Welke verplichtingen vloeien voort uit de Richtlijn Schone en energiezuinige wegvoertuigen?

september 2013

Wij als gemeente begrijpen dat wij bij de aanschaf van- en een aanbestedingsprocedure voor schone voertuigen de EU Richtlijn Schone en energiezuinige wegvoertuigen (richtlijn 2009/33/EG) in acht moeten nemen. Er zijn echter bij ons nog onduidelijkheden m.b.t. deze richtlijn. Welke verplichtingen voor decentrale overheden vloeien hieruit voort? In welke Nederlandse wetgeving is deze richtlijn omgezet? En hoe verhoudt de Europese richtlijn zich met de implementatie van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in de Nederlandse Aanbestedingswet?

Antwoord in het kort

De richtlijn over de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen is belangrijk voor decentrale overheden. De richtlijn verplicht namelijk aanbestedende diensten en concessiehouders, waaronder gemeenten, provincies en waterschappen, om bij de aankoop van wegvoertuigen rekening te houden met milieueisen, waaronder het energieverbruik, de uitstoot van broeikasgassen en de uitstoot van fijnstofdeeltjes.

Implementatie Nederland

De richtlijn is in Nederland geïmplementeerd via een wijziging van diverse wetten namelijk de Wet Milieubeheer, in de Wet op de Economische Delicten, de Elektriciteitswet en in de Regeling bevordering aankoop schone en energiezuinige wegvoertuigen.

Milieucriteria

Richtlijn Schone en energiezuinige wegvoertuigen is niet geïmplementeerd via de Nederlandse Aanbestedingswet, maar om aan de verplichtingen uit deze Europese richtlijn te voldoen, kunnen wel in de aanbestedingsprocedure milieucriteria worden opgenomen. De Nederlandse Aanbestedingswet implementeert wel Europese regels uit de Europese aanbestedingsrichtlijnen over de toepassing van dergelijke milieucriteria in een aanbestedingsprocedure.

Doelen EU

In de hele EU is als doel gesteld dat de broeikasgassen tegen 2020 met ten minste 20% worden verlaagd en dat ten minste 20% meer gebruik moet worden gemaakt van hernieuwbare energiebronnen.

EU wet- en regelgeving

Om deze doelstellingen te bereiken is een grote hoeveelheid Europese wet- en regelgeving aangenomen. Hiermee wordt getracht het gebruik van energie te veranderen om verdere verandering van het klimaat tegen te gaan.

Eén van de richtlijnen die in dat kader is aangenomen is de Richtlijn Schone en energiezuinige wegvoertuigen.

Doel richtlijn

Het doel van deze richtlijn is het bevorderen van de markt voor schone en energiezuinige voertuigen en het verbeteren van de bijdrage van de vervoerssector aan het milieu-, klimaat- en energiebeleid van de EU.

Verplichting aanbestedende diensten

De richtlijn verplicht aanbestedende diensten en bepaalde exploitanten, ongeacht of zij publiek of privaat zijn (waaronder dus decentrale overheden), bij de aankoop van wegvoertuigen rekening te houden met energie- en milieueffecten tijdens de volledige levensduur, met inbegrip van het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen en vervuilende stoffen.

Methodologie berekening kosten

De richtlijn voorziet in een specifieke methodologie voor de berekening van de kosten die verbonden zijn aan brandstofverbruik en de uitstoot van broeikasgassen bij de aankoop van wegvoertuigen.

Implementatie in Nederlandse wetgeving

Richtlijn 2009/33/EG wordt zoals reeds vermeld niet via de Nederlandse Aanbestedingswet geïmplementeerd maar via de hierbovengenoemde wetgeving. Aan de verplichtingen uit de richtlijn kan wel voldaan worden door in een aanbestedingsprocedure bijvoorbeeld in de documentatie voor de aankoop van wegvoertuigen technische specificaties op te nemen inzake energie- en milieuprestaties.

Energie- en milieueffecten meenemen in aankoopbeslissing

Men kan ook aan de verplichtingen voldoen door energie- en milieueffecten mee te nemen in de aankoopbeslissing, waarbij in gevallen waarin een aanbestedingsprocedure wordt toegepast, dit plaatsvindt door deze effecten te gebruiken als gunningscriteria.

Gunningscriteria

Wanneer de energie- en milieueffecten worden uitgedrukt in kosten die worden opgenomen in de aankoopbeslissing dan dient de berekeningsmethode uit de richtlijn te worden gebruikt. De verplichte toepassing van milieucriteria belet overheidsinstanties niet ook rekening te houden met andere relevante gunningscriteria.

Relatie richtlijn en aanbestedingsprocedure

In de Regeling betreffende het bevorderen van aankoop schone en energiezuinige wegvoertuigen wordt ook nog een relatie gelegd tussen de richtlijn (en haar implementatie wetgeving) met de aanbestedingsprocedure. De regeling voorziet in het opnemen van de eigenschappen van wegvoertuigen (bijvoorbeeld het energieverbruik, uitstoot van broeikasgassen) als technische specificaties of als gunningscriteria in een aanbesteding.

Ook het art. 9.6.1 Wet milieubeheer geeft aan dat aanbestedende diensten de aankoop van energiezuinige aankoop van wegvoertuigen kunnen bevorderen in een aanbestedingsprocedure.

Meer informatie:

Richtlijn Schone en energiezuinige wegvoertuigen, Europees Parlement en De Raad
Bibliografische gegevens Richtlijn 2009/33/EG
Regeling betreffende het bevorderen van aankoop schone en energiezuinige wegvoertuigen
Vervoer, Europa decentraal
Vervoer en aanbesteden, Vervoer, Europa decentraal
Klimaat en energie, Europa decentraal

Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG