidstaten het verzoek krijgen om strafrechtelijke  gegevens van bepaalde dienstverleners te delen, dienen alle vragen over strafrechtelijke gegevens door te sturen aan Justis.

  1. Waarschuwingsmechanisme

Via het IMI kunnen lidstaten elkaar en de Europese Commissie informeren over dienstverleners die een potentieel gevaar opleveren voor de gezondheid, de veiligheid van personen of het milieu.

  1. Veiligheidsmaatregelen in individuele gevallen

Indien overheden menen dat de veiligheid van bijvoorbeeld een bepaalde dienstverrichting in hun lidstaat in het geding is, kunnen zij de betreffende lidstaat van waaruit de dienstverlener afkomstig is via het IMI vragen om op te treden. In uitzonderlijke gevallen kan een bevoegde instantie ook zelf veiligheidsmaatregelen treffen tegen een individuele dienstverlener die in een andere lidstaat is gevestigd. Voordat deze maatregelen mogen worden genomen, dient een procedure met de Europese Commissie te worden doorlopen.

Hoe werkt het IMI?

Om gebruik te kunnen maken van het IMI, dient een decentrale overheid geregistreerd te zijn bij het systeem en te beschikken over een gebruikersnaam, wachtwoord en veiligheidscode. Decentrale overheden die nog niet zijn aangesloten op het IMI kunnen zich laten registreren als autoriteit. Dit kan door per e-mail een verzoek tot registratie te versturen naar de nationale IMI-coördinator. Elke lidstaat heeft één nationale IMI-coördinator (NIMIC), die in Nederland bereikbaar is via het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (mail: IMI-EZK@minez.nl of +31 (0)70 379 7708). Na het verzoek tot aansluiting op het IMI ontvangt inschrijver een aanmeldformulier.

Voor aansluiting op IMI zijn twee e-mailadressen nodig: één algemeen adres waar verzoeken vanuit andere EU-autoriteiten binnenkomen, en waar die verzoeken kunnen worden beantwoord, en een individueel zakelijk mailadres van een aangesloten gebruiker. Uit de naam van het algemene mailadres moet duidelijk blijken dat dit bedoeld is voor het IMI (bijvoorbeeld imi@decentraleoverheidnaam.nl). De aangesloten gebruiker krijgt op het individuele zakelijke mailadres inloggegevens voor IMI. Deze gegevens zijn persoonlijk: elke medewerker die toegang wil krijgen tot IMI krijgt eigen inloggegevens. Een decentrale overheid die nog geen aansluiting op IMI heeft doet er goed aan om alvast het mailadres imi@decentraleoverheidnaam.nl aan te maken, waarop IMI-vragen binnen kunnen komen, voor wanneer de decentrale overheid later alsnog wordt aangesloten.

De link naar de IMI omgeving vindt u op de IMI-homepage. Een schematisch voorbeeld van de werking van het IMI binnen een decentrale overheid, vindt u hier.

Dienstenwet en IMI

Uit de Uitvoeringsbeschikking IMI vloeit voort dat op Europees niveau definitief is vastgelegd dat het interne markt informatiesysteem (IMI) voor alle onderdelen van de uitwisseling van informatie uit hoofde van hoofdstuk VI dienstenrichtlijn wordt ingezet. Artikel 37 Dienstenwet schrijft daarom voor dat het IMI als elektronisch systeem voor uitwisseling van informatie wordt gebruikt. Dit betekent dat het IMI in het kader van de Dienstenrichtlijn en Dienstenwet onder andere wordt ingezet voor de algemene procedure voor het verkrijgen van informatie over een dienstverrichter en zijn dienst, voor de procedure voor het verkrijgen van informatie over de betrouwbaarheid van een dienstverrichter en voor de procedure van het waarschuwingsmechanisme (artikelen 19, 21, 22 en 23 van de Dienstenregeling centraal loket en interne markt informatiesysteem).

Rechtstreekse toegang tot IMI is voor instanties die zijn betrokken bij procedures in de zin van artikel 2 Dienstenwet verplicht, gelet op artikel 37 lid 3 van die wet. Verzoeken die binnenkomen via het IMI dienen op de kortst mogelijke termijn te worden beantwoord (artikel 37 Dienstenwet). In verband met de doorlooptijd van circa één week voor aansluiting op het IMI worden decentrale overheden geadviseerd de aansluiting op het IMI op voorhand te realiseren.

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en IMI

In de IMI-verordening wordt expliciet rekening gehouden met de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens, zoals neergelegd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De informatie-uitwisseling via het IMI is zodanig vormgegeven dat wordt voldaan aan de Europese privacyregels (zie overweging 22 van de IMI-verordening). Het IMI past een ‘privacy by design’- aanpak toe, wat betekent dat bescherming van persoonsgegevens in alle ontwikkelingsfases van het IMI wordt gegarandeerd. Het IMI voorziet onder meer in een beveiligde elektronische verzending van documenten waardoor wordt voldaan aan de vereisten uit de AVG.

Door:

Pauline A’Campo, Europa decentraal

Meer informatie:

Interne Markt Informatiesysteem  (IMI), Europa decentraal
Wanneer kunnen inwoners een beroep doen op de Verordening overlegging openbare documenten?, Praktijkvraag Europa decentraal

 

X