Presentatie jaarverslag 2015: zijn EU fondsen op juiste wijze besteed?

17 oktober 2016

Op donderdag 13 oktober 2016 heeft de nieuwe president van de Europese Rekenkamer, Klaus-Heiner Lehne, het Jaarverslag 2015 van de Rekenkamer aan het Europees parlement gepresenteerd. Hij gewaarschuwde dat de Europese instellingen tot op zekere hoogte het vertrouwen van de burgers hebben verloren en dat het een uitdaging wordt om dit vertrouwen terug te winnen.

Jaarverslagen

Ieder jaar controleert de Europese Rekenkamer de ontvangsten en uitgaven van de EU-begroting. Zij geven een oordeel over de betrouwbaarheid van de jaarrekening en over de mate waarin ontvangsten- en uitgavenverrichtingen voldoen aan de toepasselijke regels en rechtsvoorschriften.

Het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie  (VWEU) bepaalt dat de Europese Rekenkamer belast is met de controle van de financiën van de Europese Unie (EU).

Bevindingen jaarverslag 2015

De Europese Rekenkamer heeft ook dit jaar weer een goedkeurend oordeel afgegeven over de betrouwbaarheid van de EU-rekening voor 2015. Eén van de kanttekeningen daarbij is wel dat het geschatte foutenpercentage aanzienlijk boven de materialiteitsdrempel van 2% blijft, namelijk 3,8%. De in- en uitgaande geldstromen van de huidige EU-begroting worden wel op de juiste wijze geregistreerd, maar bij de besteding van het geld (bijvoorbeeld uitgaven in het kader van “economische, sociale en territoriale cohesie” en “concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid”) worden nog steeds te veel fouten gemaakt, vooral in de lidstaten.
De schatting van het foutenpercentage in de EU-begroting is overigens geen graadmeter voor fraude, ondoelmatigheid of verspilling. Het gaat om een schatting van het geld dat niet uitbetaald had moeten worden, omdat het niet in overeenstemming was met de toepasselijke (Europese) wet- en regelgeving. Typische fouten omvatten betalingen voor niet-subsidiabele uitgaven of voor aankopen waarbij de regels voor overheidsopdrachten niet juist zijn toegepast.

Het geschatte foutenpercentage wordt met name vastgesteld op basis van steekproeven. De Europese Rekenkamer voert dergelijke steekproeven uit om onpartijdige en zorgvuldige schattingen te kunnen geven van de mate waarin de ontvangsten en de verschillende uitgaventerreinen fouten vertonen.

Presentatie president Europese Rekenkamer

In zijn presentatie van het jaarverslag benadrukt de heer Lehne dat hervormingen nodig zijn om het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen terug te winnen. Deze hervormingen moeten een solide financiële basis hebben. Hiervoor zijn vier elementen van belang, aldus president Lehne:

  • de boekhouding moet goed op orde zijn;
  • de EU moet er voor zorgen dat de financiële regels correct worden toegepast. Hierdoor kan het geschatte foutenpercentage omlaag worden gebracht;
  • goed financieel bestuur is nodig om kostenefficiënties te waarborgen;
  • tenslotte pleit hij voor transparantie en zekerheid.

Nationale Rekenkamer

Nederland geeft ook jaarlijks een nationale verklaring uit over de besteding van de Europese subsidiegelden die in gedeeld beheer worden uitgegeven (Europese fondsen die via Nederlandse overheden worden verstrekt). In deze verklaring verantwoordt Nederland zich dus over gedeclareerde uitgaven voor Europese projecten. De nationale verklaringen zijn niet verplicht en vinden op vrijwillige basis plaats. Nederland geeft deze verklaring wel uit omdat Nederland het van belang vindt dat er transparantie blijft bestaan over problemen in het beheer en over de rechtmatigheid en de effectiviteit van de bestedingen.

Door:

Madeleine Heitmeijer-Broersen, Europa decentraal

Bron:

Persbericht, Europese Rekenkamer

Meer informatie:

Jaarverslag 2015 Europese Rekenkamer, Europese Rekenkamer
2015 De EU-controle in vogelvlucht, Europese Rekenkamer
Nationale verklaring, Algemene Rekenkamer