Praktische aanbevelingen over het nationaal en regionaal beheer van EU-fondsen

Op 20 januari publiceerde de Europese Commissie samen met de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) een rapport over een pilotactie met vijf Europese lidstaten en regio’s voor het efficiënte beheer van EU-fondsen. Deze actie bracht de grootste uitdagingen in kaart voor overheden die Europese structuur- en investeringsfondsen beheren onder het Cohesiebeleid. Daarnaast presenteert dit rapport een aantal aanbevelingen met praktische tips voor decentrale overheden.

Uitdagingen voor overheden die ESIF-fondsen beheren

De Commissie heeft vijf nationale en regionale overheden van en in Griekenland, Polen, Spanje, Kroatië en Bulgarije geselecteerd om mee te doen aan een verbeteringsinitiatief met betrekking tot goed bestuur en de opbouw van bestuurlijke capaciteit. Het rapport licht uit dat de beherende autoriteiten (zowel regionale als nationale) in verschillende mate worden geconfronteerd met uitdagingen op dezelfde drie hoofdgebieden:

  • Personeel: het managen, evalueren en vergroten van de vaardigheden van personeel;
  • Strategie: het effectief inzetten van investeringen, inclusief het betrekken van begunstigden en zakelijke en sociale stakeholders van het EU-fonds;
  • (Juridische) randvoorwaarden: het versterken van juridische zekerheid en stabiliteit, het hooghouden van de kwaliteit van instellingen, en het voorkomen van administratieve rompslomp.

Aanbevelingen van het OESO

Voor de drie bovengenoemde hoofdgebieden, waar beherende autoriteiten voor de meeste uitdagingen komen te staan, heeft het OESO de volgende aanbevelingen gedaan:

  • Overweeg werkgever-branding om de hoeveelheid gekwalificeerde kandidaten te vergroten. Hiermee wordt het inzetten van fondsen effectiever en efficiënter gemaakt.
  • Baseer verbeteringsinitiatieven voor de organisatie op medewerkersbetrokkenheidsonderzoeken. Hierdoor kunnen problemen beter in beeld worden gebracht, en oplossingen worden gevonden die dichter staan bij de realiteit van EU-fondsen-beheer.
  • Verken opties voor interne mobiliteit voor het personeel binnen verschillende delen van de organisatie. Ook hiermee kan het beheren van fondsen efficiënter worden gemaakt.
  • Betrek belanghebbenden (EU-fondsbegunstigden en zakelijke en sociale betrokkenen) bij het opstellen van investeringsprioriteiten voor operationele programma’s, zodat deze de nationale en regionale ontwikkelingsbehoeften het beste weerspiegelen.
  • Ontwikkel een strategie en actieplan voor capaciteitsopbouw, afgestemd op verschillende soorten lokale overheden die bij het operationeel programma betrokken zijn. Initieer de dialoog met lokale autoriteiten en relevante nationale instanties.
  • Organiseer trainingsprogramma’s of workshops die gewijd zijn aan het ontwikkelen van uitkomstindicatoren en technieken voor het toepassen en evalueren van acties en data.

Commissaris Elisa Ferreira voor Europees Cohesiebeleid en Hervormingen

In het persbericht van de Commissie moedigt eurocommissaris Ferreira voor Cohesiebeleid en Hervormingen de lidstaten en regio’s aan om goed gebruik te maken van de resultaten van het verslag. “Het hebben van kwaliteitsinstellingen en goed functionerende overheden is een voorwaarde voor succesvolle overheidsinvesteringen en goede diensten voor burgers en bedrijven”, aldus Ferreira.

De Commissie meldt ook dat de conclusies van het verslag zullen bijdragen aan de ontwikkeling van een speciale toolkit met praktische ondersteuning aan de autoriteiten die belast zijn met de afhandeling van EU-financieringsprogramma’s. Dit zal worden aangevuld met andere EU-initiatieven ter ondersteuning van overheidsdiensten en bredere structurele hervormingen, zoals het Europese steunprogramma voor structurele hervormingen.

Door:

Nora Nijboer en Chris Koedooder, Kenniscentrum Europa decentraal

Bronnen:

Strengthening governance of EU funds under Cohesion policy, verslag OESO
Cohesiebeleid voorbij 2020: nieuw Commissie-initiatief om lidstaten en regio’s te helpen bij het verbeteren van EU-fondsen beheer, persbericht Europese Commissie
Cohesiebeleid voorbij 2020: Commissie en OECD doen aanbevelingen om EU-fondsen beheer te verbeteren in lidstaten, persbericht Europese Commissie

Meer informatie:

Structuur- en investeringsfondsen, Kenniscentrum Europa decentraal
Conferentie over betrekken van burgers bij cohesiebeleid, Huis van de Nederlandse Provincies
Het toekomstige EU-Cohesiebeleid: minder regels en minder budget, Kenniscentrum Europa decentraal
Hoe worden de EFRO-prioriteiten binnen mijn landsdeel vastgesteld, Kenniscentrum Europa decentraal